List Prezesa Instytutu Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie do Ministra Edukacji i Nauki w sprawie nowelizacji prawa oświatowego

W dniu dzisiejszym Prezes Instytutu Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie dr hab. prof. UAM Michał A. Michalski skierował list do Ministra Edukacji i Nauki dr hab. prof. KUL Przemysława Czarnka.

Prawo Oświatowe na drodze legislacyjnej

Tematem listu są dalsze działania i prace Ministerstwa Edukacji i Nauki nad nowymi zapisami w ustawie Prawo Oświatowe, które gwarantowałyby rodzicom realizację ich prawa do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami, o którym jest mowa w artykule 48 Konstytucji RP..

Nowelizacja ustawy została 13 stycznia br przegłosowana przez Sejm, jednak 2 marca br Prezydent RP Andrzej Duda odmówił jej podpisania i skierował do ponownego rozpatrzenia przez Parlament „z uwagi na wątpliwości dotyczące przede wszystkim gwarancji poszanowania praw i roli rodziców niepełnoletnich uczniów w procesie decydowania o organizatorach i treści zajęć dodatkowych oraz roli i zadań kuratora oświaty lub specjalistycznej jednostki nadzoru".

Wcześniej o podpisanie ustawy apelowały do Prezydenta RP organizacje skupione m. in. w Społecznej Koalicji na rzecz Edukacji, Nauki i Wychowania, a o jej zawetowanie wnosiła opozycja i organizacje lewicowe.

Zapewnić dzieciom bezpieczną przestrzeń dla rozwoju

Jednocześnie prezes M.A. Michalski podziękował w liście ministrowi za „zaangażowanie na rzecz zmian w ustawie Prawo Oświatowe" oraz poparł „dalsze starania w celu finalizacji tej ważnej dla milionów polskich rodziców i dzieci sprawy".

„Wyrażamy zarazem przekonanie, że tak, jak dziś w obliczu wojny wszyscy staramy się zadbać o fizyczne i egzystencjalne bezpieczeństwo milionów uchodźców z Ukrainy, tak samo w wymiarze polskiego systemu edukacji jest konieczne zapewnienie bezpiecznej przestrzeni dla rozwoju intelektualnego i psychicznego każdego dziecka, które znajduje się pod opieką przedszkola i szkoły" – napisał w liście dr hab. prof. UAM Michał A. Michalski.

O sprawie nowelizacji ustawy Prawo Oświatowe pisaliśmy na naszych łamach wielokrotnie, m.in.:

oprac.: wit
źródło: IWoRiS
zdjęcie: IWoRiS

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.