Wychowanie fizyczne – potrzeba więcej ruchu, a mniej zwolnień

Kondycja fizyczna polskich dzieci i młodzieży budzi coraz większy niepokój - a rozwiązanie może tkwić w szkole, na lekcjach, których uczniowie nagminnie unikają.

Siedzący tryb życia kontra szkolny WF

O ile ciepłe miesiące sprzyjają plenerowej aktywności młodych ludzi, to jesienna i zimowa aura - z niskimi temperaturami, wilgocią i opadami - nie zachęca do wyjścia na zewnątrz. Problem pogłębił się znacząco w okresie pandemii, kiedy nauka zdalna i izolacja utrwaliły u wielu dzieci i nastolatków nawyk spędzania długich godzin przed ekranem smartfona lub laptopa.

Jednym z działań mających pobudzić aktywność ruchową uczniów było zwiększenie liczby lekcji wychowania fizycznego - do 3 tygodniowo w klasach I–III szkoły podstawowej oraz I–III szkoły średniej, a do 4 tygodniowo w klasach IV–VIII szkoły podstawowej.

Dlaczego WF jest tak ważny?

Regularna aktywność fizyczna sprzyja zachowaniu zdrowia, neutralizuje stres, kształtuje ciało i pozwala na odnawianie sił fizycznych oraz psychicznych. Kluczową rolę w budowaniu tych nawyków odgrywa szkoła - to właśnie podczas lekcji wychowania fizycznego promowana jest aktywność i wyrabiane są nawyki zdrowotne, które młodzi ludzie będą stosować w dorosłym życiu.

Wychowanie fizyczne pełni bowiem szereg istotnych funkcji. Wspiera rozwój fizyczny, psychiczny, intelektualny i społeczny uczniów, kształtuje obyczaj aktywności fizycznej i troski o zdrowie przez całe życie, a także wspomaga efektywność procesu uczenia się. Uczy ponadto zespołowego działania i zasad fair play. Co najważniejsze, WF nie powinien być wyłącznie przygotowaniem sprawnościowym - przede wszystkim ma charakter prozdrowotny, przygotowując młodych ludzi do świadomych wyborów korzystnych dla zdrowia.

Problem zwolnień - choroba czy wygoda?

Nie każdy uczeń i rodzic zdaje sobie sprawę z wagi uczęszczania na lekcje WF. Część uczniów opuszcza zajęcia z uzasadnionych przyczyn zdrowotnych - choroby, kontuzji czy niesprawności. Coraz częściej jednak zwolnienia stają się wygodnym sposobem na uniknięcie wysiłku fizycznego, wynikającym z lenistwa lub braku chęci do ćwiczeń.

W odpowiedzi na ten problem część nauczycieli zaczęła wymagać zwolnień z WF wystawionych przez kardiologa lub ortopedę - i to mimo braku formalnych zmian w przepisach ministerialnych. Było to efektem lipcowej wypowiedzi ministra sportu i turystyki, który zaapelował o ograniczenie możliwości wydawania długoterminowych zwolnień lekarskich z WF przez lekarzy medycyny rodzinnej, wskazując, że jest to konieczne dla poprawy kondycji fizycznej polskich dzieci.

Czy ministerstwo zmieni przepisy?

Pomysł podchwyciło Ministerstwo Edukacji i Nauki, oceniając, że choć zdarzają się sytuacje uzasadniające zwolnienie z WF ze względów zdrowotnych, to w wielu przypadkach zwolnienia te są wystawiane „na wyrost". Minister edukacji wskazał ponadto na wyraźne pogorszenie kondycji fizycznej dzieci i młodzieży po pandemii COVID-19 i długim okresie nauki zdalnej, sugerując konieczność kolejnego zwiększenia liczby zajęć wychowania fizycznego.

Minister uznał, że zwolnienia wystawiane „na wyrost" powinny być eliminowane, a pomysł przekazywania uprawnień do wystawiania zwolnień długoterminowych lekarzom określonych specjalności ocenił jako warty rozważenia. Jednak po początkowych doniesieniach o pracach nad korektą przepisów okazało się, że resort nie planuje żadnych zmian.

Aktualne przepisy pozostają bez zmian

Rzecznik prasowy MEiN, Adrianna Całus, jednoznacznie wyjaśniła stanowisko ministerstwa:

W opinii Ministerstwa Edukacji i Nauki aktualne rozwiązania przewidziane w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych, zgodnie z którymi dyrektor szkoły zwalnia ucznia z realizacji zajęć wychowania fizycznego na podstawie opinii o braku możliwości uczestniczenia ucznia w tych zajęciach wydanej przez lekarza, na czas określony w tej opinii, są wystarczające i nie wymagają wprowadzenia zmian wyłączających opinię lekarza POZ.

Zasady zwalniania uczniów z zajęć wychowania fizycznego reguluje rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 22 lutego 2019 r. Wynika z niego, że z wykonywania określonych ćwiczeń lub w ogóle z uczestniczenia w zajęciach WF ucznia zwalnia dyrektor szkoły - na podstawie opinii lekarza. Przepis nie określa bliżej specjalności lekarza, a zatem nie wyklucza lekarza rodzinnego z możliwości wydania takiej opinii.

Oprac.: wit
Źródło: ore.edu.pl, rp.pl, gov.pl
Zdjęcia: Pixabay.com, Pexels.com