Ostatnie lata przyniosły uczniom, rodzicom, nauczycielom i władzom oświatowym kolejne wyzwania — po wielomiesięcznej nauce zdalnej w okresie pandemii pojawia się teraz widmo kryzysu energetycznego i znów trzeba przygotować się na ewentualność kształcenia na odległość.

Kiedy szkoła może przejść na tryb zdalny?

Minister Edukacji i Nauki określił warunki, na jakich może zostać wprowadzona nauka zdalna. Co istotne, takie rozwiązanie jest możliwe już nie tylko z powodu pandemii czy bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa uczniów, ale również w związku ze zbyt niską temperaturą w pomieszczeniach lub na zewnątrz. Dyrektorzy szkół zyskali przy tym możliwość modyfikowania zakresu treści nauczania oraz elastycznego regulowania czasu trwania zajęć.

Podstawę prawną stanowi rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 2 września 2022 r. w sprawie organizowania i prowadzenia zajęć z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, opublikowane w Dzienniku Ustaw 9 września 2022 r. Dokument ten szczegółowo reguluje zasady prowadzenia nauki zdalnej w przedszkolach, innych formach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach.

870 pexels energepiccom 313690

Obowiązki dyrektora szkoły

Zgodnie z art. 125a ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. zajęcia zawiesza się, na czas oznaczony, w razie wystąpienia na danym terenie:

  • zagrożenia bezpieczeństwa uczniów w związku z organizacją i przebiegiem imprez ogólnopolskich lub międzynarodowych;
  • temperatury zewnętrznej lub w pomieszczeniach, w których są prowadzone zajęcia, zagrażającej zdrowiu uczniów;
  • zagrożenia związanego z sytuacją epidemiologiczną;
  • nadzwyczajnego zdarzenia zagrażającego bezpieczeństwu lub zdrowiu uczniów innego niż wymienione powyżej.

W przypadku zawieszenia zajęć stacjonarnych na okres powyżej dwóch dni dyrektor placówki ma obowiązek zorganizować zajęcia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. Jeśli nauka zdalna trwa powyżej 30 dni, dyrektor zapewnia uczniom i rodzicom możliwość konsultacji z nauczycielem prowadzącym dane zajęcia edukacyjne.

870 ice 1244927 1280

Jak powinny wyglądać zajęcia na odległość?

Rozporządzenie precyzuje, że zajęcia zdalne mają być organizowane z uwzględnieniem kilku kluczowych zasad:

  • równomiernego obciążenia uczniów zajęciami w poszczególnych dniach tygodnia;
  • zróżnicowania zajęć w każdym dniu;
  • łączenia przemiennego kształcenia z użyciem monitorów ekranowych i bez ich użycia;
  • konieczności zapewnienia bezpieczeństwa wynikającego ze specyfiki zajęć.
870 pexels mikhail nilov 8923075

Czas trwania lekcji online — co mówią przepisy?

Standardowy czas trwania zajęć zdalnych wynosi 45 minut. W uzasadnionych przypadkach dyrektor może jednak dopuścić prowadzenie zajęć w czasie nie krótszym niż 30 minut i nie dłuższym niż 60 minut. W odniesieniu do przedszkoli i innych form wychowania przedszkolnego dopuszczalny czas zajęć wynosi od 15 do 45 minut. Dyrektor zachowuje ponadto uprawnienie do czasowej modyfikacji zakresu treści nauczania, jeśli okoliczności tego wymagają.

870 Kadr 2022 09 19

Oprac.: wit
Źródło: portalsamorzadowy.pl, gov.pl
Zdjęcia: Pixabay.com, Pexels.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Twoje prawa jako rodzica:
  • Prawo do wglądu w materiały dydaktyczne i podręczniki
  • Prawo do złożenia pisemnego sprzeciwu wobec wybranych treści
  • Prawo do uczestnictwa w radzie rodziców i wpływu na szkolny program wychowawczy
  • Prawo do wnioskowania o zwolnienie dziecka z konkretnych zajęć (za zgodą dyrektora)

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Marzec 2026

Publikacja nowej podstawy programowej

MEN opublikowało projekt nowej podstawy programowej w Dzienniku Ustaw.

Kwiecień 2026

Konsultacje społeczne

Trwały zaledwie 3 tygodnie. Wpłynęło ponad 12 000 uwag od rodziców i nauczycieli.

Maj–Czerwiec 2026

Szkolenia nauczycieli

Obowiązkowe szkolenia dla pedagogów z nowych przedmiotów i metod oceniania.

Wrzesień 2026

Wejście w życie reformy

Nowe przedmioty i programy nauczania obowiązują we wszystkich szkołach publicznych.

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Uwaga – termin składania uwag mija 15 maja 2026!

Jeśli chcesz wyrazić swoje zdanie na temat reformy, masz czas do 15 maja 2026 r. Uwagi możesz składać przez platformę konsultacji MEN lub bezpośrednio do rady rodziców w swojej szkole.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.