Wakacje dobiegają końca, a wraz z nimi nadchodzi czas wydatków, które potrafią solidnie nadszarpnąć rodzinny budżet - wyprawka szkolna 2024/2025 to wyzwanie finansowe dla niemal każdego rodzica w Polsce.

Dopiero co wróciliśmy z urlopów - polskie góry i morze wcale nie wychodzą taniej niż niejedna wycieczka zagraniczna. Teraz wielu z nas czekają kolejne poważne wydatki: przygotowanie dzieci do nowego roku szkolnego. Same książki, zeszyty, piórnik i plecak to dopiero początek długiej listy zakupów.

Podręczniki w szkole podstawowej - co finansuje państwo?

Podręczniki to temat, który w tym roku szkolnym wzbudza spore emocje. W szkołach podstawowych książki są kupowane z rządowego finansowania i wypożyczane uczniom na czas nauki - to duże odciążenie dla domowych budżetów. Trzeba jednak uczulić dzieci, by dbały o wypożyczone egzemplarze, ponieważ za zniszczone podręczniki rodzice będą musieli zapłacić z własnej kieszeni.

Tygodnik „Newsweek" poinformował, że w niektórych łódzkich szkołach dyrektorzy wymagają zakupu nowych podręczników w związku ze zmianą podstawy programowej. Minister Edukacji Barbara Nowacka zapewnia jednak, że uczniowie nie muszą przynosić wydań z 2024 roku, i apeluje, by nie dać się wprowadzić w błąd. Podręczniki z rynku wtórnego zawierają wszystkie treści niezbędne do nauki - w tym te, które zostały usunięte z nowej podstawy programowej. Koszt zakupu nowego kompletu podręczników to około 600 złotych.

Ile zeszytów potrzebuje uczeń?

Każdy uczeń potrzebuje zeszytów do zapisywania informacji przekazywanych przez nauczyciela lub do ćwiczeń z pisania i liczenia. W klasach 1–3, podczas edukacji wczesnoszkolnej, nie ma jeszcze podziału na odrębne przedmioty - w trakcie jednej lekcji można łączyć dodawanie z czytaniem. Na tym etapie wystarczą zazwyczaj przynajmniej 4 zeszyty, choć ostateczna liczba zależy od podejścia nauczyciela.

Sytuacja zmienia się w klasach 4–8, gdzie liczba przedmiotów znacząco rośnie. W klasie IV jest ich aż 11 (język polski, język obcy, muzyka, plastyka, historia, przyroda, matematyka, informatyka, technika, wychowanie fizyczne i lekcja wychowawcza), co oznacza potrzebę przynajmniej 10 zeszytów - zdarzają się nawet nauczyciele WF-u, którzy wymagają notowania, więc warto mieć zapas.

Od klasy V zamiast przyrody pojawiają się biologia i geografia, od klasy VII dochodzą drugi język obcy, chemia i fizyka. Klasa VIII realizuje niemal wszystkie wcześniejsze przedmioty, a dodatkowo wiedzę o społeczeństwie i edukację dla bezpieczeństwa - w związku z przygotowaniem do egzaminu ósmoklasisty odpada już plastyka, muzyka i technika. Chętni uczniowie mogą ponadto uczęszczać na lekcje religii lub etyki - pisaliśmy o tym szerzej w artykule „Zmiany dotyczące religii w szkole uderzą w dzieci? Po co religia i etyka w szkołach?".

Co powinna zawierać wyprawka szkolna? Kompletna lista

Każdy uczeń potrzebuje plecaka szkolnego - dobrego torby nie kupuje się co rok, ale koszt nowego tornistra waha się najczęściej między 100 a 200 złotych, choć na rynku znajdziemy modele zarówno za 80, jak i za 600 złotych. Największe wydatki zawsze ponoszą rodzice pierwszoklasistów, którzy muszą kupić absolutnie wszystko od podstaw.

