Zmiany w egzaminach ósmoklasisty

Egzamin ósmoklasisty w 2021 roku przeszedł szereg istotnych zmian — zarówno pod względem terminów, jak i zakresu wymagań oraz struktury arkuszy egzaminacyjnych.

Skąd pochodzą informacje o zmianach?

Szczegółowe informacje w formie aneksów do informatorów egzaminacyjnych opublikowała Centralna Komisja Egzaminacyjna. Wybór najważniejszych zmian podało również Ministerstwo Edukacji i Nauki. Egzamin odbywać się będzie na podstawie wymagań egzaminacyjnych określonych i ogłoszonych przez MEiN w grudniu 2020 roku.

Zmiany dotyczą trzech obszarów: języka polskiego, matematyki oraz języków obcych nowożytnych (angielskiego, francuskiego, hiszpańskiego, niemieckiego, rosyjskiego i włoskiego). W arkuszach egzaminacyjnych zmniejszona została liczba zadań, część z nich anulowano. W arkuszu z języka polskiego zmieniła się lista lektur obowiązkowych, a w przypadku języków obcych — w niektórych zadaniach obniżono średni oczekiwany poziom biegłości językowej.

Harmonogram egzaminu ósmoklasisty 2021

Tegoroczny egzamin ósmoklasisty zostanie przeprowadzony w innym terminie niż w ubiegłych latach. Dotychczas egzamin odbywał się w kwietniu (termin główny) oraz w czerwcu (termin dodatkowy). W 2021 roku wyjątkowo termin główny ustalono na maj, a termin dodatkowy na czerwiec. Daty przeprowadzenia egzaminu określił Dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w komunikacie z 20 sierpnia 2020 roku.

Terminy główne:

• język polski – 25 maja 2021 r. (wtorek), godz. 9:00
• matematyka – 26 maja 2021 r. (środa), godz. 9:00
• język obcy nowożytny – 27 maja 2021 r. (czwartek), godz. 9:00

Terminy dodatkowe:

• język polski – 16 czerwca 2021 r. (środa), godz. 9:00
• matematyka – 17 czerwca 2021 r. (czwartek), godz. 9:00
• język obcy nowożytny – 18 czerwca 2021 r. (piątek), godz. 9:00

Czas trwania poszczególnych części egzaminu:

• język polski – 120 minut
• matematyka – 100 minut
• język obcy nowożytny – 90 minut

Wyniki egzaminów zostaną ogłoszone 2 lipca 2021 roku. Szkoły mogą dodatkowo przeprowadzić próbny egzamin ósmoklasisty w dniach 17–19 marca: 17 marca — język polski, 18 marca — matematyka, 19 marca — język obcy nowożytny.

Co zabrać na egzamin — wyposażenie zdającego

Przed egzaminem warto dokładnie sprawdzić, co wolno, a czego nie wolno wziąć ze sobą do sali. Obowiązują ścisłe zasady dotyczące przyborów.

• Należy zabrać długopis lub pióro z czarnym tuszem — niedozwolone są długopisy ścieralne lub zmywalne.
• Na egzaminie z matematyki każdy zdający powinien mieć linijkę do wykonania rysunków; rysunki wykonuje się wyłącznie długopisem, nie ołówkiem.
• Zdający nie mogą korzystać z kalkulatorów, słowników ani żadnych urządzeń telekomunikacyjnych.

Szczegółowe zmiany w arkuszach egzaminacyjnych

Dokładne omówienie zmian pochodzi z Raportu Ministra Edukacji i Nauki „Zapewnienie funkcjonowania jednostek systemu oświaty w okresie epidemii COVID-19", ogłoszonego w styczniu 2021 roku. Minister Edukacji i Nauki zdecydował o ograniczeniu zakresu wymagań edukacyjnych wynikających z podstawy programowej kształcenia ogólnego. Opracowaniem nowych wymagań egzaminacyjnych zajął się powołany przez ministra zespół ekspertów w zakresie każdego z przedmiotów objętych egzaminem.

Język polski

Egzamin z języka polskiego przeprowadzany jest na podstawie wymagań egzaminacyjnych zawierających ograniczony zakres wymagań podstawy programowej, w tym skróconą listę lektur obowiązkowych. Czas trwania egzaminu wynosi 120 minut. Za rozwiązanie wszystkich zadań można uzyskać maksymalnie 45 punktów — o 5 punktów mniej niż w latach ubiegłych.

Arkusz składa się z dwóch części:

• Część 1 (25 pkt) — czytanie ze zrozumieniem, argumentowanie, znajomość i rozumienie utworów literackich, interpretacja tekstów kultury, znajomość zasad i posługiwanie się poprawną polszczyzną; około 20 zadań opartych na dwóch tekstach, z czego około 50% to zadania otwarte.
• Część 2 (20 pkt) — wypracowanie: do wyboru rozprawka albo opowiadanie; uczeń może odnieść się do dowolnej lektury obowiązkowej spełniającej warunki tematu.

Matematyka

Egzamin z matematyki przeprowadzany jest na podstawie wymagań egzaminacyjnych z ograniczonym zakresem wymagań podstawy programowej — między innymi bez zadań dotyczących dowodów geometrycznych, z ograniczonymi wymaganiami dotyczącymi działań na pierwiastkach oraz stereometrii. Czas trwania egzaminu wynosi 100 minut.

Za rozwiązanie zadań można uzyskać maksymalnie 25 punktów (o 5 pkt mniej niż w latach ubiegłych), w tym 15 pkt za zadania zamknięte i 10 pkt za zadania otwarte. Liczba zadań otwartych wynosi 4 — w latach 2019–2020 było ich 6.

Język obcy nowożytny

Egzamin z języka obcego nowożytnego przeprowadzany jest na podstawie wymagań egzaminacyjnych zawierających ograniczony zakres wymagań podstawy programowej oraz ograniczony zakres środków gramatycznych. Oczekiwany średni poziom biegłości językowej w wypowiedziach pisemnych (w skali ESOKJ) to poziom A2. Czas trwania egzaminu wynosi 90 minut.

Za rozwiązanie zadań można uzyskać maksymalnie 55 punktów (o 5 pkt mniej niż w latach ubiegłych), w tym 34 pkt za zadania zamknięte i 21 pkt za zadania otwarte. W porównaniu z poprzednimi latami zmniejszona została liczba zadań otwartych sprawdzających umiejętność rozumienia ze słuchu, umiejętność reagowania i znajomość środków językowych, a także liczba zadań zamkniętych sprawdzających rozumienie tekstów pisanych.

Gdzie znaleźć pełne dokumenty?

28 grudnia 2020 roku Centralna Komisja Egzaminacyjna opublikowała na swojej stronie internetowej aneksy do informatorów o egzaminie ósmoklasisty z poszczególnych przedmiotów, uwzględniające wymagania egzaminacyjne obowiązujące w 2021 roku. Są one dostępne na stronie CKE. Pełne teksty aneksów można również znaleźć na stronie gov.pl. O zmianach dotyczących egzaminów maturalnych oraz ósmoklasisty pisaliśmy także wcześniej w tym artykule.

Źródła: gov.pl, cke.gov.pl, oprac. wt. Zdjęcie ilustracyjne: Pixabay.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.