Uwaga skupiona na demografii – relacja z konferencji „Polka XXI w.”

W Warszawie odbywa się konferencja „Polka XXI w.". Managerki, liderki organizacji pozarządowych, ekspertki oraz przedstawicielki administracji rządowej i samorządowej debatują o gospodarce, rodzinie, zdrowiu ekologii, edukacji, kulturze i postępie technologicznym – czyli o tematach najważniejszych dla kobiet i Polek kwestii.

Rodzina dzisiaj

W panelu dotyczącym zagadnień związanych z demografią wystąpili: Judyta Kruk – Rzecznik Prasowy Związku Dużych Rodzin „Trzy Plus", Dorota Bojemska – Przewodnicząca Rady Rodziny przy Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej, Barbara Socha – Pełnomocnik Rządu ds. Polityki Demograficznej, Wiceminister Rodziny i Polityki Społecznej, Bartosz Marczuk – Wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju, prof. dr hab. Michał Michalski – Prezes Fundacji Instytut Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie oraz dr Marcin Kędzierski – Główny Ekspert Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego.

Dyskutanci poruszyli zagadnienia związane z funkcjonowaniem rodzin w dzisiejszej rzeczywistości, odnieśli się do programów prorodzinnych państwa, promocji rodziny i stymulacji liczby urodzeń dzieci, do systemu podatkowego i warunków życia w dzisiejszej Polsce.

Młodzi małżonkowie potrzebują mieszkań

Bartosz Marczuk – Wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju zwrócił uwagę na problem mieszkalnictwa jako podstawowe współczesne wyzwanie polityki i gospodarki polskiej.

- Należy opracować skuteczne metody wsparcia młodych rodziców pod kątem ich miejsca do życia, by mieli warunki do powiększania rodzin – powiedział B. Marczuk.

Duże rodziny oczekują prostszych rozwiązań i zrozumiałego języka komunikacji

O potrzebie poczucia bezpieczeństwa przez rodziców wychowujących dzieci mówiła Judyta Kruk – Rzecznik Prasowy Związku Dużych Rodzin „Trzy Plus".

- Rzeczywistość rodziców wychowujących dzieci jest długoterminowa – powiedziała. – Jest jeszcze wiele do zrobienia w dziedzinie polityki społecznej. Odczuwamy potrzebę normalizacji rzeczywistości – dodała J. Kruk.

Wskazała też na niektóre z obecnych problemów, m.in. cyberbezpieczeństwo oraz samotność dzieci – związanych z rosnącymi obowiązkami zawodowymi rodziców i ich zmniejszoną aktywnością w domu, co skutkuje niedostateczną ilość czasu poświęcanego dzieciom, rodzinie, współmałżonkowi.

- Oczekujemy, by pojawiła się większa symetryczność między deklaracjami, a realizacjami – postulowała J. Kruk.

Wskazała na dobre funkcjonowanie projektu Karta Dużej Rodziny, który łączy sferę biznesu z odpowiedzialnością społeczną. W jej opinii dużym problemem jest zbytni poziom skomplikowania np. systemu podatkowego. Sugerowała wprowadzenie prostszych rozwiązań podatkowych i zastąpienie hermetycznego, urzędniczego języka, czytelnym i zrozumiałym powszechnie przekazem.

- Chodzi o czytelne komunikaty i instrukcje, jak korzystać z rozwiązań systemowych. Rodzice często nie wiedzą czego mogą się spodziewać, jakiego wsparcia mogą oczekiwać – mówiła J. Kruk.

Większe zaangażowanie mężczyzn w obowiązki domowe sprzyja dzietności

O decydującym wpływie dobrego funkcjonowania rodziny na procesy gospodarcze mówił dr hab. prof. UAM Michał A. Michalski – prezes Fundacji Instytut Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie.

- Dom to „fabryka" kapitału ludzkiego. Jeśli nie będzie rodzin z dziećmi, autentycznych domów rodzinnych, w których dokonują się procesy wychowawcze i wprowadzanie młodego pokolenia do życia społecznego i gospodarczego – to cały rynek upadnie – stwierdził naukowiec.

Zwrócił uwagę, że od momentu, kiedy kobiety weszły na rynek pracy, na przełomie XIX i XX w., muszą one realizować obowiązki zarówno domowe jak i zawodowe. Pracują więc na dwa etaty - zawodowy i domowy. Przez pierwszy okres nie towarzyszyło temu większe zaangażowanie mężczyzn w prace domowe, co jednak z czasem uległo poprawie. Obecnie świadomość wspólnoty obowiązków domowych małżonków istnieje w coraz większym stopniu.

- Badania potwierdzają, że większe zaangażowanie mężczyzn w domu przekłada się na większą dzietność – powiedział prof. M. Michalski.

Dobre programy społeczne muszą przeciwdziałać złym tendencjom

Na fakt, że polityka społeczna państwa może być skuteczna tylko do pewnego poziomu zwrócił uwagę dr Marcin Kędzierski – Główny Ekspert Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego.

- Dobre programy przychodzą, niestety, zbyt późno – ocenił dr M. Kędzierski. – Zarówno program „500 plus" jaki i Rodzinny Kapitał Opiekuńczy to rozwiązania spóźnione o co najmniej dekadę – ocenił mówca.

Zwrócił też uwagę na narastający trend samotności kobiet i mężczyzn, którzy nie zakładają rodzin. Współcześnie wiele kobiet emigruje ze wsi i mniejszych miejscowości do większych skupisk miejskich, natomiast mężczyźni pozostają w mniejszych ośrodkach. Poza tym kobiety mają wyższe oczekiwania co do wykształcenia mężczyzn, mających zostać ich życiowymi partnerami i współmałżonkami.

- Dziś zadaniem państwa, by choćby utrzymać model rodziny 2 plus 1 i dzietność na poziomie współczynnika 1,2, jest sprawić, by - po pierwsze - młode Polki nie uciekały z prowincji, a po drugie wesprzeć młodych mężczyzn w sferze edukacji, aby – lepiej wykształceni – spełnili oczekiwania kobiet.

Organizatorem konferencji „Polka XXI w." jest Fundacja Projekt PL. Polskie Forum Rodziców jest partnerem konferencji.

WIĘCEJ INFORMACJI NA STRONIE POLKA XXI

Oprac. wit
Zdjęcia: MRiPS

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.