Stephen R. Covey i jego siedem nawyków szczęśliwej rodziny

W relacjach z najbliższymi najważniejsze są: komunikacja, bezwarunkowy szacunek, wsparcie, akceptacja, podział obowiązków, organizacja, elastyczność.

Anna Maria Dubaj

Każda rodzina to mikroświat ze swoim niepowarzalnym stylem życia. Jest ona organizmem żywym z siecią wzajemnych powiązań i zależności, który zmienia się z czasem swojego trwania, przechodząc przez kolejne etapy, od narodzin, poprzez dojrzewanie jej członków, aż do chwili śmierci.

Stephen R. Covey, autor książki „7 nawyków skutecznego działania", pokazuje, jak wykorzystać tzw. siedem nawyków, by stworzyć silną i kochającą się rodzinę, która potrafi przetrwać niezliczone burze i nie tylko utrzymać się na powierzchni, ale także z radością dopływać do kolejnych portów życia. Covey wychował, wraz ze swoją żoną Sandrą, dziewięcioro dzieci, a książka, co najmniej w połowie, opiera się na przykładach z ich własnego życia, a sam Stephen podpowiada w niej, co zrobić, by właśnie rodzinę uczynić najważniejszą wartością w życiu każdego z nas. „7 nawyków szczęśliwej rodziny" to zarazem siedem rozdziałów tej książki. Poniżej podsumowanie każdego z rozdziałów.

Rozdział I: Bądź proaktywny. Nawyk wychodzenia naprzeciw wszystkim członkom rodziny, okazywanie miłości, dobroci i wyrozumiałości, a także lojalności i empatii. Jest to klucz do wszystkich pozostałych nawyków szczęśliwej rodziny. W rodzinie nie należy czekać na to, aż ktoś się zmieni lub spełni nasze oczekiwania. Należy zacząć od siebie, od okazywania innym, jak bardzo ich kochamy przy każdej nadarzającej się okazji.

Rozdział II: Zaczynaj z wizją końca. Nawyk ten polega na stworzeniu jasnej, przekonującej wizji tego, co dla ciebie i twojej rodziny jest najważniejsze. Rodzinna deklaracja misji to połączone i ujednolicone poglądy wszystkich członków rodziny na temat tego, co jest dla nas najważniejsze i na jakich zasadach ma się opierać nasze wspólne życie.

Rozdział III: Stawiaj na pierwszym miejscu to, co najważniejsze. Nawyk trzeci związany jest z dyscypliną i zaangażowaniem potrzebnym, by stawiać misję rodzinną na odpowiednim miejscu w życiu. Jest on sprawdzianem naszego rzeczywistego oddania tym sprawom i naszej wewnętrznej spójności.

Rozdział IV: Myśl w kategoriach wygrana–wygrana. Nawyk ten gwarantuje, że rozwiązanie konfliktu nie spowoduje, że jakaś ze stron będzie pokrzywdzona. Rozwiązanie tego typu powoduje, że obydwie strony czują się zadowolone.

Rozdział V: Staraj się najpierw zrozumieć, a potem być zrozumianym. Ten nawyk to ścieżka wiodąca ku głębokim kontaktom opartym na współzależności. Polega na umiejętności empatii, wyjścia poza własne doświadczenia życiowe i wcielenia się w skórę innej osoby.

Rozdział VI: Synergia. Jest to tworzenie trzeciego wyjścia z sytuacji oraz zespołowa twórcza praca całej rodziny, w wyniku której powstaje coś nowego, co nie zostałoby stworzone, gdyby nie dokładna znajomość siebie nawzajem. Dzięki empatycznemu słuchaniu, odważnemu wyrażaniu odmiennych poglądów i czynieniu nowych spostrzeżeń rodzi się trzecie wyjście – najlepsze z możliwych.

Rozdział VII: Naostrz piłę. Nawyk ostrzenia piły oznacza regularne i konsekwentne dopilnowywanie odnowy w czterech podstawowych dziedzinach życia, tj. fizycznej, społeczno-emocjonalnej, duchowej i umysłowej. Odnowa fizyczna oznacza zdrowe odżywianie i ruch, odnowa społeczno-emocjonalna to nawiązywanie i utrzymywanie przyjaźni z osobami spoza rodziny, odnowa duchowa to rozwój religijny, modlitwa, medytacja, czytanie karmiących ducha książek, a odnowa umysłowa oznacza czytanie i rozwijanie swoich zdolności i umiejętności.

Stephen R. Covey (dziadek pięćdziesięciu jeden wnucząt!) w swojej książce napisał także: „Dobre, a nawet wspaniałe rodziny zbaczają z właściwego szlaku nawet przez dziewięćdziesiąt procent czasu! Jednak rzecz polega na tym, że wiedzą dokąd zdążają i jak wygląda ich szlak. Dzięki temu mogą stale na niego wracać".

Owocnej praktyki „siedmiu nawyków" na nowy rok 2021!

Zdjęcie ilustracyjne/Pixabay.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.