Like father, like son

Dominika Wielkiewicz

Podobno miarą mężczyzny jest fakt, czy posadzi drzewo, spłodzi syna i wybuduje dom. No cóż, to chyba zbyt duże uproszczenie niemające zbyt wiele wspólnego z faktem bycia nie tylko prawdziwym mężczyzną, ale i dobrym ojcem.

Geny to nie wszystko

Patrząc na dziecko lubimy odnajdywać w nim swoje cechy, a kiedy jeszcze ktoś z otoczenia potwierdzi, że „to po tatusiu", ów tatuś pęka z dumy. A prawda jest taka, że dziecko otrzymuje łącznie 46 chromosomów, z czego połowa pochodzi od mamy i taty. W genach dziedziczymy wygląd, inteligencję, niektóre zachowania, a nawet choroby. Jednak geny to nie wszystko. I choć mają duży wpływ na życie, nie są odpowiedzialne za jego jakość. Jednym z wielu czynników odpowiedzialnych za jakość życia jest m.in. wychowanie i relacje rodzinne.

Wzór męskości

Największy komplement dla ojca to ten, kiedy syn mówi, że chce być taki jak tata i że to tata jest dla niego bohaterem. To, czy jest się wzorem dla syna widać już w pierwszych latach jego życia, gdyż chłopcy często wplatają elementy podpatrzone z dorosłego życia w trakcie swojej zabawy. Słyszymy wypowiedzi chłopca na temat danej dziedziny, o której rozmawia z ojcem, przykładowo wymienia nazwy samolotów, gra w szachy, lubi koszykówkę i wiele innych, a wszystko dlatego, że syn chce iść w ślady ojca.

Dzieci od najmłodszych lat obserwują rodziców, starają się ich naśladować i wyciągają wnioski z tego, co widzą. Nie od dziś wiadomo, że słowa to jedno i mówić można wiele i na każdy temat, jednak mądrość dzieci jest większa niż się niektórym wydaje i doskonale widzą one różnicę pomiędzy tym co słyszą, a tym co widzą.

Dlatego najważniejszy jest przykład i realne działania jakie ojciec jako rodzic podejmuje wobec swojego syna. Ojciec powinien nauczyć i pokazać synowi męski świat. Ojciec jest wzorem dla syna i od pierwszych dni jego życia uczy go jak należy odnosić się do kobiet i jak je traktować. Uczy, jak rozwiązywać domowe problemy i jak panować nad trudnymi emocjami, których przecież nie brakuje w życiu rodzinnym. Pamiętajmy, że w takiej sytuacji i w takich emocjach bardzo łatwo popełnić błędy, które trudno naprawić i wypowiedzieć słowa, które usłyszy syn i których już nie da się cofnąć.

Emocje i czas

Ważne, aby ojciec zdawał sobie sprawę, że w życiu rodzinnym stereotyp „macho" niewiele wnosi do wychowania, przeciwnie może wyrządzić sporo krzywdy. Powtarzając synowi, że „chłopaki nie płaczą" uczy go tego, że emocji i słabości nie należy okazywać, co skutkuje chłodem emocjonalnym nie tylko w relacjach ojciec – syn, ale i w jego przyszłych kontaktach rodzinnych i społecznych.

Zdarza się, że ojcowie upatrują swoją rolę w zapewnieniu dziecku bytu. Jednak praca i dbanie o stronę finansową nie wyklucza bycia aktywnym i uważnym ojcem, pełnym emocji i okazującym uczucia. Chwila, kiedy ojciec w końcu wraca z pracy po całym dniu oczekiwania jest dla syna niezwykle ważnym momentem, w którym może mu opowiedzieć o swoim dniu i o wszystkim, co się wydarzyło i było dla dziecka znaczące. Niezwykle ważne dla syna jest, aby ojciec miał dla niego czas i chęć pokazania mu męskiego świata.

Podczas wspólnych zabaw ojciec przemyca synowi cenne informacje na temat otaczającego świata (mama także), dzięki czemu ma niepowtarzalną szansę na wytworzenie silnej więzi i stania się dla dziecka autorytetem w wybranej dziedzinie. Świat pokazywany synom przez ojców jest zupełnie inny od świata damskiego, nawet jeśli robią te same rzeczy. Jazda na rowerze z mamą jest zupełnie inna niż z tatą i jest dla syna niezwykle ważne, aby także ojciec był aktywny i zaangażowany.

Ojcowski przekaz

Świat taty jest bardziej szalony, pełen wyzwań, ale też trochę bardziej niebezpieczny i pełen odkryć. Męskie wyprawy, szybka jazda na hulajnodze, wyścigi i rywalizacja, poznawanie i przekraczanie swoich granic celem rozwoju i poznania własnych możliwości i budowania poczucia własnej wartości syna to tylko niektóre z elementów budujących męski świat.

Syn zawsze bierze przykład z ojca, także ten negatywny i jeśli, ojcze, spędzasz czas przed telewizorem, a twój syn ciągle zajmuje się sam sobą, to miej świadomość, że w przyszłości będzie robił dokładnie to samo. Dlatego jeszcze przed narodzeniem, kiedy wiesz jakiej płci będzie dziecko, odpowiedz sobie na pytanie co chcesz przekazać swojemu synowi i jakiego mężczyznę chcesz wychować.

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.