Praktyka rodzicielska, a dobro dziecka - IV Ogólnopolska Konferencja Parentologiczna 2025

W dniach 23–24 maja 2025 roku w Collegium im. Floriana Znanieckiego w Poznaniu odbywa się IV Ogólnopolska Konferencja Parentologiczna, organizowana przez Wydział Psychologii i Kognitywistyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Tegoroczne hasło przewodnie to: „Praktyki rodzicielskie a dobro dziecka".

Czym jest zasada dobra dziecka?

Wydarzenie gromadzi naukowców, praktyków i przedstawicieli instytucji wspierających rodziny, by wspólnie analizować wyzwania współczesnego rodzicielstwa. Podczas dwudniowej konferencji odbywa się osiem sesji tematycznych, dwa wykłady plenarne, panele dyskusyjne, sesja posterowa oraz forum debaty otwartej.

Jak podkreśla prof. UAM dr hab. Lucyna Bakiera, przewodnicząca Komitetów Naukowego i Organizacyjnego konferencji, szczególnym przedmiotem rozważań naukowców w tym roku jest obowiązująca w polskim prawie "zasada dobra dziecka".

W tym roku odnosimy praktyki rodzicielskie do niejednoznacznego, ale bardzo ważnego pojęcia dobra dziecka. To jest kategoria niedookreślona, więc nie podam teraz jej definicji, choć takie próby się pojawiają, głównie w prawie, ale też częściowo w psychologii. Właśnie dlatego, że jest ona niedookreślona, a tak bardzo ważna, to próbujemy ją omawiać i analizować

- mówi prof. Bakiera

Dodaje, że badacze zastanawiają się, czy istnieją praktyki rodzicielskie, które kolidują z dobrem dziecka oraz czy wszystkie rodzaje i style rodzicielstwa dbają o dobro dziecka i sprzyjają jego rozwojowi.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 w art. 72 każe organom władzy publicznej kierować się właśnie zasadą dobra dziecka. Nie precyzuje jednak czym jest dobro dziecka, choć daje pewne wskazówki.

Art. 72. Zasada dobra dziecka
1. Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją.
2. Dziecko pozbawione opieki rodzicielskiej ma prawo do opieki i pomocy władz publicznych.
3. W toku ustalania praw dziecka organy władzy publicznej oraz osoby odpowiedzialne za dziecko są obowiązane do wysłuchania i w miarę możliwości uwzględnienia zdania dziecka.
4. Ustawa określa kompetencje i sposób powoływania Rzecznika Praw Dziecka.

Zdaniem prof. Bakiery zasada dobra dziecka jako wartość, przez to, że jest w polskim prawodawstwie niesprecyzowana, daje pole do szerokiej interpretacji przez jednostki państwa polskiego chociażby w zakresie kontroli wykonywania władzy rodzicielskiej, czy w trakcie rozwodów.

Właśnie dlatego ta kategoria stała się przedmiotem naszych analiz, bo doświadczamy, szczególnie w kwestiach rozwodowych, że jest to kategoria nadinterpretowywana, albo deklarowana a niekoniecznie realizowana, stąd też nasze rozważania, co robić, zarówno jako rodzice, jak i instytucje, co robić, żeby dobro dziecka było rzeczywiście realizowane.

- zaznacza prof. Lucyna Bakiera.

Podkreśla też, ze głównym celem konferencji jest łączenie środowisk naukowego badaczy i praktyków z dziedzin rodzicielstwa, psychologii, socjologii, pedagogiki, prawa.

Bardzo mi zależy, żebyśmy wymieniali się wiedzą, wynikami badań, doświadczeniem, żebyśmy ze sobą rozmawiali, bo wiedzę tworzy się w dialogu, konfrontowaniu punktów widzenia, wypracowywaniu stanowisk, która mogą być podstawą do kolejnych hipotez i kolejnych pytań badawczych.

- mówi prof. Bakiera.

Przypominamy, że Instytut Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie przygotował raport "Plusy rodzicielstwa. Doświadczenia polskich rodziców" mówiący o tym, jak rodzice oceniają swoje decyzje o założeniu rodziny. Co więcej, mówią też o tym, dlaczego warto być rodzicem i jakie kompetencje dzięki rodzicielstwu wzmocnili. O tym w trakcie konferencji opowiadał prezes IWORIS, prof. UAM dr hab. Michał Michalski. Więcej o raporcie piszemy TUTAJ [kliknij, aby przeczytać].

IV Ogólnopolska Konferencja Parentologiczna w Poznaniu

Najważniejsze wystąpienia i debaty:

• Wykład plenarny Jolanty Graczyk-Öğdem (przewodniczącej Komitetu Ochrony Praw Dziecka w Poznaniu) pt. „Dobro dziecka w procesie rozstania" porusza trudności i potrzeby dzieci przeżywających rozwód lub separację rodziców.
• Wykład prof. dr hab. Joanny Haberko z Wydziału Prawa UAM dotyczył dobra dziecka z perspektywy polskiego prawa. Ekspertka analizowała, jak prawo może wspierać lub ograniczać możliwości ochrony dziecka w różnych kontekstach wychowawczych.
• Panel: „Dorosłe dzieci i ich rodzice" prowadzony przez dr Izabelę Stankowską-Mazur dotyczył balansowania między wsparciem a nadopiekuńczością w relacjach rodzinnych.
• Forum dyskusyjne „Terapia integracji sensorycznej w Polsce – fakty i mity", prowadzone przez dr Agnieszkę Sternak, zgromadziła liczne grono specjalistów zainteresowanych obiektywną oceną tej popularnej formy wspomagania rozwoju dziecka.

Różnorodność tematów sesji obejmuje m.in.:

• prawne i psychologiczne aspekty ochrony dobra dziecka;
• tożsamość rodzicielska i postawy wychowawcze;
• zdrowie psychiczne rodziców dzieci z niepełnosprawnościami;
• wpływ mediów na małe dzieci;
• konsekwencje traumy porodowej;
• parentyfikację i rolę ojca w rodzinie.

Sesja posterowa prezentuje nowatorskie badania z zakresu parentologii, w tym dotyczące doświadczeń parentyfikacji, adaptacji dzieci do żłobka oraz idealizacji rodzicielstwa.

Organizatorzy podkreślają, że celem konferencji jest tworzenie przestrzeni do merytorycznej debaty, wymiany doświadczeń i formowania świadomej polityki wspierającej rodziny.

Konferencja cieszy się patronatem władz uczelni, władz wojewódzkich oraz instytucji wspierających politykę prorodzinną w Polsce.

Dziękujemy, że czytasz nasze artykuły. Możemy je tworzyć właśnie dzięki Twojemu wsparciu. Zostań naszym Patronem abyśmy mogli dalej pomagać rodzicom w wychowaniu dzieci. [kliknij, aby przejść do Patronite]

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.