dr Krzysztof Szwarc

Trwają ferie zimowe, które mają zupełnie inny charakter niż w ostatnich latach. Nie chodzi tu o łagodniejszy przebieg zimy, do czego zaczynamy się powoli przyzwyczajać, ale o sytuację związaną z pandemią COVID-19. Po raz pierwszy od wielu lat dzieci w całej Polsce mają przerwę w nauce szkolnej w tym samym terminie. Ponadto nie ma zimowisk, a jedynie półkolonie. Można zapomnieć o rodzinnym wyjeździe w góry. Obiekty noclegowe są w większości nieczynne. Ale to nie znaczy, że ferie są czasem nudy i kłopotu dla opiekunów. Warto wykorzystać ten okres, by poznać dokładniej bliższą okolicę, jednocześnie unikając tłumów. Jak to zrobić? Wystarczy przejrzeć mapy, atlasy (również te elektroniczne), by poszukać interesujących miejsc, o których rzadko jest mowa w przewodnikach.

A takich miejsc w naszym kraju jest sporo. W powiecie ostrzeszowskim (woj. wielkopolskie) znajduje się miejscowość o nazwie Koniec Świata, chociaż „miejscowość" to zbyt wiele powiedziane. Jest to osada, w skład której wchodzą jedynie dwa domostwa. Jednak największą atrakcją tego miejsca jest tablica z jego nazwą.

Jeśli ktoś nie ma takich ambicji, by od razu odwiedzić Koniec Świata, to może poszukać w pobliżu innych ciekawych miejscowości. W naszym kraju są między innymi Ameryka, Szwecja, Czechy, Węgry, Szkocja. Można też odwiedzić Rzym, Paryż, Ateny, Wenecję czy Bagdad.

Zresztą, nie tylko nazwy geograficzne na tablicach miejscowości mogą być atrakcyjne. W Polsce są takie wsie jak Szczęście, Drożdżówka, Leniuszki, Żebrak, Żebraczka. Ciekawą pamiątką dla dzieci może być zdjęcie z tablicą miejscowości Niemyje-Ząbki. Można też zimą zaliczyć Majówkę.

Wyszukiwanie interesujących nazw to dobry pomysł na zorganizowanie czasu dla dzieci. Może w pobliżu miejsca zamieszkania położona jest mało znana miejscowość o światowej czy też innej charakterystycznej nazwie.

A gdzie można pojechać, aby zobaczyć NAJPIĘKNIEJSZY WIDOK NA ŚWIECIE? Wcale nie trzeba kupować biletu na samolot. Nie trzeba nawet przekraczać granicy państwowej. Wystarczy pojechać do Chełmna (kujawsko-pomorskie), gdzie na jednym z niewysokich wzgórz znajduje się punkt widokowy, z którego można zobaczyć sąsiednie miasto… Świecie nad Wisłą. Bez wątpienia z tego miejsca rozpościera się najpiękniejszy widok na to miasto… NAJPIĘKNIEJSZY WIDOK NA ŚWIECIE.

Innym sposobem na wypełnienie czasu podczas epidemicznych ferii jest podróżowanie szlakiem miejsc znanych filmów. Szczególnie bogate pod tym względem jest Podlasie, gdzie kręcono ich relatywnie dużo, między innymi „Znachora" (Bielsk Podlaski), „Blondynkę" (Supraśl) czy serię „U Pana Boga…" (Tykocin). Z kolei w Warszawie przy ulicy Grzegorzewskiej stoi blok znany z popularnego serialu „Alternatywy 4". Ciekawym doświadczeniem może być odwiedzenie miejsc związanych z popularnym serialem „Ranczo", który był nagrywany w miejscowości Jeruzal (powiat miński) i okolicy.

Nie zapominajmy też o walorach przyrodniczych. To, że zimą nie ma liści na drzewach, niektóre ptaki odleciały do ciepłych krajów, a zwierzęta zapadły z sen zimowy nie oznacza, że nie można wybrać się na poszukiwanie atrakcji naturalnych. Obserwowanie przyrody w styczniu też może być pasjonujące (np. okazałe dęby w Rogalinie)

Nasz kraj jest przebogaty w różne atrakcje. Odkrywanie ich może przysporzyć wiele radości nie tylko najmłodszym, ale i całym rodzinom.

Zdjęcie: Krzysztof Szwarc

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Twoje prawa jako rodzica:
  • Prawo do wglądu w materiały dydaktyczne i podręczniki
  • Prawo do złożenia pisemnego sprzeciwu wobec wybranych treści
  • Prawo do uczestnictwa w radzie rodziców i wpływu na szkolny program wychowawczy
  • Prawo do wnioskowania o zwolnienie dziecka z konkretnych zajęć (za zgodą dyrektora)

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Marzec 2026

Publikacja nowej podstawy programowej

MEN opublikowało projekt nowej podstawy programowej w Dzienniku Ustaw.

Kwiecień 2026

Konsultacje społeczne

Trwały zaledwie 3 tygodnie. Wpłynęło ponad 12 000 uwag od rodziców i nauczycieli.

Maj–Czerwiec 2026

Szkolenia nauczycieli

Obowiązkowe szkolenia dla pedagogów z nowych przedmiotów i metod oceniania.

Wrzesień 2026

Wejście w życie reformy

Nowe przedmioty i programy nauczania obowiązują we wszystkich szkołach publicznych.

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Uwaga – termin składania uwag mija 15 maja 2026!

Jeśli chcesz wyrazić swoje zdanie na temat reformy, masz czas do 15 maja 2026 r. Uwagi możesz składać przez platformę konsultacji MEN lub bezpośrednio do rady rodziców w swojej szkole.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.