Specjalista pilnie poszukiwany – prognoza zapotrzebowania zawodowego rynku pracy

W jakim kierunku mają kształcić się młodzi uczniowie? Czy po ukończeniu edukacji szybko i łatwo znajdą pracę? Jakie specjalizacje i zawody są, lub będą w niedalekiej przyszłości poszukiwane. Pytanie to zadają sobie zarówno młodzi ludzie, jak i ich rodzice. Podpowiedź przynosi prognoza zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego. Jest ona przygotowywana zarówno dla całego kraju, jak i dla poszczególnych województw i ogłaszana na początku każdego roku.

Specjaliści potrzebni w kraju

Jak pokazuje analiza ministerstwa nauki i edukacji na krajowym rynku występuje szczególne zapotrzebowanie na 28 rożnego rodzaju zawodów. Należą do nich takie specjalności jak automatyk, dekarz, elektronik, elektryk, kierowca-mechanik, mechatronik, murarz-tynkarz czy ślusarz. Chodzi nie tylko o wykształcenie na poziomie zawodowym w tych branżach, ale także o techników.

Poszukiwani są również operatorzy maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, do robót ziemnych i drogowych oraz do obsługi obrabiarek skrawających.

Na brak pracy nie będą też narzekać uczniowie wykształceni w zawodach związanych z kolejnictwem i transportem szynowym, takich jak monter nawierzchni kolejowej, technik automatyk sterowania ruchem kolejowym, technik transportu kolejowego oraz technik elektroenergetyk transportu szynowego.

Branże szczególnie atrakcyjne

Jak wynika z przeprowadzonej analizy największe zapotrzebowanie na wykwalifikowanych pracowników będzie występować w takich branżach jak:

• budownictwo (w tym drogowe);
• energetyka;
• informatyka i robotyka;
• obsługa maszyn przemysłowych i urządzeń technicznych;
• transport drogowy i szynowy.

Nowe zawody

Warto zwrócić uwagę na kilka zawodów, które pojawiły się na liście po raz pierwszy. Są to:

• dekarz – obecne i przewidywane zapotrzebowanie na tą specjalność przekracza liczbę osób, które kształcą się w tym zawodzie;
• technik dekarstwa – to nowy zawód, który w systemie kształcenia pojawi się od września tego roku, odpowiadając na rynkowe potrzeby dalszej specjalizacji i wyższych kwalifikacji w tym zawodzie;
• technik robotyk – kolejny nowy zawód, który w systemie kształcenia pojawi się od września tego roku, a którego konieczność wprowadzenia potwierdziła prognoza ministerstwa;
• monter nawierzchni kolejowej – specjalizacja zawodowa, która pojawiła się w związku z planowanym rozwojem infrastruktury kolejowej (budowa Centralnego Portu Komunikacyjnego i rozwój sieci kolejowej w kraju).

Kogo potrzeba w województwach

Oprócz listy zawodów potrzebnych w skali kraju prognoza zawiera dane dotyczące zapotrzebowania na poszczególne specjalności w każdym województwie. W Wielkopolsce obejmuje ona aż 94 zawody o istotnym zapotrzebowaniu na pracowników (od automatyka po technika żywienia i usług gastronomicznych) oraz 64 zawody o umiarkowanym zapotrzebowaniu na rynku pracy (od asystenta osoby niepełnosprawnej po złotnika-jubilera).

Komu i czemu służy prognoza

Prognoza z jednej strony służyć ma młodzieży i pomagać w wyborze kierunku dalszej nauki pod kątem zdobycia specjalistycznego wykształcenia zawodowego, z drugiej strony jest ona wskaźnikiem dla szkolnictwa branżowego i ma dostosowywać ofertę szkół prowadzących kształcenie zawodowe do potrzeb rynku pracy. Pierwsze takie opracowanie powstało w 2019 roku. Celem badania jest wspieranie szkolnictwa zawodowego, przeciwdziałanie bezrobociu wśród absolwentów szkół, wpisanie się w strategiczny program rozwoju państwa.

Skąd biorą się dane do badania

Prognoza opiera się o dane demograficzne, edukacyjne i ekonomiczne zgromadzone i opracowane przez Instytut Badań Edukacyjnych, który zbiera informacje statystyczne z GUS, ZUS oraz Systemu Informacji Oświatowej. Celem jest stworzenie prognozy zapotrzebowania na zawody na okres najbliższych pięciu lat.

Wpływ prognozy na szkoły

Na podstawie tego opracowania szkoły mogą zaplanować w jakich zawodach powinny kształcić swoich uczniów, a samorządy - w myśl znowelizowanego prawa oświatowego - w 2022 roku otrzymają zwiększone subwencje oświatowe na szkoły, które przygotowywać będą młodzież do zawodów o szczególnym zapotrzebowaniu na krajowym rynku pracy.

Szczegółowe omówienie i cała prognoza zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy w formie list zawodów znajduje się TUTAJ.

Źródło: gov.pl, oprac. wt
Zdjęcie: Pixabay.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.