Rodzice i nauczyciele mówią DOŚĆ! Protest przeciw MEN, nowa podstawa programowa

W najnowszym wydaniu Rodzinnego Serwisu Informacyjnego poruszamy tematy, które wzbudzają gorące emocje wśród rodziców, nauczycieli i uczniów. Od wielkich protestów w Warszawie, przez sporne zmiany w podstawie programowej, aż po międzynarodowy kongres psychoterapeutyczny – to kompendium wiedzy, które warto znać, by lepiej rozumieć, w jakim kierunku zmierza polska szkoła i jakie wyzwania stoją przed rodzinami.

Protest „STOP likwidacji polskiej edukacji"

Na Placu Zamkowym w Warszawie odbyła się manifestacja pod hasłem „Stop likwidacji polskiej edukacji". Rodzice, nauczyciele i społecznicy protestowali przeciwko decyzjom resortu edukacji – przede wszystkim wprowadzeniu przedmiotu edukacja zdrowotna w miejsce wychowania do życia w rodzinie, ograniczeniu godzin religii oraz planom ujednolicenia systemu kształcenia w ramach Europejskiego Obszaru Edukacji. Padały mocne słowa – m.in. o seksualizacji dzieci czy obniżeniu poziomu nauczania. Organizatorzy zapowiadają kolejne działania, w tym debatę z udziałem posłów.

Nowa podstawa programowa budzi kontrowersje

Instytut Badań Edukacyjnych przedstawił projekt nowej podstawy programowej w ramach programu „Reforma26 – Kompas jutra". Ekspertka Hanna Dobrowolska określiła go mianem „demolki" i „antyhumanistycznej rewolucji". W języku polskim tradycyjne cele kształcenia mają zostać zastąpione ogólnymi hasłami, jak „kreatywna komunikacja" czy „krytyczne korzystanie z mediów". Krytycy wskazują na ograniczony kanon lektur i marginalizowanie klasycznych treści. Konsultacje społeczne zostały przeprowadzone w pośpiechu, co dodatkowo budzi niepokój środowisk rodzicielskich i nauczycielskich.

Szkoła szykuje się na kryzys – nowy podręcznik w przygotowaniu

Ministerstwo Edukacji Narodowej we współpracy z MSWiA opracowuje podręcznik przygotowujący uczniów do reagowania w sytuacjach kryzysowych. Publikacja ma być częścią przedmiotu Edukacja dla bezpieczeństwa i obejmować zagadnienia z zakresu obrony cywilnej, bezpieczeństwa państwa czy udzielania pierwszej pomocy. Nowością będą szkolenia dla nauczycieli, aby lepiej radzili sobie w pracy z trudnymi tematami. Podstawy pierwszej pomocy są już obowiązkowe w klasach I–III, a całość podręcznika ma być gotowa jeszcze w tym roku szkolnym.

Kontrowersje w poznańskiej podstawówce

W jednej z poznańskich szkół pojawił się nauczyciel deklarujący tożsamość niebinarną i używający niestandardowych zaimków „any/all". Sprawa wywołała szeroką dyskusję – jedni podkreślają konieczność szacunku wobec różnorodności, inni obawiają się zamieszania w edukacji najmłodszych. Dyrekcja szkoły zapewnia, że pracownik działa zgodnie z obowiązującymi przepisami, a żadnych oficjalnych skarg nie odnotowano.

Kongres logoterapii – szukanie sensu w chaosie

10 i 11 października w Krakowie odbędzie się Międzynarodowy Kongres Logoterapii „Wola sensu - wczoraj, dziś i jutro". W programie znajdą się wykłady i warsztaty poświęcone teorii Viktora Frankla, a także praktyczne zajęcia dotyczące pracy z młodzieżą i rodziną. Poruszane będą tematy radzenia sobie z kryzysami, znaczenia relacji i duchowości. Wydarzenie zakończy spektakl teatralny ilustrujący idee logoterapeutyczne. Więcej na temat kongresu przeczytasz TUTAJ [kliknij, aby przeczytać].

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.