Sprzeciw rodziców wobec planów nierzetelnej edukacji seksualnej w stolicy

Warszawskie oraz ogólnopolskie organizacje rodziców, pedagogów, psychologów i pracowników oświaty złożyły dziś w warszawskim ratuszu pismo adresowane do prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego wzywające do ,,usunięcia naruszenia prawa" w związku z planami realizacji na terenie miasta projektu dotyczącego edukacji seksualnej.

Projekt narusza przepisy

Projekt pod nazwą „Edukacja seksualna - dobrowolne warsztaty i działania animacyjne dotyczące aspektów zdrowia, dojrzewania i przeciwdziałania przemocy dla młodzieży i dorosłych" ma być przeprowadzony w ramach Budżetu Obywatelskiego stolicy na rok 2022 r., a kwota przeznaczona na jego realizację wynosi 3 266 000 zł.

Organizacje reprezentujące rodziców i środowiska prorodzinne nie zgadzają się na tego typu zajęcia w obszarze edukacji dzieci i młodzieży. W piśmie, pod którym podpisało się 34 przedstawicieli tych organizacji, a które w ich imieniu złożyła dzisiaj Hanna Dobrowolska, ekspert oświatowy i autorka podręczników szkolnych, podkreśla się, że:

1. Projekt narusza przepisy prawa powszechnie obowiązującego, w tym akty prawa miejscowego;
2. Projekt nie mieści się w zakresie zadań własnych m.st. Warszawy.

Zupełnie przeciwne były w tych kwestiach oceny dokonane przez urzędników ratusza, wobec czego autorzy pisma zarzucają im poświadczenie nieprawdy. Powołują się przy tym zarówno na przepisy samorządowe o konsultacjach społecznych dotyczących budżetu obywatelskiego, jak i prawo państwowe. Ustawa z 1993 r. stanowi, że kształcenie w zakresie wiedzy o życiu seksualnym człowieka jest zadaniem rządowym i powierzonym wyłącznie ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania.

Jednocześnie stwierdzają możliwość naruszenia zapisów konstytucyjnych, obawiając się, że realizowana w przestrzeni miejskiej kampania promocyjna projektu może narazić dzieci na zetkniecie się z niepożądanymi hasłami i grafikami. Możliwość dobrowolnego uczestnictwa dzieci w planowanym projekcie nie zabezpiecza praw rodzicielskich w tym zakresie – piszą.

To nie jest rzetelna edukacja

Zastrzeżenia autorów sprzeciwu dotyczą zarówno formy proponowanych zajęć, opisanych w projekcie działań artystycznych i niejasnych kompetencji osób, które mają je realizować. Stwierdzają, że projekt daleki jest od rzetelnej edukacji, która przeprowadzana jest w szkołach w ramach przedmiotu Wychowanie do życia w rodzinie przez odpowiednio przygotowanych nauczycieli.

W świetle zgłoszonych zastrzeżeń i przytoczonych naruszeń prawa autorzy pisma wnoszą o ,,natychmiastowe wycofanie projektu spod dalszego procedowania".

Pismo skierowane zostało także do wiadomości Ministra Edukacji i Nauki, Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży Sejmu RP, Rzecznika Praw Dziecka, Wojewody Mazowieckiego, Rady m.st. Warszawy, Regionalnej Izby Obrachunkowej.

Wcześniej negatywną opinię na temat projektu wydała mazowiecka kurator oświaty. Została ona jednak zignorowana.

Poniżej publikujemy pełen tekst pisma.

Osoba do kontaktu: Warszawa, 26.05.2021 r.
Hanna Dobrowolska

Pan
Rafał Trzaskowski
Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy
Plac Bankowy 3/5, 00-950 Warszawa

Organizacje rodziców, pedagogów, psychologów i pracowników oświaty, działające na terenie Warszawy oraz ogólnopolskie, w tym współtworzące Społeczną Koalicję na rzecz Edukacji, Nauki i Wychowania, wzywają do usunięcia naruszenia prawa - odnośnie do procedowania projektu pod nazwą „Edukacja seksualna - dobrowolne warsztaty i działania animacyjne dotyczące aspektów zdrowia, dojrzewania i przeciwdziałania przemocy dla młodzieży i dorosłych" na kwotę 3 266 000 zł, w ramach Budżetu Obywatelskiego stolicy na rok 2022 r.

Uzasadnienie:

Ocena merytoryczna w.w projektu, która została dokonana przez podległych Panu Prezydentowi urzędników: Martę Widz, naczelnika Wydziału Projektów Interdyscyplinarnych (CKS-PI) oraz Martę Dermańską, z-cę dyr. Centrum Komunikacji Społecznej, jest błędna.

