PHAROS ogarnia chaos – jak skutecznie walczyć ze szkodliwymi treściami w sieci

Internet zawiera niezmierzone bogactwo treści, zarówno tych przydatnych i przyjaznych, jaki i tych nieistotnych, a nawet fałszywych oraz szkodliwych. Prawo cały czas nie nadąża za rozwojem technologii i rozwiązaniami stosowanymi przez firmy informatyczne dla obejścia przepisów. Szczególnie trudne jest zwalczanie szkodliwych treści, do których mogą dotrzeć dzieci i młodzież. Jednak i w tej dziedzinie obserwowany jest postęp.

Bezpieczniej w cyfrowym świecie

Niedawno w tekście „Zwalczanie treści patologicznych w internecie" pisaliśmy o francuskim systemie walki ze szkodliwymi treściami (tzw. patotreściami) w sieci. Poniżej opisujemy działający tam specjalistyczny program pozwalający zgłaszać nielegalne treści i zachowania w internecie za pomocą specjalnej platformy rządowej oraz umożliwiający wszczęcie procedury ich zablokowania.

W 2015 r. rząd francuski wydał dwa rozporządzenia wykonawcze do ustawy o bezpieczeństwie gospodarki cyfrowej, dotyczące możliwości blokowania i usuwania stron internetowych zawierających pornografię dziecięcą oraz treści propagujące terroryzm.

Francuskim internautom pomaga ministerialna platforma

Organem administracyjnym uprawnionym do tworzenia tzw. czarnych list stron zawierających bezprawne treści jest Centralne Biuro ds. Zwalczania Przestępstw Technologii Informacyjnej i Komunikacji.

Biuro samodzielnie zajmuje się monitorowaniem treści w Internecie, jednakże może również korzystać ze zgłoszeń internautów przez platformę PHAROS12, znajdującą się na stronie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.

Internauci we Francji mogą zgłaszać nielegalne treści i zachowania w Internecie za pośrednictwem dedykowanego portalu opracowanego przez Thales dla Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.

Chodzi o portal PHAROS, który został uruchomiony w 2009 roku i można go znaleźć pod adresem internetsignalement.gouv.fr. Umożliwia ona członkom społeczeństwa, dostawcom usług internetowych, organom nadzoru rządowego i innym zainteresowanym szybkie i anonimowe zgłaszanie stron internetowych lub pisemnych, fotograficznych lub wideo treści, które łamią prawo. Może to spowodować żądanie zablokowania lub usunięcia nielegalnych stron internetowych zidentyfikowanych za pośrednictwem platformy PHAROS, w szczególności zawierających treści związane z terroryzmem lub wykorzystywaniem seksualnym dzieci.

Zwalcza sieciowe oszustwa, rasizm, przemoc i treści związane z wykorzystywaniem seksualnym dzieci

Zespół śledczy PHAROS analizuje przedmiotowe treści i koordynuje dalsze dochodzenia z właściwymi organami. Przeciętnie jest to ok 200 tys. zgłoszeń rocznie.

Spośród wszystkich otrzymanych ostrzeżeń 44 proc. dotyczy oszustw, 16 proc. terroryzmu lub wsparcia działań terrorystycznych, 14 proc. działań rasistowskich, oświadczeń rasistowskich lub podżegania do przemocy, a 9 proc. treści związanych z wykorzystywaniem seksualnym dzieci.

PHAROS ewoluuje wraz z prawem

System PHAROS został zaprojektowany tak, aby stale ewoluować wraz ze zmianami w obowiązującym prawodawstwie. Otrzymuje, przetwarza i przechowuje zgłoszenia dotyczące nielegalnych treści i powiązanych materiałów (e-maile, zdjęcia, filmy i inne pliki), a następnie zapewnia najwyższy poziom bezpieczeństwa i poufności w celu wsparcia procesu dochodzenia (bezpieczne procedury, bezpieczeństwo sieci i danych, archiwizacja dowodów, zarządzanie łańcuchem dostaw oraz funkcja cyfrowego sejfu).

W PHAROS pracuje obecnie 16 funkcjonariuszy policji od 8:00 do 19:00 w dni powszednie, a personel jest dostępny również w weekendy.

Ponadto dostawcy usług internetowych są zobowiązani do informowania swoich abonentów o istnieniu urządzeń do kontroli rodzicielskiej.

Oprócz graczy internetowych ustawodawca chciał również zaangażować szkoły w ochronę młodych ludzi w Internecie.

Opracowanie „Sposoby walki z patotreściami w Internecie na przykładzie Francji" autorstwa dr Szymon Bachrynowskiego zostało przygotowane w ramach projektu: „Efektywne prawo w efektywnym państwie. Uwarunkowania lokalne w kontekście globalnym, wobec wyzwań XXI w. w walce z przestępczością" i sfinansowane ze środków Funduszu Sprawiedliwości, którego dysponentem jest Minister Sprawiedliwości.

Oprac.: wit
Źródło: Fundacja Instytut Prawa Ustrojowego
Zdjęcia: Pixabay.com, Pexels.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.