Każde kliknięcie, każde zdjęcie, każdy wpis - wszystko to zostawia w sieci trwały ślad, o którym zbyt łatwo zapominamy zarówno my, jak i nasze dzieci.

Nowe technologie: dar czy pułapka?

Temat nowych technologii pojawia się na łamach naszego forum wielokrotnie i nie bez powodu - to jeden z tych obszarów, w których wszyscy powinniśmy się nieustannie dokształcać. Nie chodzi wyłącznie o kolejne modele urządzeń z lepszymi parametrami i bogatszymi pakietami dodatków. Smartfony, tablety czy laptopy są czymś więcej niż tylko gadżetami - z jednej strony dają nam ogromne możliwości i ułatwiają codzienne życie, z drugiej zaś, używane nieodpowiedzialnie, mogą przynieść niemało poważnych problemów.

Ślady w sieci

Tym razem warto przyjrzeć się bliżej tematowi prywatności w sieci, nierozerwalnie związanemu z korzystaniem z nowych technologii. To, że każda nasza obecność w Internecie zostawia w nim ślady, wiemy już chyba wszyscy. Co jednak z tą wiedzą powinniśmy zrobić? I jeszcze ważniejsze pytanie: czy na pewno wiedzą o tym także nasze dzieci?

Zazwyczaj uważa się, że dzieci są znacznie bardziej zaawansowane w używaniu komputerów i Internetu niż dorośli. Warto jednak porozmawiać z nimi przynajmniej o kilku kluczowych kwestiach:

  • Ile naszej prywatności - fotografii, informacji o znajomościach, przyjaźniach i codziennym życiu - powinno być ogólnie dostępnych?
  • Jak korzystanie z technologii, urządzeń i aplikacji zmienia nasze codzienne funkcjonowanie? Czy tylko je ułatwia, czy też tworzy nowe potrzeby, pochłania czas, a może rodzi frustracje i rozczarowania?
  • Czy za kilka lat chcemy otrzymywać z sieci automatyczne przypomnienia o tym, co robiliśmy w młodości?

Te z pozoru proste pytania mogą pomóc nam wszystkim zastanowić się nad konsekwencjami korzystania z nowych technologii w codziennym życiu. W przypadku dzieci i młodzieży zadawanie ich jest tym bardziej istotne, że skutki pochopnych decyzji w sieci mogą być w ich dorosłym życiu szczególnie dotkliwe.

Zagrożona prywatność - co naprawdę wiemy o sobie w sieci?

Na czym polega problem z prywatnością w sieci? Najkrócej mówiąc - w sieci nie ma prywatności. To niezwykle ważne, aby uświadomić to naszym dzieciom - i to nie tylko dlatego, że mogą stać się ofiarami różnych przestępstw. Niefrasobliwe korzystanie z Internetu może skończyć się chociażby tym, że nasze zdjęcia trafią w ręce zupełnie obcych osób. Warto zwrócić uwagę, jak wiele informacji o nas samych ujawniamy przy okazji zwykłego przeglądania sieci i dzielenia się treściami.

Przykłady są zaskakująco bliskie codzienności:

  • Nagrania w popularnej aplikacji TikTok mogą dostarczyć szczegółowych informacji o wyglądzie pokojów naszych dzieci.
  • Wysłanie zdjęć wakacyjnych to nie tylko informacja o miejscu wypoczynku, ale też okazja do poznania naszych zainteresowań, pasji i możliwości finansowych.
  • Nawet zdjęcia posiłków zdradzają nasze kulinarne preferencje, które mogą być skrupulatnie gromadzone i analizowane.

Odpowiedzialność rodzica - uświadamiać, nie zabraniać

Wszystkie te dane są wykorzystywane komercyjnie - na przykład przez właścicieli portali społecznościowych. Przez kogo jeszcze? Tego, niestety, nie wiemy. I właśnie ta niewiedza powinna skłonić nas do refleksji. Nie chodzi o to, by zakazywać dzieciom robienia zdjęć, korzystania z Internetu czy odpisywania na wiadomości. Odpowiedzialność rodziców polega jednak na tym, aby rzetelnie uświadomić dzieci o konsekwencjach korzystania z internetowych stron i aplikacji.

Stare pudło ze zdjęciami i negatywami - jakiekolwiek by one nie były - można było po prostu zamknąć i schować na dnie szafy. Zdjęcia przesłane do Internetu nie mają już tej zalety.

Autor jest socjologiem, pracownikiem naukowym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W badaniach zajmuje się socjologią kultury, socjologią migracji, ruchliwością społeczną i współczesnym społeczeństwem polskim. Jest członkiem Rady Rodziny przy Wojewodzie Wielkopolskim, a także podharcmistrzem, ratownikiem Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego i honorowym dawcą krwi. Tata trzech córek.

Zdjęcie ilustracyjne: Pixabay.com