Nauka zdalna zgubna dla gospodarki?

Uczniowie polskich szkół uczyli się zdalnie przez 43 tygodnie pandemii COVID-19. Ten system edukacji spowodował nie tylko poważne problemy społeczne i psychiczne wśród dzieci i młodzieży, ale — jak oceniają eksperci — w długofalowej perspektywie może również odbić się negatywnie na całej gospodarce.

Młodzi mniej kreatywni i kompetentni

Według ekspertów nauka zdalna w czasach kwarantanny może skutkować niekorzystnymi konsekwencjami na rynku pracy w przyszłości. Młodzi ludzie mogą być mniej kreatywni i posiadać niższe kompetencje zawodowe. Skutki długofalowej nauki zdalnej oszacowali wspólnie eksperci Uniwersytetu Warszawskiego i Banku Światowego.

Według informacji „Dziennika Gazety Prawnej", która przytacza wyniki tych badań, pracownicy kształceni w okresie szkolnego lockdownu mogą być gorzej wykształceni i nieprzygotowani do swoich przyszłych ról zawodowych. Gazeta przypomina, że polskie szkoły w czasie pandemii COVID-19 pozostawały zamknięte aż przez 43 tygodnie — to niemal cały rok nauki.

Placówki edukacyjne nie były przygotowane do prowadzenia nauczania na odległość — nauczyciele zdobywali kompetencje do prowadzenia zajęć online już w trakcie ich trwania, a dodatkowo pojawiały się trudności ze sprzętem, choć temu problemowi udało się szybko zaradzić. Wszystko to ma i będzie miało przełożenie na umiejętności poznawcze dzieci i młodzieży oraz odbije się na ich pozycji na rynku pracy — wynika z wniosków przedstawionych przez badaczy.

Straty liczone w setkach miliardów złotych

Punktem wyjścia dla analiz były testy PISA, które mierzą postępy 15-latków w matematyce, czytaniu ze zrozumieniem oraz naukach przyrodniczych. Badanie prowadzone jest pod nadzorem OECD, a badacze porównali jego wyniki z danymi uzyskanymi w 2021 roku.

Symulacje wskazują, że powstała luka edukacyjna może przełożyć się na straty dla gospodarki rzędu 7 proc. PKB z 2021 roku, co odpowiada kwocie około 179 mld złotych. To liczba, która uzmysławia skalę problemu w sposób trudny do zignorowania.

Odrębną kategorią strat — o której analizowane badanie nie wspomina — są wydatki na leczenie i pomoc psychologiczną dla dzieci i młodzieży, których stan zdrowia, zarówno fizycznego, jak i psychicznego, w okresie pandemii i nauki zdalnej znacznie się pogorszył. Psychologowie niejednokrotnie alarmowali, że znacząco wzrosła liczba prób samobójczych, przypadków samookaleczenia oraz stanów depresji wśród młodego pokolenia.

Nie wszystko musi być negatywne

Nie wszyscy eksperci są jednak zdania, że konsekwencje pandemicznej edukacji muszą być aż tak dotkliwe. Część z nich podkreśla, że gospodarka nieustannie się zmienia — powstają nowe stanowiska i zawody, podczas gdy inne ewoluują lub zanikają.

W tego rodzaju opiniach zaznacza się, że pandemia przyniosła dynamiczny rozwój pracy zdalnej i nowych technologii, w których to obszarach młode pokolenie wykazuje dużą biegłość i rosnące kompetencje. To może okazać się ich realną przewagą na rynku pracy przyszłości.

Problemy systemowe szkół nie ułatwiają nadrabiania zaległości

„Dziennik Gazety Prawnej" zwraca uwagę, że w obecnej rzeczywistości klasy są przepełnione, a w niektórych szkołach brakuje nauczycieli, przez co indywidualne podejście do ucznia staje się niemożliwe.

To upośledza rozwój umiejętności cyfrowych i matematycznych, będących podstawą przyszłych zawodów.

Ministerstwo Edukacji i Nauki, odpowiadając na pytania dziennika, przekonuje, że dołożyło wszelkich starań, by zniwelować negatywne skutki nauki zdalnej. Poza tym do szkół zbliża się niż demograficzny, który może znacząco zmienić obecne warunki edukacji. Już dziś MEiN sygnalizuje konieczność przygotowania się na sytuację, w której w szkołach będzie za mało uczniów, a za dużo nauczycieli.

Oprac.: wit
Źródło: moneny.pl/Dziennik Gazeta Prawna
Zdjęcia: Pexels.com, Pixabay.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.