Sport z mamą i tatą to zdrowie

prof. Jakub Isański

To znane i prawdziwe twierdzenie może być także jednym z pomysłów na lepsze życie rodzinne. O antycznych początkach olimpijskich atletycznych rywalizacji wiedzą wszyscy. Niewiele jednak osób wie, skąd wzięła się popularność sportu amatorskiego, takiego jak bieganie po okolicy, dłuższe i krótsze wycieczki z kijkami, albo jazda na rowerze po oznakowanych ścieżkach w mieście i poza nim.

Zmiana stylu życia

Promowanie amatorskiej aktywności fizycznej jest odpowiedzią na zmianę w życiu ludzi, jak dokonała się z rozwojem miast, rozpowszechnianiem siedzącego stylu życia, czy też rozpowszechniania się maszyn i narzędzi, które zastąpiły siłę mięśni człowieka. Jednym z ubocznych skutków tego procesu, który bardzo przyspieszył w połowie XX wieku, było rozprzestrzenianie się epidemii otyłości, i wszystkich jej konsekwencji dla zdrowia.

W ostatnich latach doszły jeszcze do tego możliwości używania technologii do komunikacji zdalnej. Już nie tylko nie musimy się trudzić by zdobyć i przetworzyć pożywienie, albo żeby przemieszczać się pieszo na dłuższe odległości, ale nawet kontakt z innymi ludźmi może odbywać się w przestrzeni naszego pokoju, gdzieś pomiędzy nami a ekranem komputera. Po pandemicznych ograniczeniach, szereg badań pokazuje negatywne konsekwencje ograniczenia aktywności fizycznej ludzi, zwłaszcza młodych, nie tylko w ich ogólnym stanie zdrowia fizycznego, ale także psychicznego.

Inwestycja we własne zdrowie

Nienaturalny dla nas brak aktywności na świeżym powietrzu, może spowodować cały szereg poważnych problemów zdrowotnych. Z badań nad popularnością aktywności fizycznej w krajach Europy Zachodniej wynika, że ponad połowa ludzi uprawia regularnie, co najmniej raz z tygodniu, jakiś rodzaj amatorskiego sportu. Ma to oczywiście związek z dostępnymi trasami, szeroką ofertą turystycznej i sportowej odzieży dla ludzi w każdym wieku i wieloma innymi udogodnieniami. To wszystko jest też związane z powszechnym przekonaniem o tym, że uprawiania aktywności fizycznej jest inwestycją we własne zdrowie, wygląd, samopoczucie, relacje z innymi ludźmi.

Wyjście z codziennej rutyny

Poza wyżej wymienionymi, dobrze udokumentowanymi przez lekarzy i fizjoterapeutów, argumentami dotyczącymi dobroczynnego wpływu ruchu na nasze ciało, ruch może być też okazją do wyjścia z codziennej rutyny. Do spędzenia czasu w nowym miejscu (już kilkukilometrowy spacer po okolicy daje okazję do poznania swojej okolicy), do zaproszenia dzieci na wspólne wyjście. Jeżeli mamy już większą wprawę, mogą to być wycieczki rowerowe, które są wspaniałą okazją do zwiedzenia swojego regionu, poznania jego historycznych i przyrodniczych atrakcji. Już w zasięgu jednodniowych wycieczek rowerowych są miejsca, których nie zobaczymy siedząc w samochodzie.

Aktywność rodzica wzorcem i profilaktyką

Aktywność taka może być, zwłaszcza dla rodziców, zdrowa jeszcze z jednego powodu - sami muszą być choć trochę aktywni, sprawni i przygotowani, aby wyjść z domu wraz z dziećmi. Zwłaszcza dla ojców może to być pretekst do jakiejś własnej pracy nad swoją kondycją. Tylko w takim układzie tata może być skutecznym przewodnikiem i wspierać w razie potrzeby najmłodszych uczestników rodzinnych wycieczek. Pierwszym krokiem to uprawiania regularnej aktywności fizycznej z dziećmi może być zatem własna aktywność. A przy okazji, uniknięcie całego szeregu problemów zdrowotnych związanych z siedzącą pracą, nadużywaniem samochodu i ryzykiem bólu palca „smartfonowego".

Zdjęcie ilustracyjne: Pixabay.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.