Rodzice kontra zmiany w szkole – edukacja zdrowotna, trudna sytuacja katechetów, powrót zadań domowych

Witamy w kolejnym wydaniu Rodzinnego Serwisu Informacyjnego! Naszym celem jest dostarczanie wiedzy, wsparcia i inspiracji w codziennych wyzwaniach rodzicielstwa. Oto najważniejsze wiadomości tego tygodnia.

Bezprawne praktyki szkół w sprawie edukacji zdrowotnej

Instytut Ordo Iuris alarmuje, że część szkół wbrew prawu zmusza uczniów do uczestnictwa w zajęciach edukacji zdrowotnej. Rodzice zgłaszają, że ich rezygnacje nie są respektowane, a placówki żądają dodatkowych formularzy czy twierdzą, że wcześniejsze oświadczenia są nieważne. Tymczasem przepisy mówią jasno: wystarczy pisemna rezygnacja do 25 września, a szkoła nie może odmówić jej przyjęcia. Ordo Iuris oferuje pomoc prawną rodzicom i pełnoletnim uczniom, których prawa zostały naruszone.

Trudna sytuacja katechetów po ograniczeniu religii w szkołach

Od 1 września godziny religii zostały zmniejszone z dwóch do jednej tygodniowo. Skutkiem jest redukcja etatów katechetów, a część z nich musiała pożegnać się z pracą. Wielu jednak odeszło na emeryturę lub świadczenia pomostowe. Ministerstwo Edukacji podaje, że blisko połowa katechetów ma kwalifikacje do nauczania innych przedmiotów – dlatego wielu z nich skierowano do edukacji zdrowotnej czy WDŻ. Ks. Roman Buchta z Archidiecezji Katowickiej ostrzega, że część nauczycieli została zmuszona do nauczania przedmiotów niezgodnych z ich powołaniem. Rodzice wskazują, że w niektórych szkołach jedna osoba uczy i religii, i edukacji zdrowotnej, co rodzi poważne kontrowersje.

Jan Kochanowski bohaterem tegorocznego Narodowego Czytania

6 września odbyło się Narodowe Czytanie 2025, podczas którego cała Polska sięgnęła po twórczość Jana Kochanowskiego. W przesłaniu Prezydenta RP i Pierwszej Damy podkreślano, że choć poezja Mistrza z Czarnolasu powstała wieki temu, wciąż mówi o sprawach aktualnych: radości, cierpieniu, przemijaniu i sile wspólnoty. Organizatorzy akcji chcą, by wydarzenie było nie tylko świętem literatury, ale także okazją do refleksji nad polską tożsamością. Narodowe Czytanie jest organizowane od 2012 roku i co roku przypomina o bogactwie naszej literatury.

Zadania domowe wrócą do szkół?

Minister Barbara Nowacka zapewnia, że nie powróci „stan wariactwa", gdy dzieci były przeciążone zadaniami domowymi. Podkreśla jednak, że temat prac domowych jest analizowany przez Instytut Badań Edukacyjnych i nie wyklucza się zmian w przyszłości. Nowacka zaznacza, że szkoła powinna ustalać granice obowiązków, aby uczniowie mieli czas na odpoczynek i rozwijanie pasji. Jednocześnie wielu nauczycieli i rodziców sygnalizuje, że brak obowiązkowych zadań pogarsza wyniki w nauce i zwiększa czas spędzany przed ekranami. Debata na temat prac domowych trwa.

Apel o powrót wychowania do życia w rodzinie

Polska Federacja Ruchów Obrony Życia skierowała list do posłów i posłanek, apelując o przywrócenie do szkół przedmiotu Wychowanie do życia w rodzinie. Organizacja podkreśla, że WDŻ funkcjonował przez 25 lat i wspierał wychowanie młodzieży w duchu odpowiedzialności, małżeństwa i rodziny. Federacja krytykuje nowy przedmiot – edukację zdrowotną – wskazując, że jej treści są kontrowersyjne i mogą prowadzić do konfliktów między szkołą a rodzicami. Do listu dołączono ekspertyzy, m.in. analizę Instytutu Profilaktyki Zintegrowanej. Autorzy apelują, by parlament podjął działania legislacyjne, które przywrócą WDŻ albo wprowadzą istotne zmiany w obecnym programie.

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.