Małżonkowie żyją dłużej...

Anna Maria Dubaj

Potrzeba serca, która nazywa się potrzebą przynależności, jest jedną z podstawowych potrzeb ludzkich, której zaspokojenie przyczynia się do wzrostu dobrego samopoczucia (Isabel Briggs Myers, 2007), a dzięki temu – zdrowia. Zadowolenie z życia w większym stopniu zależy od spełnienia w relacji miłosnej niż spełnienia w pracy. Jaką więc rolę pełni serce, skoro jego kondycja wpływa na całość istoty ludzkiej?

Serce współpracuje z mózgiem za pomocą czterech rodzajów komunikacji: neurologicznej (system nerwowy), biofizycznej (puls), biochemicznej (hormony), energetycznej (pole elektromagnetyczne odczytywane poprzez EKG). Pole elektromagnetyczne serca jest aż sześćdziesiąt razy silniejsze od pola mózgu. Serce wysyła znaczące komunikaty, które mogą wpływać na ludzkie zachowania. Ono jest także źródłem hormonów, np. oksytocyny, która nazywana jest często hormonem miłości lub hormonem więzi, bo pomaga człowiekowi w budowaniu przez niego trwałych relacji. Heart Math Institute dowodzi, że kluczem do współdziałania umysłu i serca jest wzrastająca łączność obydwu systemów przynosząca zrównoważony rozwój istoty ludzkiej. Zdolność słuchania, czas reakcji, jasność umysłu, stan emocjonalny i wrażliwość zależą od współdziałania zarówno umysłu, jak i emocji. Dzięki temu wzrasta efektywność wielu systemów, w tym immunologicznego. Nosi to nazwę psychofizjologicznej koherencji, która prowadzi do redukcji stresu, wzrostu emocjonalnej stabilności i związanych z tym wielu korzyści dla zdrowia człowieka (włączając zdrowie fizyczne, psychiczne, jak i społeczne). Serce z każdym uderzeniem przenosi nie tylko krew, ale również neurologiczne, hormonalne, ciśnieniowe i energetyczne informacje do mózgu i całego ciała, a tym samym wyzwala wzorce konkretnych zachowań. Tym sposobem ogarnia całość organizmu – łącząc ciało, umysł, emocje i ducha.

Osoby będące w bliskich i satysfakcjonujących związkach emocjonalnych posiadają więc "szczęśliwsze" serce, które z każdym swoim uderzeniem przekazuje informacje, że jego posiadacz jest potrzebny, chciany i kochany… i tak 112 320 razy w ciągu doby – aż chce się żyć! Znajduje to potwierdzenie w badaniach polskich (Iwona Janicka, 2012), jak i zagranicznych (Myers, 2007). Nie chce się wówczas pić czy palić – badania 50 000 dorosłych wykazały, że częstotliwość palenia i picia alkoholu ulega znacznej redukcji po zawarciu związku małżeńskiego (Myers, 2007). U osób w związkach o wysokim zaangażowaniu emocjonalnym wykazano także istotnie wyższą odporność na wirusy i przeziębienia oraz obniżony poziom hormonu stresu, a w przypadku choroby – szybszy powrót do zdrowia (George D. Bishop, 2000; Linda Waite, Maggie Gallagher, 2000). Wsparcie innych osób pomaga zachować stan równowagi w trudnych życiowo sytuacjach poprzez zmniejszenie natężenia negatywnych emocji oraz ułatwia przystosowanie się do zmienionych warunków środowiskowych. I odwrotnie, brak bliskich związków wydaje się bardziej istotny dla zachorowalności na przewlekłe choroby i dla śmiertelności niż inne czynniki ryzyka, takie jak: palenie tytoniu, otyłość i brak aktywności fizycznej (Stephanie Taylor, David K. Sherman, 2007).

Recepta na długie życie jest więc zakorzeniona w dobrych uczuciach i szczęśliwym sercu.

Według Blaise'a Pascala, rozum nie jest zdolny poznać Boga, Wartość Najwyższą; może to uczynić jedynie „porządek serca", którego ład ujawnia prawdę o sprawach najważniejszych, a nieład może być albo ostatecznym impulsem do zmiany, albo ostatnim tchnieniem serca.

Zdjęcie ilustracyjne/Pixabay.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.