Chaos w MEN, bunt uczniów i nowa ocena funkcjonalna

W najnowszym wydaniu Rodzinnego Serwisu Informacyjnego przyglądamy się najważniejszym zmianom i kontrowersjom dotyczącym polskiej edukacji, sytuacji pracowników oświaty, a także wydarzeniom międzynarodowym dotyczącym polskiej społeczności na Litwie.

Ocena funkcjonalna w szkołach – wsparcie ucznia czy nowe narzędzie kontroli?

Ministerstwo Edukacji ogłosiło, że od kwietnia 2026 roku ocena funkcjonalna — dotychczas przeznaczona jedynie dla dzieci z niepełnosprawnościami — ma zostać rozszerzona na wszystkich uczniów. Zmiana ta budzi ogromne emocje. Ocena obejmować będzie nie tylko wyniki w nauce, ale także szczegółowe informacje dotyczące emocji, zdrowia, kompetencji społecznych i… środowiska domowego. Rodzice i eksperci alarmują, że taki model może prowadzić do nadmiernej ingerencji szkoły w życie rodzinne, gromadzenia wrażliwych danych oraz nadużyć. Nauczyciele mówią wprost: bez konsultacji i przygotowania szkół wprowadzanie kolejnej biurokratycznej rewolucji to krok w stronę chaosu. Więcej na ten temat w rozmowie RSI z Bartoszem Kopczyńskim.

Nowe podstawy programowe z religii

Episkopat Polski przedstawił odświeżoną podstawę programową do nauczania religii — pierwszą tak dużą aktualizację od 2018 roku. Dokument akcentuje potrzeby ucznia, wzmacnia elementy wychowawcze i podkreśla rolę rodziny. Równocześnie rezygnuje z obowiązku „kształtowania postaw religijnych", czyniąc lekcje religii bardziej otwartymi dla wszystkich uczniów. Nowe treści trafiły już do MEN, które przygotuje odpowiednie rozporządzenia.

„Solidarność" szykuje ogólnopolski protest

NSZZ „Solidarność" powołała Sztab Akcji Protestacyjnej, zapowiadając mobilizację w całym kraju. Wśród kluczowych postulatów znajdują się realne podwyżki dla nauczycieli, zatrzymanie chaosu legislacyjnego i odrzucenie działań MEN, które – zdaniem związkowców – odbywają się bez konsultacji i ze szkodą dla jakości edukacji. Związek wprost krytykuje nowe podstawy programowe, likwidację przedmiotów oraz ideologizację szkoły.

Uczniowie apelują o dymisję Barbary Nowackiej

Jak ujawnia Strefa Edukacji, rośnie liczba młodych osób publicznie krytykujących działania minister edukacji. Uczniowie mówią o „stajni Augiasza" w resorcie, narzekając na złą organizację, zmiany wprowadzane z dnia na dzień i chaos wokół podstaw programowych, oceniania czy edukacji zdrowotnej. Młodzież podkreśla, że kolejne decyzje MEN nie polepszają jakości nauki, a wręcz ją obniżają — i domaga się dymisji minister Nowackiej. Ich głos dołącza do apeli nauczycieli, rodziców i organizacji społecznych.

Na Litwie zamykane są polskie szkoły

Polskie środowiska na Litwie alarmują o likwidacji kolejnej polskiej szkoły w rejonie wileńskim. Placówka, będąca ważnym elementem kultury i tożsamości Polaków na Wileńszczyźnie, ma zostać zamknięta w ramach rządowej „optymalizacji sieci szkół". Organizacje takie jak Młodzież Wszechpolska czy Stowarzyszenie Marsz Niepodległości apelują o natychmiastową interwencję polskich władz i podkreślają, że to nie pierwszy przypadek ograniczania edukacji w języku polskim. Na stronie ratujpolskaszkole.pl trwa zbiórka podpisów pod petycją w obronie polskich placówek.

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.