Prezydent Nawrocki i dymisja Nowackiej? Rodzice pójdą do sądu w sprawie szkolnych ocen?

W najnowszym wydaniu RSI mówimy najważniejszych zmianach w polskiej edukacji. Chcemy nie tylko poinformować, ale też zainspirować rodziców do refleksji nad tym, jak zmienia się świat wokół ich dzieci.

Nowy prezydent, stare problemy w edukacji?

Karol Nawrocki, kandydat popierany przez Prawo i Sprawiedliwość, wygrał wybory prezydenckie, pokonując Rafała Trzaskowskiego. Eksperci wskazują, że porażka kandydata KO może wywołać polityczne trzęsienie ziemi – pierwszą ofiarą może być minister edukacji Barbara Nowacka, członkini sztabu Trzaskowskiego. Reformy edukacyjne, które wzbudziły kontrowersje, takie jak edukacja seksualna, likwidacja prac domowych i ograniczenie religii, mogły przyczynić się do mobilizacji konserwatywnego elektoratu. Czy czeka nas zmiana kursu w polityce oświatowej?

Religia w średniej ocen – sprawa dla sądu?

Choć Trybunał Konstytucyjny orzekł, że ocena z religii powinna być uwzględniana w średniej, rząd nie publikuje wyroku, co rodzi chaos. Szkoły różnie interpretują przepisy, a uczniowie mogą stracić szansę na świadectwo z wyróżnieniem i lepsze wyniki w rekrutacji. Rodzice mogą jednak dochodzić swoich praw w sądach, jeśli czują się pokrzywdzeni decyzją dyrektora.

Nauczyciel jako funkcjonariusz publiczny?

MEN planuje przyznać nauczycielom status funkcjonariuszy publicznych, by zwiększyć ich ochronę przed agresją. Projekt wywołał mieszane reakcje. Jedni widzą w nim szansę na wzmocnienie pozycji nauczyciela, inni – zagrożenie biurokracją i ograniczeniem autonomii zawodowej.

Smartfony w szkołach na cenzurowanym

MEN zapowiada zmiany w przepisach, które umożliwią wprowadzenie pełnego zakazu używania smartfonów w szkołach podstawowych. To efekt trwającego sporu między minister Barbarą Nowacką a marszałkiem Szymonem Hołownią, który od dawna apeluje o odgórne regulacje. Nowe przepisy mają dać szkołom jasne podstawy prawne do egzekwowania zakazów.

Obywatelski projekt: Religia lub etyka obowiązkowa

Stowarzyszenie Katechetów Świeckich zbiera podpisy pod projektem ustawy „Religia lub etyka w szkole". Chcą, by każdy uczeń uczestniczył obowiązkowo w jednej z tych form wychowania moralnego. Zebrano już ponad 60 tys. podpisów, a zbiórka trwa do 17 czerwca. Formularze można znaleźć w prasie katolickiej i na stronie internetowej projektu.

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.