Jak pomagać dziecku w nauce – oto kilka sposobów

Szkoły ponownie są pełne dzieci. Nowy rok szkolny rozpoczął się na dobre. Zarówno ci uczniowie, którzy poszli do szkoły po raz pierwszy, jak i ci, którzy kontynuują naukę muszą przywyknąć do szkolnego harmonogramu dnia i znaleźć swoje własne sposoby na to, by korzystać w jak największym stopniu z lekcji w szkole oraz by radzić sobie z zadaniami domowymi i nauką w domu. Tutaj swoje dzieci powinni skutecznie wspierać rodzice. Oto kilka sposobów, jak mogą to robić.

Adaptacja do szkolnego rytmu dnia

Po słodkim wakacyjnym odpoczynku od nauki dzieci i młodzież szkolna na powrót muszą się przystosować do innego rytmu dnia i oddzielić od siebie czas poświęcany na obowiązki i na odpoczynek. Poranne, czasem bardzo wczesne wstawanie, śniadanie w domu i to drugie, przygotowane do szkoły, potem dojście, lub dojazd – niekiedy wcale daleki – do swojej szkoły.

Do tego intensywna i systematyczna nauka od pierwszych dni w szkole, aby uniknąć zbędnych zaległości, przygotowania do kartkówek, testów, sprawdzianów, prac klasowych i egzaminów (ósmoklasisty i maturalnego).

Niestety, często niełatwo się do niej samemu zmotywować. Istnieją na szczęści sprawdzone sposoby, dzięki którym rodzice mogą zachęcić swoje dziecko do poszerzania wiedzy wesprzeć je w nauce.

Dogodne warunki i czas do nauki

Najlepiej już od początku września przyzwyczaić młodego ucznia do nauki w stałym miejscu i godzinach. Poszerzaniu wiedzy będzie sprzyjała cisza i spokój, dlatego dobrze jest zadbać, by w czasie odrabiania lekcji nie rozpraszał dziecka odgłos włączonego radia, telewizora, laptopa, ani głośne rozmowy innych domowników.

Dziecko powinno mieć zapewniony czyste i uporządkowane miejsce do nauki, najlepiej z biurkiem, na którym będzie mogło rozłożyć książki, zeszyty oraz inne przybory.

Istotne jest również to, aby rodzic w tym czasie nie odciągał dziecka od wykonywanej pracy, nie wydawał mu innych poleceń i nie poruszał rozpraszających je tematów.

Zauważaj osiągnięcia i chwal zdolności

Ważną motywacją dla ucznia w dalszych postępach w nauce są pochwały ze strony dorosłych. Rodzic winien uważnie słuchać, co dziecko mówi o szkole. Najlepiej jest docenić jego postępy w nauce poprzez entuzjastyczne reakcje, gdy np. otrzyma dobre stopnie.

Zadaniem rodzica jest też pomóc dziecku w znalezieniu jego mocnych stron, a odkrywanie zalet pomoże mu zbudować poczucie własnej wartości. Rodzice powinni rozmawiać z dziećmi o różnych sprawach (oczywiście stosownie do wieku i poziomu percepcji dziecka), a więc i pytać, jak minął dzień w szkole, czy jest z czegoś zadowolone, czy nie napotkało problemów w sferze nauki, albo w kontaktach rówieśniczych.

Rodzice powinni też pokazać, że praca się opłaca, bo jej efekty są dostrzegane i doceniane. Odpowiednia wiedza i aktywność na lekcjach zapewne nie pozostaną niezauważone.

Doceniaj pytania i pobudzaj ciekawość

Rodzice mogą pomóc rozwinąć dziecku jego zainteresowania i dostarczyć mu wiarę we własne możliwości, która zachęci je do poszerzania wiedzy. Jeżeli nasze dziecko zainteresuje się tematem, który w szkole jest omawiany jedynie pobieżnie, nic nie stoi na przeszkodzie, aby zgłębić go w domu.

Warto zabrać córkę lub syna choćby do muzeum, czy innej placówki kultury lub nauki, by pogłębić wiedzę na temat interesujących młodego człowieka zagadnień, oglądać wspólnie filmy o tej tematyce. Przyda się też ośmielić dziecko, by nie bało się zadawać pytań. Jeśli nie umiemy sami udzielić na jakieś pytania odpowiedzi, najlepiej poszukać ich razem.

Rozwojowi dziecka pomagają też różnego rodzaju zajęcia dodatkowe. Odbywają się one zarówno w szkołach, jak i innych placówkach. Niektóre z nich są odpłatne, inne – najczęściej te organizowane w szkołach - prowadzone są bez dodatkowych opłat (choć na ogół są z nimi związane jakieś koszty – np. transport, materiały). Niemniej zawsze wymagają one zaangażowania rodziców – ustalenia harmonogramu, dowiezienia i przywiezienia, zadbania o potrzebne materiały.