W punktach 1 i 2 osoby oceniające poświadczyły nieprawdę:
1. Projekt nie narusza przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym aktów prawa miejscowego – spełniono
2. Projekt mieści się w zakresie zadań własnych m.st. Warszawy – spełniono.
[Nr ESOGi : 1712 Znak Signumii: CKS-PI.0632.2.2021.MWI]

Wbrew tej ocenie, projekt nie spełnił podstawowych warunków i w jaskrawy sposób narusza przepisy obowiązującego prawa oraz nie mieści się w zakresie zadań własnych m. st. Warszawy.

Za niepokojący należy uznać fakt zignorowania przez opiniujących urzędników pisma Mazowieckiego Kuratora Oświaty do wiceprezydent Warszawy z 24 lutego 2021 r., które zawiera negatywną opinię na temat projektu oraz szczegółowy opis potencjalnych naruszeń prawa.

W świetle § 7 ust. 1 pkt 1 Uchwały Nr XI/218/2019 Rady m. st. Warszawy z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie konsultacji społecznych z mieszkańcami m. st. Warszawy w formie budżetu obywatelskiego, który jasno mówi, iż „Mieszkańcy m.st. Warszawy mogą zgłosić projekty: 1) mieszczące się w zakresie zadań własnych m.st. Warszawy", stwierdzamy, że ocena merytoryczna została sporządzona nieprawidłowo.

Ustawa z dnia z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży [Dz.U. 1993 nr 17 poz. 78] zawiera liczne zadania adresowane zarówno do organów administracji rządowej, jak i samorządu terytorialnego, jednak kształcenie w zakresie wiedzy o życiu seksualnym człowieka zostało uznane za zadanie rządowe i powierzone wyłącznie ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania (art. 4 ust. 1 i 3). Wymieniona ustawa nie zawiera zadań dla samorządu terytorialnego w zakresie edukacji seksualnej.

Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania wydał rozporządzenie wprowadzające Podstawę programową kształcenia ogólnego, obligującą szkoły do realizacji w/w treści ustawowych. Przedmiotami właściwymi są: Wychowanie do życia w rodzinie, a po części Biologia i WOS. W wypadku Wychowania do życia w rodzinie regulacja Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu jego nauczania oraz zakresu treści zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego [Dz. U. z 1999 r. Nr 67, poz. 756 i Dz. U. z 2014 r. poz. 395.] jest obowiązującym prawem.

Projekt samorządowy „Edukacja seksualna…" sprowadza się do realizacji tożsamej tematyki, jednakże bez niezbędnych umocowań prawnych do realizacji zadań dydaktyczno-wychowawczych.

Jednocześnie wskazujemy na możliwe naruszenie praw rodziców, wynikające z faktu zawarcia w projekcie kampanii promocyjnej, która ma zostać zrealizowana w szeroko pojętej przestrzeni miejskiej. Nasze dzieci mogą się więc zetknąć z hasłami i grafiką nawet przypadkowo w domu kultury, bibliotece, w komunikacji miejskiej, co narusza nasze prawa konstytucyjne, wynikające z art. 48 ust.1 oraz 53 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które stanowią, iż: „Rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Wychowanie to powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka, a także wolność jego sumienia i wyznania oraz jego przekonania." oraz „Rodzice mają prawo do zapewnienia dzieciom wychowania i nauczania moralnego i religijnego zgodnie ze swoimi przekonaniami. Przepis art. 48 ust. 1 stosuje się odpowiednio.".

Powoływanie się w tym wypadku na dobrowolność uczestnictwa w warsztatach nie jest zabezpieczeniem naszych praw rodzicielskich w powyższym zakresie.
Ponadto, wobec delikatnej materii tematycznej, obejmującej kwestie seksualności człowieka, zgłaszamy zastrzeżenia wobec formy warsztatów i działań artystycznych opisanych w projekcie.

Prowadzenie takich zajęć przez enigmatycznych „edukatorów" o niejasnych kompetencjach, które z pewnością nie są równoznaczne z kompetencjami nauczycieli przedmiotu Wychowanie do życia w rodzinie, budzi nasz rodzicielski sprzeciw: „Warsztaty dla młodzieży – do 200 warsztatów dla 20 osobowych grup na terenie całej Warszawy, każde z zajęć prowadzone będą przez dwóch edukatorów, 20 godz. warsztatów dla każdej grupy – 1200000 zł brutto". Jeszcze bardziej niepokojące są: „Działania artystyczne – do 36 wydarzeń artystycznych – 180000 zł brutto", o tematyce opisanej w projekcie w następujący sposób: „Młodzież będzie mogła dodatkowo wziąć udział w działaniach przez sztukę (np.: spektakle, działania performatywne, działania artystyczne i animacyjne) – działania będą poruszały tematykę przeciwdziałania pedofilii, wykorzystywania, stawiania granic, określania stref / miejsc intymnych".

