Spokojne korzystanie z czasu

Siedzimy na tarasie, Panna H. i ja. Obieramy i kroimy jabłka, które chwilę wcześniej pozbierałyśmy spod drzewka oddalonego o dwa kroki. Jeszcze nie są do końca dojrzałe, nawet osy nie dają się zwabić, ale na kompot już się nadają. Panna H. trzyma w rączce mały nożyk i uczy się przekrawać jabłuszka. Dowiedziała się już, że oglądając nóż można rozpoznać jego ostrą stronę oraz że sam koniuszek kłuje w paluszki. Pokazuję jej, jak chwycić jabłuszko, jak oprzeć je na desce. Mała dziewczynka poznaje nowe słowo: nóż trzeba naostrzyć, nie „natępić", jak sądziła. Przy okazji uczy się jabłek od nowa: ich zapachu, dotyku, smaku kwaśnego soku ściekającego po rączkach. I tego, jak z byle czego można wyczarować wspaniały kompot. A także tego, jak miło jest siedzieć w letnie popołudnie z mamą na tarasie, gawędząc o niczym i nigdzie się nie spiesząc.

Znam te wszystkie mądrości. Wracają zawsze wraz z zapachem letnich owoców, najlepiej takich nagrzanych słońcem i przyniesionych wprost z krzaczka czy spod drzewa. Mam tę przewagę nad moimi dziećmi, że lato zwykle spędzałam na wsi u dziadków, gdzie owoce mogłam zjadać prosto z krzaczka w ilościach nieograniczonych i gdzie poznawałam prawdziwe krowy, takie od "krowich placków". Pasałam owce z dziadkiem i ganiałam kury z innymi dzieciakami. Albo siedziałam na jabłonce, bo na nią akurat było najłatwiej się wspiąć. W mieście zaś jeździliśmy rowerami na działkę, zwożąc z niej koszyki pełne śliwek, truskawek i winogron – i przerabialiśmy na zimowe zapasy, stojące później w szafce i czekające na zimowe obiady.

Nasze dzieci mają tę przewagę nade mną, że choć nie spędzają wakacji na wsi ani na działce pełnej owoców – mają nasz niewielki ogródek przy domu. Mogą same, codziennie i powoli, obserwować jak lato więdnie w jesień, jak jesień zamarza w zimę i jak znów rozkwita wiosna. Znają smak pierwszej kawy na tarasie, jeszcze w ciepłych swetrach, ale już w promieniach słońca. Znają też ból grabienia liści z trawnika i odgarniania śniegu z podjazdu.
Są to takie bardzo proste sprawy, które przywracają w nas jakiś pierwotny porządek. Uczą spokojnego korzystania z czasu, bez zwykłej nerwowości. Spowalniają oddech i prostują myśli. Pokazują, że w ogródku trzeba trochę posiedzieć, żeby dostrzec chwast czekający na wyrwanie i listek dzikiego wina, który wymaga, by osadzić go na płocie. Trzeba dużo obserwować, żeby widzieć, rozumieć i wiedzieć, co robić. Żeby odzyskać równowagę. W tym roku mamy ją szczególnie zaburzoną, bo po miesiącach przyspawania do komputerów i innej elektroniki, potrzebujemy zwyczajności. Powietrza, słońca, ciepłego jabłka podniesionego z trawnika. Świeżego kompotu i wody zaprawionej gałązką mięty cytrynowej.

Tym razem brakuje nam wyjazdów i przestrzeni, ale korzystamy z zieleni wokół domu. Cieszymy się wakacjami, bo skoro rok szkolny dawno za nami, skoro mogliśmy wreszcie zatrzasnąć z hukiem wszystkie komunikatory – teraz przyszedł czas na prawdziwą naukę. Siedzimy na tarasie i obieramy jabłka.

Wakacje to dobry czas, by uczyć się życia.

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.