Weto dla ustawy, apel o dymisję minister i lawina diagnoz. Co dzieje się w polskiej edukacji?

Koalicja na Rzecz Ocalenia Polskiej Szkoły apeluje do prezydenta o zawetowanie ustawy o prawach ucznia, rośnie społeczny sprzeciw wobec działań Ministerstwa Edukacji Narodowej, a eksperci próbują odpowiedzieć na pytanie, czy gwałtowny wzrost diagnoz ADHD i autyzmu oznacza epidemię. W najnowszym Rodzinnym Serwisie Informacyjnym przyglądamy się najważniejszym wydarzeniom dotyczącym szkoły, wychowania i zdrowia psychicznego dzieci.

KROPS apeluje do prezydenta: „Zawetować ustawę o prawach ucznia"

Koalicja na Rzecz Ocalenia Polskiej Szkoły zwróciła się do prezydenta Karola Nawrockiego z apelem o zawetowanie nowelizacji Prawa oświatowego. Najwięcej kontrowersji budzą przepisy dotyczące katalogu praw ucznia oraz powołania rzeczników praw uczniowskich. Zdaniem przedstawicieli organizacji społecznych nowe rozwiązania zwiększą biurokrację, ograniczą autonomię szkół i osłabią autorytet nauczycieli oraz rodziców. Krytycy wskazują, że ustawa znacznie rozszerza prawa uczniów, pozostawiając bardzo ograniczony katalog obowiązków. Podobne zastrzeżenia zgłaszają także związki zawodowe i organizacje dyrektorów szkół, które również apelują do głowy państwa o weto.

Ponad 70 tysięcy podpisów pod apelem o dymisję Barbary Nowackiej

Narasta społeczny sprzeciw wobec polityki Ministerstwa Edukacji Narodowej. Inicjatywa „W obronie polskiej szkoły" poinformowała, że apel o odwołanie minister Barbary Nowackiej podpisało już ponad 70 tysięcy osób. Autorzy petycji zarzucają resortowi ignorowanie głosu rodziców i nauczycieli oraz forsowanie zmian bez rzeczywistego dialogu społecznego. Wśród najczęściej podnoszonych zarzutów znajdują się zmiany w podstawach programowych, edukacja zdrowotna oraz ograniczanie wpływu rodziców na wychowanie dzieci. Organizatorzy akcji przekonują, że liczba podpisów pokazuje skalę społecznego niezadowolenia i potrzebę ponownego otwarcia debaty o kierunku reform w polskiej szkole.

ADHD i autyzm – epidemia czy lepsza diagnostyka?

Liczba diagnoz ADHD i zaburzeń ze spektrum autyzmu rośnie w wielu krajach, także w Polsce. Coraz częściej pojawia się pytanie, czy mamy do czynienia z epidemią zaburzeń neurorozwojowych. Badania przywoływane przez media wskazują jednak, że istotną rolę odgrywają zmiany w kryteriach diagnostycznych oraz większa świadomość społeczna. Współcześnie diagnozowane są również osoby, które jeszcze kilkanaście lat temu nie spełniały obowiązujących definicji lub pozostawały niezauważone przez system. Dotyczy to szczególnie dziewczynek, u których objawy często przebiegają inaczej niż u chłopców. Eksperci podkreślają, że wzrost liczby rozpoznań nie musi oznaczać gwałtownego wzrostu zachorowań, ale pokazuje, jak bardzo zmieniło się rozumienie ADHD i autyzmu.

Profilaktyk Roku – konkurs dla tych, którzy wspierają młodych ludzi

Instytut Profilaktyki Zintegrowanej zaprasza szkoły, nauczycieli, samorządy i organizacje społeczne do udziału w ogólnopolskim konkursie „Profilaktyk Roku". Inicjatywa ma wyróżnić osoby i instytucje prowadzące skuteczne działania na rzecz zdrowia psychicznego, bezpieczeństwa i rozwoju dzieci oraz młodzieży. Organizatorzy podkreślają, że skuteczna profilaktyka opiera się przede wszystkim na codziennej pracy wychowawczej, współpracy z rodzicami i budowaniu silnych relacji. Konkurs ma również promować dobre praktyki i inspirować do tworzenia lokalnych programów wspierających młode pokolenie.

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.