weseledr Krzysztof Szwarc

Główny Urząd Statystyczny opublikował pod koniec maja br. dane demograficzne dotyczące Polski za marzec 2020 roku. To dość ważne informacje, szczególnie w kontekście ogłoszonego przez Ministra Zdrowia stanu zagrożenia epidemicznego. Od 13 marca nie wolno było organizować imprez powyżej 50. osób, zamknięto między innymi restauracje, ograniczono liczbę osób mogących jednocześnie przebywać w kościołach. Czy te restrykcje przełożyły się na demografię?

Należy mieć na uwadze, że stosunkowo mało par decyduje się na zawarcie związku małżeńskiego właśnie w marcu, głównie z powodu przypadającego w tym miesiącu okresu Wielkiego Postu. W 2020 roku w omawianym miesiącu zawarto 4 tysiące związków małżeńskich. To o blisko 30% mniej niż w marcu 2019 roku (5,5 tysiąca małżeństw) i o 20% mniej niż w lutym 2020 roku (5 tysięcy ślubów). Jednakże w ubiegłym roku relatywnie późno była Środa Popielcowa (6 marca), co należy brać pod uwagę przy wyciąganiu wniosków.

W porównaniu z marcem 2018 roku tegoroczna marcowa liczba ślubów jest niższa o 10%, a w stosunku do 2017 roku – o 5%. Zatem stan epidemii wpłynął negatywnie na liczbę związków w trzecim miesiącu roku, ale nie jest to wyraźny spadek. Jednakże opublikowana właśnie liczba jest jedną z niższych w historii. 4 tysiące małżeństw w marcu zawarto także w roku 2015.

W ostatniej dekadzie rekordowym marcem pod względem omawianego zjawiska był ten z 2011 roku, kiedy to „tak" powiedziało sobie 8,3 tysiąca par, jednakże w tamtym roku Środa Popielcowa wypadała dopiero 9 marca.

Większego wpływu koronawirusa na liczbę ślubów należy spodziewać się w kwietniu. W ubiegłym roku był to miesiąc z 9 tysiącami ślubów, jak będzie tym razem? Musimy poczekać około miesiąca na oficjalne dane. Warto wspomnieć, że zazwyczaj najwięcej ślubów zawieranych jest w sierpniu: nawet ponad 30 tysięcy.

Zdjęcie ilustracyjne/Pixabay.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Twoje prawa jako rodzica:
  • Prawo do wglądu w materiały dydaktyczne i podręczniki
  • Prawo do złożenia pisemnego sprzeciwu wobec wybranych treści
  • Prawo do uczestnictwa w radzie rodziców i wpływu na szkolny program wychowawczy
  • Prawo do wnioskowania o zwolnienie dziecka z konkretnych zajęć (za zgodą dyrektora)

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Marzec 2026

Publikacja nowej podstawy programowej

MEN opublikowało projekt nowej podstawy programowej w Dzienniku Ustaw.

Kwiecień 2026

Konsultacje społeczne

Trwały zaledwie 3 tygodnie. Wpłynęło ponad 12 000 uwag od rodziców i nauczycieli.

Maj–Czerwiec 2026

Szkolenia nauczycieli

Obowiązkowe szkolenia dla pedagogów z nowych przedmiotów i metod oceniania.

Wrzesień 2026

Wejście w życie reformy

Nowe przedmioty i programy nauczania obowiązują we wszystkich szkołach publicznych.

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Uwaga – termin składania uwag mija 15 maja 2026!

Jeśli chcesz wyrazić swoje zdanie na temat reformy, masz czas do 15 maja 2026 r. Uwagi możesz składać przez platformę konsultacji MEN lub bezpośrednio do rady rodziców w swojej szkole.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.