Współczesna cywilizacja zmaga się z wieloma problemami i doświadcza szeregu kryzysów różnej natury. Jednym z nich jest kryzys małżeństwa i rodziny.

Kryzys się pogłębia

To niepokojące i wciąż narastające zjawisko nie ma granic i obecne jest na całym świecie. Dostępne statystyki ujawniają, że z roku na rok coraz więcej osób doświadcza rozpadu najmocniejszych i najbliższych więzi emocjonalnych, które istnieją w obrębie rodziny. Badane pod kątem psychologii zachowań, relacji społecznych, czy skutków medycznych dopiero od niedawna analizowane są z punktu widzenia ekonomii, choć badania ekonomicznych aspektów funkcjonowania rodzin mają już na świecie kilkudziesięcioletnią tradycję.

Znane są m.in. badania brytyjskiej Relationships Foundation, która podaje, że roczny koszt rozpadu rodzin w Wielkiej Brytanii wyniósł w 2018 roku 51 miliardów funtów i wzrósł o 3 mld funtów w porównaniu z rokiem 2016 (48 mld) i aż o 14 mld funtów w porównaniu z rokiem 2008 (37 mld).

Pierwsze polskie badanie naukowe i raport

M IWoRiS 1200x1200 cytaty 04

W Polsce takie badania nie były dotąd przeprowadzane. Problemowi przyjrzeli się naukowcy zajmujący się demografią i ekonomią w kontekście funkcjonowania rodzin. Zespół badawczy w składzie: dr hab. prof. UAM Michał A. Michalski i dr Krzysztof Szwarc z Instytutu Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie oraz dr Filip Furman i dr Maciej Łobza z Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris przeprowadził badania w zakresie kosztów rozpadu rodzin i małżeństw i oszacował ich wielkość. Na podstawie analiz przeprowadzonych przez naukowców powstał raport ,,Koszty rozpadu rodzin i małżeństw w Polsce", który zostanie zaprezentowany publicznie 22 czerwca br. na specjalnej konferencji w Warszawie.

Autorzy opracowania uważają, że problem rozpadu rodzin stanowi jedno z najważniejszych wyzwań współczesności. Raport zawiera definicję rozpadu rodziny i przywołuje zagraniczne badania tego tematu, a także przykłady opisywanego zjawiska obecne w literaturze.

Sprawa nie tylko prywatna

M IWoRiS 1200x1200 cytaty 044

W powszechnej opinii rozpad rodziny jest sprawą indywidualną i prywatną, lecz tak naprawdę skutkuje całym szeregiem negatywnych zjawisk w aspekcie społecznym, a więc i państwowym, które generują określone koszty oraz powodują możliwe do oszacowania straty. Zaliczyć do nich można m.in. koszty ponoszone w ramach systemu prawnego, wydatki na świadczenia socjalne i opiekę społeczną, koszty ochrony zdrowia, straty w obszarze demografii i ekonomii.

Wszystkie te zagadnienia zostały omówione w raporcie, a ich wymierne wartości finansowe zbilansowane. Takie spojrzenie na ten temat jest w Polsce nowością, a raport ma na celu po pierwsze uzmysłowić szerokim warstwom społecznym skalę problemu, po drugie zaś umożliwić i pomóc w wyznaczeniu odpowiednich kierunków w polityce społecznej, kulturowej i gospodarczej oraz w opracowaniu skutecznych rozwiązań.

Konferencja, podczas której ogłoszony zostanie raport ,,Koszty rozpadu rodzin i małżeństw w Polsce" zaplanowana jest na 22 czerwca o godzinie 11:00. Odbędzie się w siedzibie Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris przy ulicy Zielnej 39 w Warszawie i będzie transmitowana na żywo poprzez kanały internetowe.

Link do transmisji wydarzenia TUTAJ.

(wt)

Źródło: IWoRiS/Ordo Iuris
Zdjęcie ilustracyjne: IWoRiS/Pixabay.com
Grafiki: IWoRiS

1280 belka loga waskie

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Twoje prawa jako rodzica:
  • Prawo do wglądu w materiały dydaktyczne i podręczniki
  • Prawo do złożenia pisemnego sprzeciwu wobec wybranych treści
  • Prawo do uczestnictwa w radzie rodziców i wpływu na szkolny program wychowawczy
  • Prawo do wnioskowania o zwolnienie dziecka z konkretnych zajęć (za zgodą dyrektora)

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Marzec 2026

Publikacja nowej podstawy programowej

MEN opublikowało projekt nowej podstawy programowej w Dzienniku Ustaw.

Kwiecień 2026

Konsultacje społeczne

Trwały zaledwie 3 tygodnie. Wpłynęło ponad 12 000 uwag od rodziców i nauczycieli.

Maj–Czerwiec 2026

Szkolenia nauczycieli

Obowiązkowe szkolenia dla pedagogów z nowych przedmiotów i metod oceniania.

Wrzesień 2026

Wejście w życie reformy

Nowe przedmioty i programy nauczania obowiązują we wszystkich szkołach publicznych.

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Uwaga – termin składania uwag mija 15 maja 2026!

Jeśli chcesz wyrazić swoje zdanie na temat reformy, masz czas do 15 maja 2026 r. Uwagi możesz składać przez platformę konsultacji MEN lub bezpośrednio do rady rodziców w swojej szkole.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.