Pod szyldem działań artystycznych, szczególnie performatywnych, wprowadza się na ogół treści najbardziej drastyczne, prowokujące i szokujące, co może narazić dzieci uczestniczące w „działaniach przez sztukę" na deprawację i poważne straty moralne. Nikt nie jest w stanie określić granic sztuki, która w wypadku treści opisanych w projekcie może ocierać się potencjalnie o karalne działania pedofilskie [por. Kodeks Karny - Art. 200. § 1 i 2]. Zasłanianie się dobrowolnością i pojęciem „młodzieży" [nieistniejącym w prawie polskim], do której przede wszystkim adresowany jest projekt, wskazuje na intencje dalekie od rzetelnej edukacji naszych dzieci.

Wobec wszystkich powyższych zastrzeżeń, a szczególnie - naruszenia prawa obowiązującego, wnosimy o natychmiastowe wycofanie projektu spod dalszego procedowania.

Podpisani:
1. Stowarzyszenie Rodzice Chronią Dzieci - Magdalena Czarnik Prezes Zarządu Głównego
2. Fundacja Życie - Michał Owczarski Prezes Zarządu
3. Polskie Stowarzyszenie Nauczycieli i Wychowawców – Teresa Król Sekretarz
4. Stowarzyszenie Rodzin Wielodzietnych Warszawy i Mazowsza – Waldemar Wasiewicz Prezes
5. Obywatelska Inicjatywa Rodzin – Grzegorz Strzemecki Prezes
6. Klub im. św. Jana Pawła II – Paweł Grzegorzewicz Prezes
7. Leader100 – Fundacja – Luis Brusa Prezes
8. Fundacja Instytut Analiz Płci i Seksualności "Ona i On" - Agnieszka Marianowicz-Szczygieł Wiceprezes
9. Stowarzyszenie na rzecz Małżeństwa i Rodziny „Nie Ma Lekko" – Ewa Zaręba Prezes
10. Fundacja "Rodzice Szkole" - Wojciech Starzyński Prezes Zarządu
11. Rada Regionalnej Sekcji Kobiet NSZZ "Solidarność" Regionu Mazowsze - Danuta Kubacka przewodnicząca Rady RSK i Anna Małkowska z-ca przewodniczącej Rady RSK
12. Stowarzyszenie Pedagogów NATAN – Zbigniew Barciński, Prezes Zarządu
13. Stowarzyszenie Odpowiedzialny Gdańsk - Magdalena Chmielewska Wiceprezes
14. Polskie Forum Rodziców – Elżbieta Lachman Redaktor Naczelna
15. Diecezjalny Instytut Akcji Katolickiej Diecezji Warszawsko–Praskiej - Katarzyna Jasińska Prezes Zarządu
16. Zespół Parafialny z Żoliborza – Agnieszka Czachowska Przedstawiciel Zespołu
17. Fundacja Wspomagająca Wychowanie Archezja - Tomasz Gubała Prezes
18. Polskie Stowarzyszenie Obrońców Życia Człowieka - Wojciech Zięba Prezes
19. Stowarzyszenie Chrześcijańskich Dzieł Wychowania - Wojciech M. Słonina Z-ca Przewodniczącego Zarządu
20. Fundacja Edukacji Zdrowotnej i Psychoterapii - Bogna Białecka Prezes
21. Stowarzyszenie Odpowiedzialny Poznań - Marlena Ustach Prezes
22. Społeczna Rada Edukacji i Wychowania "Rodzinny Poznań" - Bartosz Brzeziński
23. Fundacja "Głos dla Życia" - Paweł Wosicki Prezes
24. Stowarzyszenie Just Love Me - Krzysztof Szulc Prezes
25. Fundacja Życie i Rodzina / Koalicja dla Życia i Rodziny - Lech Łuczyński Prezes
26. Narodowy Marsz Życia - Lidia Sankowska-Grabczuk Rzecznik
27. Fundacja Św. Benedykta - Bogusław Kiernicki Prezes
28. Fundacja Słowo - Jan Klawiter Prezes
29. Fundacja Rodziny Witaszków - Paweł Witaszek Prezes
30. Stowarzyszenie Solidarność Polskich Rodzin - Grażyna Soja Prezes
31. Instytut Ordo Caritatis - Tomasz Rowiński
32. Stowarzyszenie Grupa Inicjatywna Baranówko - Dorota Lisiak Prezes
33. Stowarzyszenie „Podhale - Nasz Dom" – Aleksandra Antolak-Rust Wiceprezes
34. Fundacja Szkolna im. Księdza Kardynała Stefana Wyszyńskiego - Regina Pruszyńska Prezes

W imieniu powyższych pismo składa
Hanna Dobrowolska

Do wiadomości:
Minister Edukacji i Nauki
Komisja Edukacji, Nauki i Młodzieży Sejmu RP
Rzecznik Praw Dziecka
Wojewoda Mazowiecki
Rada m.st. Warszawy
Regionalna Izba Obrachunkowa

(wt)

Zdjęcie ilustracyjne: Pixabay.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.