O kulinarnych korzeniach... rodziny

Wszystko zaczęło się od tego, że zeszyt z przepisami upadł komuś na podłogę. Luźne kartki rozsypały się w różnych kierunkach, a te dotychczas zszyte z okładką, także stały się luźnymi. Nawet pozbierane i wyrównane nie wróciły już do stanu pierwotnego, który można by z grubsza nazwać zeszytem. Zwłaszcza, że nie udało mi się odtworzyć pierwotnej kolejności przepisów, co oznacza, że odtąd wertuję wszystkie od początku do końca i z powrotem po trzy razy, zanim cokolwiek znajdę. Nadszedł więc czas, by pożegnać się z czerwonym zeszytem w szkocką kratę, założonym u progu dorosłości, i zakupić nowy: trwały i wygodny. A do niego dużą kopertę na luźne kartki.

Takich zeszytów zresztą było w rodzinie już kilka. Na przykład ten po babci ma obecnie moja siostra. Dziwię się, że on w ogóle istnieje, bo przecież babcia potrafiła recytować przepisy z głowy i to w takim tempie, że nigdy nie zdążyłam niczego z nich zapamiętać, a co dopiero zanotować. A jednak ona jakieś zapiski posiadała.

I jeszcze był taki w zielonej okładce, w którym mama coś zapisywała, ale bardziej z którego wypadały liczne kartki i karteluszki: wycięte z gazety, wyrwane z kalendarza, podarowane przez sąsiadkę. Gubiłam się w tym gąszczu, więc w końcu, mniej więcej pod koniec szkoły średniej, założyłam własny zeszyt. Ten czerwony w kratkę. Ten, który właśnie się rozsypał.

Teraz, przeglądając to, co z niego zostało, zastanawiam się najpierw nad tytułem samego dzieła: „Przepisy sprawdzone". Niezupełnie to prawda. Niektóre przepisy rzeczywiście zdążyłam przetestować, inne w zasadzie nie. Jedne zyskały swój drugi i trzeci żywot, poprzez dodawanie wciąż nowych uwag i tworzenie kolejnych wersji. Inne, raz czy dwa wypróbowane, popadły w niełaskę. Wygląda na to, że taka pozycja w zwykłym domu nabiera własnej historii i staje się niemal żywym organizmem.

W drugiej kolejności uderzają nazwy potraw: piernik z jabłkami od Justyny B., pizza według Madzi K., śledzie księdza proboszcza, pierniczki urszulańskie od Kasi Tratatata. Widzę dobrze, że to przecież nie tylko nazwy: to świadectwa zdarzeń i ludzi spotykanych przez ostatnie dwadzieścia lat. To wspomnienia zaklęte w kilku słowach, które w zasadzie opisują sprawy konkretne i przyziemne, a tak naprawdę opowiadają ważne historie z życia wzięte. Do tego luźne karteczki: ta pisane jeszcze ręką teściowej, ta od cioci Basi, ta wycięta z opakowania po serku...

Otwieram więc nowy zeszyt i zabieram się do kopiowania. Powoli, przepis za przepisem, zapełniam kolejne strony, uważając, by nie stracić nic z tego, co już zostało zachowane, a przy tym jeszcze dodać troszkę informacji aktualnych. Chwilami nawet zastanawiam się, po co pisać wszystkie te szczegóły, które i tak już od dawna mam w głowie? I przypominam sobie moje z siostrą rozmowy z czasu, gdy próbowałyśmy odtworzyć niektóre przepisy naszych teściowych: jak długo gotować szynkę na Wielkanoc? Co jeszcze dodać do zupy grzybowej? Który garnek?

Zagryzam więc wargi i piszę te wszystkie drobne uwagi, które dla mnie są oczywiste. Nie tylko dla siebie, na wypadek gdybym akurat zapomniała o czymś istotnym, ale przede wszystkim dla nich. Dla córek, a może nawet kiedyś dla synowych. Żeby miały co wyjmować z rodzinnego skarbca. I żeby miały do czego dodawać własne uwagi. Niech ich własna historia ma jakieś korzenie.

Zdjęcie ilustracyjne/Pixabay.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.