Rodzina - ważna sprawa, czyli jak mówić o rodzinie w przestrzeni publicznej

Ogólnopolskie Forum Familiocentryczne pod takim tytułem odbyło się w czwartek w formule konferencji online. Skierowane było nie tylko do pracowników NGOsów i instytucji realizujących polityki społeczne, ale także do: nauczycieli, wychowawców, trenerów, duszpasterzy i wolontariuszy pracujących z dziećmi. Wykład wprowadzający wygłosił dr hab. Michał Michalski, prezes Instytutu Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie.

Dr Jarosław Przeperski w publikacji „Przemiany w systemie opieki i wsparcia rodziny z dziećmi Perspektywa paradygmatu familiocentrycznego", zauważa, iż system pomocy i wsparcia rodzin z dziećmi, który kieruje swoje działania do znacznej liczby obywateli w Polsce, w dotychczasowym kształcie wydaje się nieefektywny i nie prowadzi do osiągnięcia głównego celu jakim jest odzyskanie przez rodziny samodzielności życiowej.

– Dlatego istotne jest poszukiwanie nowych rozwiązań. Jedną z propozycji, zarówno badawczą jak i praktyczną, jest implementacja nowych perspektyw, np. familiocentrycznej. W literaturze polskiej jest to raczej nieznane podejście. Akcentuje ono konieczność postawienia rodziny w centrum działań, a także pozwala na określenie jakości relacji pomiędzy instytucją a rodziną. W artykule zaprezentowane zostały różne ujęcia paradygmatu familiocentrycznego, które mogą służyć zarówno jako paradygmat badawczy jak i schemat pozwalający na praktyczną optymalizację działań i systemu pomocowego – precyzuje.

Rodzina najstarszą wspólnotą

Po otwarciu Forum, którego dokonał wspomniany dr Przeperski, wykład wprowadzający wygłosił dr hab. Michał Michalski, prof. UAM, kulturoznawca, etyk gospodarczy, członek Rady Rodziny przy Wojewodzie Wielkopolskim oraz prezes Instytutu Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie w Poznaniu. Jak zaznaczył prelegent, to rodzina warunkuje wielowymiarowy rozwój społeczeństwa zarówno w sensie socjologicznym, ekonomicznym jak i geopolitycznym.
– Gdybyśmy sięgnęli do historii, to widzimy rodzinę jako rzeczywistość przed państwową, to znaczy rodzina jest pierwszą i najstarszą wspólnotą, jaką ludzie tworzyli, jaka zdecydowała też o tym, że powstawały większe społeczności, klany, potem społeczności lokalne, wspólnoty, aż po duże – naród czy państwo. I to jest rzecz, o której nie możemy zapominać, że rodzina była wcześniej niż właśnie społeczeństwa czy państwa – przypomniał prof. Michalski.

Wykłady i panele

Po krótkiej przerwie przyszedł czas na panel dyskusyjny, w którym udział wzięli: cytowany wcześniej prof. Michał Michalski, Iwona Czabak (Stowarzyszenie Marfan Polska), Agata Arciszewska (Związek Dużych Rodzin Trzy Plus), Jacek Sapa (Fundacja Narodowego Dnia Życia) oraz Łukasz Stec (Fundacja TE-DE-KA Tożsamość Dziedzictwo Kultura).
– Mam wrażenie, że trend koncentracji na rodzinie powoli przebija się do narracji publicznej – mówiła Agata Arciszewska. – Dla mnie familiocentryzm to jedna z najbardziej ugruntowanych wartości jeśli chodzi o życie codzienne – dodała Iwona Czabak.

Wspieranie rodziny

Organizatorem wydarzenia była Fundacja Życie. Jak czytamy, jej misją jest wspieranie rodziny na każdym etapie jej rozwoju. Jest współinicjatorem Konfederacji Inicjatyw Pozarządowych RP. Fundacja współtworzyła szereg kampanii społecznych m.in. „Rodzina ma głos", „Rodzina przeciwko przestępczości". – Od 2014 cyklicznie organizujemy coroczną konferencję „Wychowanie do samodzielności" dla rodziców i nauczycieli. Organizowaliśmy szereg konferencji, seminariów i szkoleń z zakresu polityki i kultury prorodzinnej. Istotną częścią naszej działalności jest formowanie rodzin poprzez promowanie patriotyzmu, kultury i sportu. Realizujemy cykliczne wydarzenia m.in. „Bieg dla Bohaterów", koncerty „Listopadowa Duma", ale również konkursy, wystawy, uroczyste premiery filmowe z udziałem twórców – czytamy na familiocentryzm.pl.

kjp
źródło: familiocentryzm.pl
zdjęcie ilustracyjne: pixabay.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.