Podstawowe wyposażenie każdego ucznia to przede wszystkim:

  • Piórnik - koszt od 30 do 100 złotych
  • Przybory do pisania - długopisy, ołówki, gumki do ścierania, kredki, temperówka, linijka
  • Przybory plastyczne - farby, pędzelki, mazaki, flamastry, cienkopisy, bloki rysunkowe i techniczne
  • Materiały do zajęć manualnych - plastelina, modelina, klej, nożyczki, bibuła
  • Akcesoria porządkowe - okładki na książki i zeszyty, naklejki identyfikacyjne
  • Przybory matematyczne (od starszych klas) - kalkulator, ekierka, cyrkiel, kątomierz
  • Akcesoria biurowe (opcjonalnie) - spinacze, zszywacz, zakreślacze, segregatory z koszulkami

Nie można też zapomnieć o wyposażeniu na wychowanie fizyczne: strój sportowy, obuwie sportowe, worek na buty oraz bidon na wodę to absolutna podstawa.

Ile kosztuje wyprawka szkolna dla pierwszoklasisty?

Portal strefaedukacji.pl wyliczył, że koszt wyprawki szkolnej dla pierwszoklasisty przy zakupie podstawowych przyborów wynosi około 800 złotych. Im bardziej wyszukane i markowe produkty, tym rachunek rośnie - górna granica wydatków zależy wyłącznie od zasobności portfela i preferencji rodziny.

Wydamy mniej niż rok temu - co mówią badania?

Barometr Providenta pokazuje, że w tym roku rodzice planują wydać na wyprawkę szkolną średnio 656,62 zł - to o prawie 150 złotych mniej niż w 2023 roku. Czterdzieści procent Polaków chce zmieścić się w przedziale 300–500 złotych, nieco ponad 27 proc. planuje przeznaczyć 500–1000 złotych, a co dziesiąta osoba zakłada wydatek powyżej tysiąca złotych.

Można powiedzieć, że koszty wyprawki się stabilizują - w zeszłorocznym badaniu odnotowaliśmy rekordowe 802 zł, jednak w latach 2020–2022 suma ta oscylowała w granicach 330–350 zł. Obecnie, ze względu na rosnące koszty życia, taki budżet jest trudniejszy do zachowania - tylko co piąty ankietowany wyda maksymalnie 300 zł. - Karolina Łuczak, Rzeczniczka Prasowa Provident Polska

Dobrą wiadomością jest to, że zaledwie 1,1 proc. badanych wskazało, że będzie musiało się zadłużyć, aby sfinansować te zakupy. Większość rodziców pokryje koszty z bieżących dochodów lub oszczędności. Gazeta „Rzeczpospolita" informuje z kolei, że ceny przyborów szkolnych są średnio o 6,2 proc. wyższe niż rok temu - za artykuły papiernicze, takie jak bloki czy zeszyty, zapłacimy nawet o prawie 15 proc. więcej. Szacuje się, że Polacy wydadzą na początku roku szkolnego na same artykuły papiernicze i podręczniki co najmniej 5 miliardów złotych.

Program „Dobry Start" - 300 zł wsparcia na wyprawkę

Od 1 lipca 2024 roku rodzice mogą składać wnioski o świadczenie „Dobry Start" na nadchodzący rok szkolny. Jednorazowe dofinansowanie w kwocie 300 złotych ma pomóc w zakupie niezbędnych przyborów szkolnych. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej traktuje te środki jako inwestycję w edukację polskich dzieci. Świadczenie nie jest przyznawane automatycznie - konieczne jest złożenie stosownego wniosku. Szczegóły opisaliśmy w artykule „1 lipca ruszył nabór do programu »Dobry Start« w 2024 r. Świadczenie 300+ można otrzymać na każdego ucznia".

Wypłata świadczenia następuje w ciągu dwóch miesięcy od złożenia wniosku, który można składać do końca listopada 2024 roku. Warto jednak mieć świadomość skali pomocy - z badania SW Research dla Empiku, cytowanego przez „Rzeczpospolitą", wynika, że kwota 300 złotych wystarczy na pokrycie wyprawki zaledwie 13 proc. rodziców.

Źródła: media-provident.pl, bankier.pl, newsweek.pl, rzeczpospolita.pl, strefaedukacji.pl