Pamiątka po COVID-zie

Wraz z trwającą od roku epidemią w naszym życiu pojawiło się wiele nowości. Jedną z nich jest całkiem świeża jednostka chorobowa dopisana w październiku ubiegłego roku do oficjalnego katalogu schorzeń. Enigmatycznie brzmiącym symbolem U10.9 oznaczono jeszcze bardziej egzotycznie nazwany wieloukładowy zespół zapalny powiązany z COVID-19 (z ang. PIMS). Czy jest to temat istotny dla krzątającego się pomiędzy wszędobylskimi "onlineami" rodzica?

Odpowiedź twierdzącą uzasadnia szczególny charakter nowej choroby: występuje ona prawie wyłącznie u dzieci – przede wszystkim szkolnych. Zgodnie z nazwą obserwowana jest po 2-4 tygodniach od przebytego zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 (co warto podkreślić – nie zawsze dającego jakiekolwiek objawy). Sprawa nie jest częsta – ocenia się, że występuje u około jednego na tysiąc zakażonych dzieci. Warta jest jednak uwagi ze względu na nierzadko ciężki, zagrażający zdrowiu, a nawet życiu przebieg. Na szczęście, dzięki odpowiednio szybko wdrożonemu leczeniu, większość pacjentów wraca do pełni zdrowia.

Kiedy należy pomyśleć o tym szczególnym powikłaniu COVID-19? Według aktualnych rekomendacji charakterystyczne jest jednoczesne wystąpienie u dziecka pięciu objawów:

• gorączka powyżej 38.5° C trwająca powyżej 3 dni;
• wyraźnie nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych (m.in. CRP i OB);
• dolegliwości ze strony co najmniej dwóch obszarów:
  • przewód pokarmowy (silny ból brzucha, wymioty, biegunka);
  • układ krążenia (niskie ciśnienie tętnicze, chłodna wilgotna skóra, nieregularne tętno);
  • układ nerwowy (apatia, drażliwość, niedowłady, zaburzenia czucia, silny ból głowy);
  • układ oddechowy (kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej);
  • układ moczowy (niewielka ilość oddawanego moczu);
  • skóra i jama ustna (wysypka, zaczerwienione oczy, "truskawkowy" język, suche intensywnie czerwone wargi, obrzęki dłoni i stóp);
• wykluczenie innych ciężkich chorób – np. reumatycznych, onkologicznych, sepsy, zapalenia wyrostka robaczkowego (to zadanie dla lekarza badającego dziecko);
• udowodnione w badaniach lub bardzo prawdopodobne przebycie zakażenia SARS-CoV-2 (ten warunek nie jest niezbędnie konieczny do rozpoznania PIMS).

W przypadku stwierdzenia u dziecka powyższych objawów istotna jest konsultacja lekarska, gdyż w razie potwierdzenia choroby zwykle konieczna jest hospitalizacja. Zauważa się bowiem, że po 5-6 dniach trwającej gorączki obserwowane jest często gwałtowne pogorszenie stanu pacjentów.

Czego należy spodziewać się w szpitalu? Z powodu smutnych pandemicznych okoliczności konieczne będzie pobranie wymazów z nosa lub gardła celem wykluczenia nadal aktywnego zakażenia koronawirusem. W dalszej kolejności wykonywane będą badania laboratoryjne oraz – w zależności od sytuacji – inne (np. EKG, ECHO serca, RTG klatki piersiowej, USG brzucha, itd.). Leczenie będzie również powiązane z bieżącym stanem dziecka i może obejmować leki i kroplówki podawane dożylnie. W związku z czasem kapryśnym przebiegiem choroby mogą być konieczne inne badania kontrolne, a pobyt w szpitalu może okazać się dłuższy.

A co po pobycie w szpitalu? Po zakończeniu hospitalizacji również należy się liczyć z potrzebą kontynuacji leczenia w domu oraz wykonywania dalszych konsultacji. Niezbędna może się także okazać czasowa rezygnacja z zajęć sportowych. Wszystko to jednak nie dlatego by trwać w lęku. Jak pisała Maria Curie-Skłodowska "Niczego w życiu nie należy się bać, należy to tylko zrozumieć".

Źródła:
Okarska-Napierała M., Ludwikowska K., Książyk J. i wsp. Postępowanie z dzieckiem z wieloukładowym zespołem zapalnym powiązanym z COVID-19. Wytyczne grupy eksperckiej przy Polskim Towarzystwie Pediatrycznym i Konsultancie Krajowym w Dziedzinie Pediatrii. Przegląd Pediatryczny 2020; 49 (4): 1-9.

Zdjęcie ilustracyjne: Pixabay.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.