Dziecko potrzebuje obojga rodziców

Rozpad rodziny i rozwód rodziców powoduje wiele zagrożeń dla dziecka. W przypadku silnego konfliktu małżonków i niemożności porozumienia się co do zasad sprawowania opieki nad dziećmi to sąd rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie.

O doprecyzowanie zapisów prawnych dotyczących takiej sytuacji zwrócił się do ministerstwa sprawiedliwości Rzecznik Praw Dziecka. Na jego wniosek ministerstwo wprowadzi instytucję pieczy naprzemiennej do projektu nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Definicja obecnie nieprecyzyjna

W kwietniu br. Rzecznik Praw Dziecka Mikołaj Pawlak (na zdjęciu powyżej) zwrócił się do Ministra Sprawiedliwości o wprowadzenie do zapowiadanego projektu zmian w prawie rodzinnym precyzyjnej definicji opieki naprzemiennej, która jest jedną z możliwych form sprawowania opieki nad dziećmi przez rozstających się rodziców. Wnioskował też o wprowadzenie przepisów zapewniających wykonanie sądownie ustalonych kontaktów dziecka z rodzicem. Kilka dni temu ministerstwo sprawiedliwości zaakceptował tą zmianę.

RPD wskazywał na obecny brak precyzyjnej definicji w polskim prawie pojęcia opieki naprzemiennej jako jednej z możliwych form sprawowania opieki nad dziećmi przez rozstających się rodziców. W jego opinii wprowadzenie do kodeksu rodzinnego wyraźnych i jednoznacznych regulacji w tym zakresie wpłynie korzystnie na poprawę przestrzegania praw dziecka.

Przy braku porozumienia rodziców o sposobie kontaktów z dzieckiem rozstrzygnie sąd

Zmienione artykuły kodeksu będą precyzyjnie wskazywać, że przy braku porozumienia rozstających się rodziców „sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie".

Sąd będzie mógł powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom oraz określić, że dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach. Sąd może też powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.

Niewykonanie orzeczenia sądu zagrożone ograniczeniem władzy rodzicielskiej

Ministerstwo sprawiedliwości zmieni też przepisy mówiące o konsekwencjach niewykonania orzeczeń sądów rodzinnych albo ugody zawartej przed sądem. Takie zachowanie, w myśl zmienionych przepisów, będzie mogło stanowić podstawę do ograniczenia władzy rodzicielskiej.

Rzecznik Praw Dziecka stwierdził bowiem, że niewystarczające są również obecne regulacje prawne w zakresie zapewnienia wykonania sądownie ustalonych kontaktów dziecka z rodzicem. Może to prowadzić do uchylania się rodzica od wykonywania orzeczeń sądów rodzinnych.

W tej sytuacji RPD postuluje wprowadzenie przepisów przewidujących możliwość pociągnięcia do skutecznej odpowiedzialności osoby, która uporczywie uchyla się od wykonania orzeczenia sądu lub ugody w sprawie kontaktów rodzica z dzieckiem.

W resorcie sprawiedliwości trwają również prace nad projektem ustawy wprowadzającej rodzinne postępowanie informacyjne oraz alimenty natychmiastowe.

Oprac.: wit
Źródło: brpd.gov.pl
Zdjęcia: Elżbieta Lachman, Pixabay.com, Pexels.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.