Zajęcia dodatkowe – gdzie leży granica?

W Internecie krąży mem: Rodzic pyta nauczycielkę, na jakie zajęcia dodatkowe zapisać dziecko? I słyszy odpowiedź: „Dwie godziny w tygodniu gotowania z mamą i dwie godziny w tygodniu majsterkowania z tatą. I proszę to sobie wpisać w grafik, jakby państwo za to płacili". Cóż, jeśli już powstają memy na ten temat, to znaczy, że coś jest na rzeczy, że może niektórzy z nas nieco przesadzają z ilością zajęć pozalekcyjnych, w których uczestniczą ich dzieci. O to, gdzie leży granica, zapytaliśmy eksperta [Red.]:

Początek roku szkolnego, to czas organizacji i wielkich planów. Rodzice, chcąc zapewnić jak najlepsze warunki do wszechstronnego rozwoju swoich dzieci, z dużą troską szukają dobrych, dodatkowych zajęć pozalekcyjnych.

Dzisiaj (wbrew pozorom) nie jest to zadanie łatwe, ponieważ jeśli nie szkoły, to liczne firmy i organizacje prześcigają się w kuszących ofertach. Stawia to nas, rodziców przed niełatwymi decyzjami, ponieważ wszystko wydaje się bardzo atrakcyjne, potrzebne i zdawać by się mogło, że bez tego wszystkiego cała edukacja naszego dziecka legnie w gruzach. Dodatkowo wybrane zajęcia trzeba zgrać w czasie i przestrzeni miejskiej. Jakby tego było mało, decyzję trzeba podjąć szybko, by nie zabrakło miejsc na najbardziej obleganych zajęciach.

Drodzy państwo, proszę wybaczyć osobistą refleksję, lecz ilekroć sama wsiadałam do tego pędzącego pociągu, zazwyczaj na pomoc przychodziła nasza córka. To ona sama chciała wybrać, co będzie robiła w czasie poza lekcjami. Prosiła, by to ona mogła zdecydować o rodzaju, miejscu i ilości takich zajęć. I kiedy jej na to pozwalaliśmy to w zupełności uspakajało rosnące emocje, nadawało sens tego typu zajęciom, a dziecko z radością i wielkim zaangażowaniem uczęszczało na nie. I tylko dzięki temu mogło rozwijać swoje rzeczywiste zainteresowania.

A co najważniejsze, na ogół pozostawało jeszcze dużo wolnego czasu, który spędzaliśmy wspólnie - całą rodziną.

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.