Zdajemy egzamin z człowieczeństwa i solidarności – relacja z dyskusji o polityce społecznej w dobie inflacji na XXXI Forum Ekonomicznym

„Polityka społeczna w dobie inflacji. Czy opłaca nam się inwestować w rodzinę" – na tak postawiony temat dyskutowali dziś przedstawiciele Polski, Ukrainy i Włoch. Rozmowę moderował dr hab. prof. UAM Michał A. Michalski, prezes Fundacji Instytut Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie. Panel dyskusyjny odbył się w ramach XXXI Forum Ekonomicznego w Karpaczu.

Największe forum ekonomistów w tej części Europy

W dniach 6-8 września pod hasłem „Europa w obliczu nowych wyzwań" odbywa się w Karpaczu XXXI Forum Ekonomiczne. To największe wydarzenie tego typu w Europie Środkowo-Wschodniej.

Dzisiejsza dyskusja, która odbyła się w ramach Forum Innowacji, dotyczyła polityki społecznej, jej skuteczności w obliczu inflacji, sposobów na coraz lepsze programy wspierające rodziny oraz kondycji rodzin w obliczu kolejnych katastrof, takich jak pandemia i wojna na Ukrainie, które całkowicie przemeblowują i zakłócają wiele zjawisk gospodarczych, zmuszając decydentów do stosowania coraz bardziej skutecznych polityk społecznych i gospodarczych.

W dyskusji, którą poprowadził dr hab. prof. UAM Michał A. Michalski, prezes Fundacji Instytut Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie udział wzięli: Marlena Maląg, minister rodziny i polityki społecznej, Daria Marczak, pierwszy zastępca ministra polityki socjalnej Ukrainy, Gertruda Uścińska, prezes ZUS oraz Vincenzo Bassi, przewodniczący Europejskiej Federacji Stowarzyszeń Rodzin Katolickich we Włoszech.

Wojna wymusiła reformy, potrzebne jest szerokie wsparcie obywateli Ukrainy

Sytuacje i problemy społeczne oraz ekonomiczne występujące na Ukrainie wobec rosyjskiej agresji przedstawiła minister Daria Marczak. Spokojnym i rzeczowym tonem nakreśliła obraz kryzysu, jaki dotknął mieszkańców Ukrainy w związku z tocząca się tam wojną.

- Obywatele Ukrainy są postawieni w obliczu wielkiego ryzyka egzystencjonalnego – mówiła minister Marczak. – Żyją niekiedy poniżej poziomu bytowego, w związku z czym musimy jako państwo zwiększać wydatki socjalne, by tym ludziom pomóc – dodała.

Oceniła, że inflacja na Ukrainie sięga obecnie 30 proc. Rząd ukraiński rozwija instrumenty pomocowe, zwiększając przy tym limity pomocy, stąd wymaga pomocy z zewnątrz.

Do budżetu państwa z powody działań wojennych nie wpływa tyle wpłat, ile zaplanowano w okresie pokoju. Wojna wymusiła przystosowanie systemów pomocowych, reformy, opracowanie kolejnych skutecznych rozwiązań. Jak podkreśliła minister Marczak Ukraińcy wymagają nie tylko wsparcia finansowego, ale może bardziej różnych form pomocy socjalnej.

Działamy w warunkach ekstraordynaryjnych

Zwracając się do minister Marleny Maląg, moderator dyskusji zauważył, że polska minister rodziny i polityki społecznej stała się w ostatnim półroczu ministrem i Polaków i znajdujących się na uchodźstwie Ukraińców.

- Działamy w warunkach ekstraordynaryjnych – powiedziała minister M. Maląg. - Polska dobrze poradziła sobie z pandemia, poprzez potężna interwencję państwa w postaci ponad 250 mld zł, które pomogły przetrwać ten trudny czas rodzinom i firmom. To spowodowało, że stopa bezrobocia jest cały czas niska i wynosi obecnie 4,9 proc. – dodała minister.

Rok 2022 przyniósł kolejne wyzwania, związane z agresją Rosji. Polska znów – zdaniem min. M. Maląg - stanęła na wysokości zadania – otworzyła granice i domy dla ukraińskich uchodźców wojennych. Zdajemy tym samym egzamin z człowieczeństwa. Rząd podejmował, podejmuje i będzie podejmował działania do zahamowania agresji – zarówno na arenie międzynarodowej i w kraju – oświadczyła.

W opinii minister rodziny i polityki społecznej mierzymy się dziś z wielka inflacja, spowodowaną nie złym zarządzaniem, a będącą efektem wojny na Ukrainie.

