Najmniejsza miesięczna liczba urodzeń w powojennej historii kraju

Według najnowszych danych opublikowanych przez GUS kryzys demograficzny nie słabnie, a nawet się pogłębia. Takie zresztą były przypuszczenia.

Negatywny rekord urodzeń pobity…

Świadczy o tym liczba urodzeń w lutym, która wyniosła 23 tys. W żadnym miesiącu wcześniej, od 1970 roku, a z dużą dozą prawdopodobieństwa można stwierdzić, że nawet od zakończenia II wojny światowej w ciągu jednego miesiąca nie zanotowano tak małej liczby nowonarodzonych dzieci. W ten sposób został pobity negatywny rekord z grudnia 1995 roku, kiedy to urodziło się 23,8 tys. dzieci.

Liczba urodzeń z lutego bieżącego roku jest mniejsza o 2 tys. niż w styczniu i o 3 tys. niż w drugim miesiącu 2021 roku. Warto wspomnieć, że w pierwszych dwóch miesiącach tego roku urodziło się 48 tys. dzieci, rok wcześniej było to 51,4 tys., dwa lata wcześniej 60,7 tys. Liczby te obrazują tempo spadku omawianego zjawiska w Polsce.

30 lat temu 48 tys. urodzeń notowano w ciągu tylko jednego miesiąca. Zaprezentowane dane dają podstawy przypuszczać, że rok 2022 będzie kolejnym z malejącą liczbą urodzeń. Głównym powodem spadku jest zmniejszająca się liczba potencjalnych rodziców, co jest konsekwencją szybkiego spadku liczby urodzeń w latach 90-tych. Nie zapominajmy też o negatywnym wpływie epidemii. W kwietniu ubiegłego roku zmagaliśmy się z trzecią falą zakażań co mogło mieć przełożenie na postawy prokreacyjne młodych osób.

Nadal ujemna różnica między liczbą urodzeń a zgonów

Cały czas na wysokim poziomie utrzymuje się liczba zgonów, chociaż drugi miesiąc z rzędu odnotowano jej spadek. W lutym 2022 roku zmarło w Polsce 42 tys. osób, o 6,5 tys. mniej niż w styczniu. Rok wcześniej było to 40 tys. Minionej zimy notowano bardzo dużo przypadków zakażeń koronawirusem i choć w lutym dominował już mniej niebezpieczny wariant omikron to nadal powodował on wysoką umieralność.

Łącznie w dwóch pierwszych miesiącach 2022 roku zmarło aż 90,5 tys. osób, o około 4 tys. więcej niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. Oznacza to, że przyrost naturalny (a raczej ubytek) za okres styczeń-luty jest na poziomie -42,5 tys. Tyle osób straciła Polska tylko na skutek ruchu naturalnego. Luty był już 29 miesiącem z rzędu z ujemną różnicą między liczbą urodzeń a liczbą zgonów.

Mniej ślubów zimą

Od wielu lat luty jest miesiącem, w którym zawieranych jest najmniej małżeństw. Według danych GUS w drugim miesiącu bieżącego roku na ślubnym kobiercu stanęło 4 tys. par. Rok wcześniej było to 4,2 tys. Podany wynik nie odbiega znacząco od danych dotyczących lutego w kilku ostatnich latach, kiedy to notowano liczby na poziomie 4-5,5 tys., a w 2013 roku nawet 3,9 tys.

Niestety, publikowane comiesięczne dane demograficzne nie napawają optymizmem. Sytuacja pogarsza się, co było do przewidzenia. Zimowe miesiące charakteryzują się relatywnie niską liczbą urodzeń oraz małżeństw, a także wysoką liczbą zgonów. Od kolejnego miesiąca spodziewana jest poprawa podawanych wartości, ale trendy wieloletnie pozostaną negatywne.

Zdjęcia ilustracyjne: Pixabay.com, Pexels.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.