Rodzice pytają – MEN odpowiada

Grupa poznańskich rodziców, w tym m.in. redaktor naczelna portalu Polskie Forum Rodziców, Elżbieta Lachman, skierowała list z zapytaniami do minister edukacji Anny Zalewskiej, pisząc m.in.: „jako rodzice zaniepokojeni działaniami Urzędu Miasta Poznania dotyczącymi wprowadzania do szkół i finansowania „edukacji antydyskryminacyjnej", prosimy o odpowiedzi na następujące pytania:

• – Czy samorząd jako organ prowadzący ma uprawnienia rozesłania do szkół publikacji „Edukacja antydyskryminacyjna w szkole. Pomocnik dydaktyczny"? pobierz
• – Czy samorząd jako organ prowadzący ma uprawnienia do rekomendowania szkołom organizacji społecznych, publikując dokument: „Współpraca z NGO w dziedzinie edukacji antydyskryminacyjnej i przeciwdziałającej wykluczeniom. Oferty"? pobierz
• – Czy samorząd jak organ prowadzący ma uprawnienia, żeby na swojej stronie internetowej „Pomocne linki do zajęć antydyskryminacyjnych", w tym „Podręczniki z opisanymi ćwiczeniami i wskazówkami do pracy w szkole/organizacji dostępne w internecie"? pobierz
• – Czy MEN rekomenduje znajdujące się na tej liście podręczniki?
• – Czy według stanowiska MEN jest potrzeba wprowadzania „edukacji antydyskryminacyjnej" w szkołach, innymi słowy czy problematyka proponowanych przez Urząd Miasta Poznania zajęć antydyskryminacyjnych nie jest już ujęta w podstawach programowych innych przedmiotów szkolnych?
• – Jakie kroki podjął czy podejmie w najbliższym czasie nadzór pedagogiczny, monitorując wprowadzaną przez Urząd Miasta Poznania „edukację antydyskryminacyjną"?

W odpowiedzi, pod którą podpisała się Agnieszka Ludwin, zastępca dyrektor Departamentu Kształcenia i Wychowania Integracyjnego, pada m.in. stwierdzenie, że „Ministerstwo Edukacji Narodowej nie rekomenduje żadnych pomocy dydaktycznych, w tym publikacji", a dalej, że „podręcznik szkolny podlega określonej procedurze". Podkreślono ponadto, że „Prezydent miasta, jako organ prowadzący szkoły, nie posiada kompetencji, aby narzucać rodzicom wartości, w duchu którym mają być wychowywane ich dzieci" i że „organizacje pozarządowe mogą prowadzić działalność w szkołach tylko za zgodą dyrektora szkoły po uzyskaniu pozytywnej opinii rady rodziców".

Odpowiedź z Ministerstwa Edukacji Narodowej nie jest jednak zadowalająca. Nie wyczerpuje tematu i nie rozwiewa wszystkich wątpliwości rodziców. Szczególnie jeśli chodzi o ostatnie pytanie. Należy się zatem spodziewać, że zostanie podjęta kolejna próba uzyskania wiążącej odpowiedzi.

fot. LukasPlewina/commons.wikimedmedia.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.