Egzamin z człowieczeństwa i postawa solidarności

Obecnie w Polsce pracuje ok 450 tys. obywateli Ukrainy, poinformowała minister M. Malag. - Obliczamy to m.in. po odprowadzanych skaldach ubezpieczeniowych - dodała. Działa też Inspekcja Pracy, która sprawdza zasady bezpieczeństwa i przestrzeganie prawa.

- Trzeba zadbać o to, by się Polska była dobrze rozwijającym się państwem, i potrafiła zaznaczyć swoją tożsamość w Europie – podsumowała M. Maląg.

Państwo ma zdolność reagowania na ciężkie wyzwania

Minister M. Maląg skierowała też podziękowania do kolejnej uczestniczki dyskusji – pani Gertrudy Uścińskiej, prezes ZUS. Podkreśliła, że to ZUS jest obecnie odpowiedzialny za przyjmowanie wniosków i koordynację wielu świadczeń (Rodzina 500 plus, Dobry Start i in.), a ich wypłaty przebiegają bez zakłóceń dzięki nowatorskim i szybko wprowadzonym rozwiązaniom cyfrowym pod wzorowym – jak się wyraziła – kierownictwem prezes ZUS.

Gertruda Uścińskia, odnosząc się do sytuacji ostatnich dwóch lat, uznała, że najważniejsza jest odpowiedź na pytanie, czy jako państwo posiadamy zdolność do reagowania na tak ciężkie wyzwania. Zostały wprowadzone nowe ulgi, ale także zachowanie już istniejące rozwiązania oparte na solidarności.

Przy tym, dodała prezes ZUS, zawsze na uwadze była kondycja gospodarki i stan przedsiębiorców. Bo to tak naprawdę od tego stanu zależy możliwość i poziom transferów socjalnych.

- Ale to się udało – podsumowała prezes G. Uścińska - Wobec wojny na Ukrainie i kryzysu uchodźców, zarówno stan gospodarki, stan świadczeń społecznych, a także poziom składek – zostały utrzymane. Poziom opłacania niektórych składek nawet wzrósł – powiedziała prezes ZUS. Chodzi tu o składki na FUS (Fundusz Ubezpieczeń Społecznych). - To pozwala utrzymać element solidarności w świadczeniach – podsumowała G. Uścińska.

Dziś, pomimo inflacji – to fenomen – sytuacja gospodarcza jest na tyle dobra, że wydatki FUS zostały pokryte ze składek w 64,4 proc. – powiedziała G. Uścińska. Wynika z wysokiego poziomu zatrudnienia, dużej liczby przedsiębiorców. Ok. 16 mln ubezpieczonych (o 200 tys. więcej niż w 2020), płaci składki. Także w tym roku ich liczba wzrosła o dalsze kilkadziesiąt tysięcy.

Inflacja zagraża kondycji rodzin

- Musimy sobie zdawać sprawę, że walka z inflacją to walka o zachowanie w dobrej kondycji naszych rodzin – stwierdził Vincenzo Bassi, przewodniczący Europejskiej Federacji Stowarzyszeń Rodzin Katolickich we Włoszech.

Inflacja zagraża kondycji rodzin. Według Bassiego musimy spróbować zachęcić rodziny do brania większej odpowiedzialności za obecny stan rzeczy, do zrezygnowania z niepotrzebnej konsumpcji, działania przeciw spekulacji.

- Polska daje dobry przykład – powiedział V. Bassi. - Niełatwo zmusić Pwolaków do zmiany swej tożsamości. Pamiętam, jak przeprowadzone były duże ataki na Polskę w związku z uniezależnianiem się od rosyjskiej energii i krytyki Rosji. Solidarność musi być konkretna, nie abstrakcyjna – podsumował przewodniczący Europejskiej Federacji Stowarzyszeń Rodzin Katolickich we Włoszech.

Niezwykłe Forum

Forum Ekonomiczne to coroczne międzynarodowe spotkanie przedstawicieli kręgów gospodarczych i politycznych regionu Europy Środkowo-Wschodniej odbywające się od 1992 r. w pierwszej połowie września.

Organizatorem Forum Ekonomicznego w Karpaczu jest Fundacja Instytut Studiów Wschodnich. Współorganizatorem jest Kancelaria Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.

Pełna informacja o wydarzeniu znajduje się TUTAJ.

oprac.: wit
zdjęcia: forum-ekonomiczne.pl

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.