Wyprawa do lasu, czyli jak pokonać lęk przed grzybami

dr Paulina Michalska

Sezon grzybowy w pełni. Co rusz na profilach moich znajomych w mediach społecznościowych ktoś chwali się koszykiem pełnym podgrzybków, maślaków czy innych prawdziwków. Nie wiem dokładnie, jakie to, bo się nie znam. Zachwycam się tylko.

Nie jestem znawcą grzybów

W ubiegłym roku wybraliśmy się i my na grzybobranie. Oczywiście nie sami, bo to by się skończyło rodzinną katastrofą, jeśli nie od razu, to na pewno w Wigilię Bożego Narodzenia, po zjedzeniu zupy grzybowej. Ani ja, ani mąż, ani tym bardziej nasze dzieci na grzybach się nie znamy. No dobrze, muchomora każdy z nas rozpozna. I pieczarkę, i purchawkę. Ja to jeszcze może kurkę. Więcej jest poza moim zasięgiem. Jak to mówią - genów nie wydrapiesz. Jak mam być znawcą grzybów, skoro ja w życiu nie byłam na grzybobraniu. Moja mama miała jakiś lęk przed grzybami i chyba przeszło to na mnie. Boję się, że przez moją pomyłkę ktoś mógłby pożegnać się z tym światem.

Darmowe jedzenie z lasu

Ale do rzeczy. Tyle darmowego jedzenia w lesie się chowa, więc jako poznaniacy nie mogliśmy pozwolić na to, by się zmarnowało. Trzeba było to pozbierać.

Na lasach obfitujących w grzyby znamy się tak, jak na samych grzybach, czyli marnie. Niby wokół tyle borów, zagajników, ludzie z pełnymi koszami z nich wychodzą, ale jak my tam wejdziemy to mam wrażenie, jakby jakieś gumisie czy inne krasnale wciągały je z powrotem pod ziemię.

Grzyby gdzieś się pochowały…

Ale od czego się ma przyjaciół i znajomych. Jeden telefon i zrobiliśmy nalot na wieś o jakże wdzięcznej nazwie Lipki. Lasów tam dostatek. Grzybów ponoć też.

Zatem kosze wzięliśmy tak duże, jakbyśmy na chrust tam pojechali, a nie na grzybobranie. Kalosze, ciuchy outdoorowe, czy jak to naszemu brzmi - takie „na dwór", koziki i koszyki w dłoń, i w las. A z nami nasza dzielna przewodniczka i największa znawczyni grzybów, jaką znamy – Kinga.

Kinga niejednego już giganta prawdziwka znalazła, zamarynowała, a później ze smakiem zjadła, więc liczyliśmy na obfite zbiory. Niestety, obecność takiej persony nie pomogła nam za bardzo. Już na samym początku padły z jej ust słowa, które wcale mnie nie zdziwiły: Nie wiem, co jest, ale zawsze tu było tyyyyyyle grzybów, a dziś jakby się pochowały….

Znaleźć, choćby pod ziemią

Przypadek? Nie sądzę. Michalscy w lesie – grzyby pod ziemię. Te, które nie zdążyły się schować były przez nas witane okrzykami zachwytu i radości. To nic, że wielkością przypominały raczej dekoracje niż prawdziwe okazy flory leśnej. My byliśmy w siódmym niebie i już snuliśmy opowieści o wieczerzy wigilijnej, na której z dumą będziemy opowiadać naszym bliskim, że zupa grzybowa w tym roku jest szczególna, bo zrobiona z własnoręcznie zebranych darów lasu.

- Będziesz mógł się pochwalić babci, że sam te grzybki zbierałeś i dlatego ta zupka jest taka pyszna - zachęcałam do zbierania syna, który stracił nadzieję na znalezienie jakiegokolwiek okazu.

Celem było uzbieranie tylu grzybów, by choć na zupę wystarczyło. Co tam pierogi… Obejdzie się bez tych z kapustą i grzybami. Najwyżej ruskie się zrobi. Ale Wigilia bez grzybowej? Mowy nie ma. Spod ziemi wykpię, a znajdę!

Tylko raz do spożycia

Każdy znaleziony okaz wpierw musiał przejść przez ręce i oczy, że się tak wyrażę, naszej przewodniczki i guru grzybowego w jednym. Dobrze, że ją mieliśmy. Zasadniczo wszystkie grzyby przez nas zebrane nadawały się do spożycia, ale niektóre tylko raz. Że też natura bywa czasem taka podstępna!

Ubłoceni, z wplątanymi pajęczynami we włosy, po trzech bodajże godzinach poddaliśmy się. W koszyku wprawdzie było trochę grzybków, na tyle dużo, by i na zupę wystarczyło i na pierogi, ale mimo wszystko czuliśmy pewien niedosyt. Gdzie ci wszyscy ludzie zbierają te pełne kosze i wiadra grzybów? No gdzie?

Odurzający zapach w domu

Dzieciaki padły w aucie jak kawki. Nikt nie chciał nawet słyszeć o oczyszczaniu, krojeniu i nawlekaniu tego wszystkiego na sznurki. Umyli się i po kolacji poszli spać. A ja? Usiadłam w mojej „świstakowni" (kiedyś była taka reklama czekolady, która kończyła się słowami „A świstak siedzi i zawija w te sreberka" – obraz żmudnej i beznamiętnej pracy. Po tej reklamie mówimy na takie miejsca, w których wykonuje się tego typu ogłupiające czynności – „świstakownia") i „dziubałam" chyba do północy. Ale film sobie włączyłam… Odpoczęłam, zrelaksowałam się i nie mogłam prawie zasnąć od tego odurzającego zapachu grzybów w domu. To był bardzo dobry dzień.

Zupa grzybowa była tamtego roku wyjątkowa na Wigilii. Nie zebraliśmy żadnego „trujaka" – żyjemy i mamy się dobrze. Może i w tym roku poprosimy Kingę o pomoc? Może nie ma nas dosyć i naszych ciągłych pytań: - A ten? Ten jest dobry? A to nie „trujak"? Koniecznie muszę do niej zadzwonić.

Idźcie w las, nazbierajcie grzybów. Koniecznie z kimś, kto się na nich zna. Później ugotujcie z dziećmi zupę na Wigilię. Będą przeszczęśliwe. Sprawdziłam. Działa.

Zdjęcia: Pixabay.com, Pexels.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.