Głos rodziców pozostaje bez odpowiedzi

Rodzice z całej Polski, zrzeszeni w Ruchu Społecznym „Odpowiedzialni Rodzice", aktywnie uczestniczyli w zbiórce podpisów pod obywatelską inicjatywą ustawodawczą „Tak dla religii i etyki w szkole". Pod projektem zebrano ponad 500 000 podpisów, a jego autorzy liczyli na sprawne procedowanie w parlamencie. Wobec braku jakichkolwiek działań legislacyjnych, organizacja zdecydowała się napisać list otwarty do Marszałka Sejmu.

W liście, który udostępniamy czytelnikom Polskiego Forum Rodziców, rodzice wprost wskazują na wielomiesięczną bezczynność instytucji państwowych. Po pierwszym czytaniu projektu w dniu 26 września 2025 roku trafił on do Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej — i od tamtej pory nie poczyniono żadnych dalszych kroków legislacyjnych.

Niestety od siedmiu miesięcy nikt nie zajmuje się dalszą legislacją. W naszym odczuciu trwa bezduszna ignorancja ze strony Rządu, lekceważenie ze strony Prezydium Sejmu oraz posłów należących do Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, gdzie skierowano projekt po pierwszym czytaniu 26 września 2025 r.

Sprzeciw wobec kierunku reformy edukacji

Ruch wyraża głęboki niepokój w związku z jednoczesnym blokowaniem projektu obywatelskiego i forsowaniem obowiązkowej edukacji zdrowotnej. Zdaniem rodziców działania te są ze sobą bezpośrednio powiązane i stanowią świadome wypieranie wartości etycznych i religijnych z przestrzeni publicznej szkoły.

Zamrażanie obywatelskiego projektu „Tak dla religii i etyki w szkole", a w zamian wprowadzanie na siłę obowiązkowej edukacji zdrowotnej, jest zamachem na nasze dzieci i prawo do ich wychowywania. Pod płaszczykiem postępu i wolności w określaniu osobistej tożsamości, jest działaniem na ich intelektualną, etyczną i duchową szkodę.

Organizacja zarzuca Minister Edukacji Narodowej ignorowanie wyników konsultacji społecznych, które — według rodziców — wykazały wysokie poparcie dla projektu „Tak dla religii i etyki w szkole". Mimo to, jak podkreślają, minister nie uwzględniła tych wyników, a wręcz ograniczyła dostęp do lekcji religii i — jak twierdzą — zniszczyła przy okazji rzeczywisty dostęp do lekcji etyki.

Co z nauczycielami religii i etyki?

Ruch Społeczny „Odpowiedzialni Rodzice" zwraca także uwagę na sytuację kadry pedagogicznej. W liście czytamy, że obietnica pomocy nauczycielom religii nie została zrealizowana. Zdaniem organizacji koalicja rządząca utrudnia organizację życia i pracy zarówno rodzicom, jak i dzieciom, lekceważąc przy tym postanowienia konkordatu oraz gwarancje prawne określone w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Jesteśmy oburzeni z powodu pomijania woli rodziców w wychowywaniu i kształtowaniu dzieci.

Autorzy listu podkreślają, że wprowadzana reforma polskiej szkoły nie respektuje woli społecznej rodziców jako obywateli, którzy mają prawo dbać o system wartości zgodny ze swoimi przekonaniami. Wyrażają także brak zaufania wobec Rządu Polskiego, koalicji rządzącej oraz Minister Barbary Nowackiej.

Czego domagają się rodzice?

„Odpowiedzialni Rodzice" formułują swoje oczekiwania w sposób jednoznaczny. Domagają się pilnego podjęcia działań legislacyjnych z poszanowaniem woli ponad 500 000 Polaków, którzy złożyli podpisy pod inicjatywą obywatelską. Kluczowym postulatem jest zapewnienie dzieciom swobodnego dostępu do przedmiotów szkolnych: religii lub etyki.

  • Religia i etyka nie powinny być przedmiotami dodatkowymi ani dobrowolnymi.

  • Powinny stanowić przedmioty obligatoryjnego wyboru dla każdego ucznia.

  • Obietnice dotyczące wsparcia dla nauczycieli religii powinny zostać niezwłocznie zrealizowane.

  • Wola społeczna wyrażona w konsultacjach powinna być uwzględniana przez ministra w rozporządzeniach.

List kończy się zapewnieniem o determinacji środowiska rodziców.

My Polacy, rodzice z całej Polski nie poddamy się.
— Ruch Społeczny Odpowiedzialni Rodzice

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Twoje prawa jako rodzica:
  • Prawo do wglądu w materiały dydaktyczne i podręczniki
  • Prawo do złożenia pisemnego sprzeciwu wobec wybranych treści
  • Prawo do uczestnictwa w radzie rodziców i wpływu na szkolny program wychowawczy
  • Prawo do wnioskowania o zwolnienie dziecka z konkretnych zajęć (za zgodą dyrektora)

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Marzec 2026

Publikacja nowej podstawy programowej

MEN opublikowało projekt nowej podstawy programowej w Dzienniku Ustaw.

Kwiecień 2026

Konsultacje społeczne

Trwały zaledwie 3 tygodnie. Wpłynęło ponad 12 000 uwag od rodziców i nauczycieli.

Maj–Czerwiec 2026

Szkolenia nauczycieli

Obowiązkowe szkolenia dla pedagogów z nowych przedmiotów i metod oceniania.

Wrzesień 2026

Wejście w życie reformy

Nowe przedmioty i programy nauczania obowiązują we wszystkich szkołach publicznych.

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Uwaga – termin składania uwag mija 15 maja 2026!

Jeśli chcesz wyrazić swoje zdanie na temat reformy, masz czas do 15 maja 2026 r. Uwagi możesz składać przez platformę konsultacji MEN lub bezpośrednio do rady rodziców w swojej szkole.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.