Warto jednak rozważyć uczestnictwo dziecka w takich dodatkowych zajęciach (artystycznych, sportowych) – na pewno pozna tam nowych rówieśników, nabędzie dodatkowych umiejętności, a może odkryje swoją życiową pasję.

Nie pozwolić by dziecko straciło wiarę w swoje siły

Zdarza się, że zła ocena lub uwaga ze strony nauczyciela, potrafi zniechęcić dziecko do nauki i odebrać mu wiarę we własne możliwości. Kiedy usłyszymy od dziecka takie opinie, że „nie dam rady" lub „i tak mi to nie wyjdzie" musimy zareagować.

Strach przed niepowodzeniami czasem wywołuje decyzje o rezygnacji. Nie należy ignorować takich postaw, tylko spróbować szczerze porozmawiać, motywować, uwypuklić zalety dziecka i zapewnić, że ze wszystkim sobie poradzi. Nie wolno dopuścić, by młody człowiek myślał o sobie jako takim, który jest gorszy i nie radzi obie z problemem.

Niektóre dzieci bardzo dotkliwie odczuwają szkolne porażki, nie chcą o nich rozmawiać, popadają w rodzaj „czarnowidztwa" (nic mi się nie udaje, nie radzę sobie, to za trudne, itp.). Można spróbować przeczekać taki atak złego nastroju i wrócić do propozycji rozmowy po jakimś czasie. Istotne, by nie zostawiać dziecka samego z problemem.

Wspólna nauka – nauczyć się uczyć

Na pewno pomoc rodziców przy odrabianiu lekcji i nauce w domu jest szczególnie ważna. To też rodzaj kontroli, jak dziecko radzi sobie ze szkolnymi zadaniami i okazja do wyjaśnienia, jeśli czegoś do końca nie rozumie.

W miarę kolejnych lat edukacji te zadania i dla rodziców staja się trudne. Zakres wiedzy, jaką mają do opanowania uczniowie polskich szkół jest bardzo szeroki, a wiedza rodziców nie zawsze jest aktualna i tak szeroka.

Niemniej warto próbować pomagać swemu dziecku, bo i my też przy tej okazji możemy się sporo nauczyć, albo chociaż przypomnieć sobie, dawne szkolne lata, wrócić do tematów, które nas wtedy interesowały. W starszych klasach młodzież ma już wypracowane swoje metody nauki, ale wcześniej dobrze jest, kiedy uczeń nauczy się jak się uczyć.

Coraz powszechniejszym zjawiskiem są korepetycje. I to nie tylko dla uczniów, którzy słabiej sobie radzą, ale także dla tych dobrych. Wymogi dostania się do szkół średnich (tegoroczny rok był pod tym względem rekordowy, a następny szykuje się podobnie), czy na studia tak wzrosły, że szkoła i samodzielna nauka często nie są w stanie przygotować ucznia do osiągnięcia wysokich wyników na egzaminach.

Odpowiednia dieta i ruch wspomagają procesy uczenia się

Należy też pamiętać, że okres nauki szkolnej to również duże obciążenie dla organizmu dzieci i młodzieży. Wpływ na optymalny rozwój dziecka w okresie jego intensywnego wzrostu i rozwoju ma dieta. Ważne, aby była dobrze zbilansowana i zawierała w swoim składzie wiele witamin oraz innych składników odżywczych. Ważną rolę odgrywają m.in. witamina D oraz wielonienasycone kwasy tłuszczowe Omega-3, do których zaliczamy DHA (kwas dokozaheksaenowy), EPA (kwas eikozapentaenowy) i ALA (kwas α-linolenowy).

Witamina D jest nie tylko potrzebna do prawidłowego wzrostu kości, wspiera też pracę mięśni i pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, DHA stanowi ważny element budulcowy ośrodkowego układu nerwowego i ma wpływ na utrzymanie prawidłowego funkcjonowania mózgu oraz utrzymanie prawidłowego widzenia, a razem z EPA przyczyniają się do właściwej pracy serca.

Przebywanie na świeżym powietrzu, dużo ruchu (nie tylko na lekcjach WF), aktywność sportowa, choćby tylko amatorska, to także ważny aspekt prawidłowego rozwoju dzieci i młodzieży, nie pozostający bez wpływu na ich predyspozycje do nauki.

Oprac.: wit
Źródło: edziecko.pl
Zdjęcia: Pexels.com, Pixabay.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.