Polska łączy siły z Węgrami w polityce rodzinnej!

Porozumienie międzynarodowe pomiędzy węgierskim Mária Kopp Institute for Demography and Families, a polskim Instytutem Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie stało się faktem! Dziś w Budapeszcie doszło do oficjalnego podpisania dwustronnej umowy. Stronę polską reprezentowali prof. Michał Michalski, prezes Fundacji Instytut Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie oraz dr Krzysztof Szwarc, członek Rady tej Fundacji.

Wszystko wzięło swój początek w lutym tego roku. Wtedy to właśnie na spotkaniu ministrów rodziny Grupy Wyszehradzkiej gościł z wykładem na temat strategicznej roli rodziny prof. Michał Michalski, kulturoznawca, etyk gospodarczy, badacz współzależności między kulturą, rodziną i gospodarką, członek Rady Rodziny przy Wojewodzie Wielkopolskim, a przede wszystkim szef Instytutu Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie.

Propozycje współpracy dla polityki rodzinnej

Jedną z konkluzji tego wydarzenia były deklaracje dotyczące współpracy badawczej między krajami V4 oraz zaproszenie przez stronę węgierską prof. Michalskiego na IV Szczyt Demograficzny organizowany we wrześniu w Budapeszcie. Tam też w trakcie spotkań i rozmów z prezes Mária Kopp Institute, panią Tünde Fűrész oraz wiceprezesem Instytutu dr Molnárem Balázsem padła ze strony gospodarzy propozycja podjęcia współpracy i podpisania dwustronnej umowy w tym zakresie między obydwoma instytutami.

– Z wielką satysfakcją przyjąłem tę propozycję ze strony tak aktywnej i wyróżniającej się w Europie instytucji, albowiem stoję na stanowisku, iż w walce o poprawę sytuacji demograficznej w tej części naszego kontynentu, należy łączyć siły, gdyż sytuacja, zwłaszcza nad Wisłą, jest w tej materii poważna – mówi prof. Michalski. – Dzięki porozumieniu możemy wspólnie szukać rozwiązań zmierzających do poprawy sytuacji demograficznej, korzystać z wypracowanych przez obie strony wzorców, realizować wspólne badania i tym samym stworzyć lepszy klimat dla rodzin w Polsce, co jest naszym celem – dodaje.

Towar eksportowy

Zdaniem profesora Michalskiego, nowoczesna polityka rodzinna, która z sukcesami i w sposób systemowy od 10 lat realizowana jest przez Budapeszt, a od sześciu lat wdrażana w naszym kraju, może stać się świetnym „towarem eksportowym" i modelem dla innych krajów. Jak ponadto zauważa, strona węgierska – głównie za sprawą flagowego Mária Kopp Institute for Demography and Families – dekadę temu postawiła wszystko na jedną kartę i dzięki temu dziś świętuje sukcesy.

Obok prof. Michalskiego stronę polską reprezentował będzie kolejny ekspert Instytutu Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie, wykładowca Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, pracownik Katedry Pracy i Polityki Społecznej, dr Krzysztof Szwarc.

– Razem z KINCS podzielamy opinię, że tylko rzetelne, dobrej jakości, cykliczne badania pozwolą zdiagnozować problemy generujące kryzys demograficzny. W naszej współpracy z KINCS wychodzimy z założenia, że rodzina i demografia są podstawą rozwoju naszych społeczeństw i gospodarek – stwierdził tuż po podpisaniu umowy.

Z równie wielkim entuzjazmem komentuje podpisane porozumienie budapesztański Instytut. – Musimy stworzyć w Europie prorodzinny sojusz. Zapewnienie solidnej bazy naukowej ma dla naszej współpracy kluczowe znaczenie – ocenia dr. Molnár Balázs, wiceprezes Mária Kopp Institute for Demography and Families.

– Rodziny mają szczególne znaczenie zarówno w Polsce, jak i na Węgrzech. W celu ochrony wartości rodzinnych, z niecierpliwością czekam na współpracę między IWORIS i KINCS w obszarze badań i analiz demograficznych oraz działań prorodzinnych – dodaje Tünde Fűrész, prezes Mária Kopp Institute for Demography and Families.

Węgierski sukces

Węgrzy rzeczywiście mają się czym pochwalić w kwestii polityki rodzinnej. Jak czytamy na stronach polskiego Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej, Węgry przeznaczają 5 proc. PKB na wspieranie rodzin. To 2,5 razy więcej, niż w 2010 roku. Najważniejsze instrumenty to zapewnienie młodym ludziom pracy, mieszkania i możliwości godzenia życia zawodowego z rodzinnym. Dlatego wprowadzono tam największy program prorodzinny w historii Węgier, stawiający sobie za cel zapewnienie mieszkania, które jest jednym z podstawowych warunków do założenia rodziny i zdecydowania się na zostanie rodzicem. Według Katalin Novák, minister ds. rodziny Węgier, w latach 2010-2020 na Węgrzech udało się uzyskać aż 24-procentowy wzrost liczby urodzeń.

Sukces polityki rodzinnej na Węgrzech nie byłby możliwy, gdyby nie takie instytucje jak Mária Kopp Institute for Demography and Families, który rozpoczął działalność w 2018 roku w odpowiedzi na problemy demograficzne w tym zaprzyjaźnionym z Polakami od wieków kraju europejskim. Jeśli działania i wiedza wypracowana przez Instytut Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie trafią na równie podatny grunt, być może Polska dołączy do liderów przemian demograficznych na kontynencie.

Na zdjeciu od lewej: dr Molnár Balázs, Pani Prezes Tünde Fűrész, Pan Prezes Michał A. Michalski, dr Krzysztof Szwarc i pani Agnieszka Schaffler, tłumaczka.

Oprac. kp
Zdjęcie: Michał Michalski

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.