Z wielu badań, w których zapytano młodych ludzi o aspiracje i plany życiowe, chęć znalezienia odpowiedniego partnera i założenia szczęśliwej rodziny deklaruje zdecydowana większość respondentów.

Miłość i przyjaźń oraz udane życie rodzinne na czele listy wartości młodzieży

Hierarchia wartości jest podobna od lat – mówią eksperci. Najważniejsze są: miłość i przyjaźń oraz udane życie rodzinne. Dla pokolenia 20-latków, najważniejsza jest rodzina i posiadanie dzieci. Deklaruje ją prawie 60 proc. mężczyzn i 40 proc. Na następnym miejscu jest życie zawodowe oraz rozwijania swoich pasji i zainteresowań.

Niestety, mimo, iż szczęście rodzinne sytuuje się wysoko w tabeli hierarchii życiowych wartości, to dla młodych ludzi stopniowo tracą na znaczeniu takie ważne wartości społeczne jak rodzina, posiadanie dzieci i wartości religijne.

To wynik negatywnego wizerunku tych wartości, z jakim często styka się młode pokolenie w przekazie medialnym i kulturowym. Tam bardzo często promuje się samorealizację, samorozwój, niezależność, wartości materialne.

870 pexels vlada karpovich 4617303

Szczęśliwa rodzina i posiadanie dzieci to podstawa

Podczas jednej z debat poświęconych prorodzinnym zadaniom samorządów prof. Elżbieta Osewska, prezes Polskiego Stowarzyszenia Familiologicznego zauważyła, że wyniki badań wskazują, iż młodzi ludzie często wskazują szczęśliwą rodzinę jako dobro bardzo cenne.

- Z badań wynika, że 98 proc. z nich chce mieć dzieci. Natomiast zderzają się często z negatywnym odnoszeniem się do rodziny, macierzyństwa i ojcostwa prezentowanym w mediach i poprzez kanały internetowe, czy przekazy ze sfery kultury – mówiła prof. E. Osewska.

Metody przezwyciężenia kryzysu rodziny

Kryzys rodziny jest faktem. Wzorem krajów rozwiniętych, także w Polsce upowszechnia się model związków partnerskich. Młodzi ludzie z różnych względów boją się podejmować decyzje o małżeństwie, a tzw. otwarty związek daje im możliwość szybkiej i bezproblemowej (jeśli chodzi o sprawy formalne) zmiany decyzji życiowych i partnera. Takie podejście do zycia nie sprzyja też decyzjom o posiadaniu dzieci.

870 father 4525302 1280

- Obok promocji rodziny istotna jest promocja macierzyństwa i ojcostwa – twierdzi prof. E. Osewska. Dzieci i młodzież obserwują sytuację we własnych rodzinach i często w odniesieniu do niej są bardziej lub mniej przekonani do instytucji małżeństwa i rodziny. Im więcej przykładów dobrego funkcjonowania rodzin i niezaprzeczalnych zalet macierzyństwa, tym większa szansa, że wysoki procent deklaracji młodych osób o chęci posiadania potomstwa przełoży się na rzeczywiste decyzje życiowe.

Wielodzietność nie jest stanem patologicznym

Coraz częściej można usłyszeć opinie młodych osób, o chęci posiadania nie tylko jednego czy dwójki, ale także trojga lub więcej potomstwa. I to wszystko wbrew przez lata obowiązującemu bardzo krytycznemu spojrzeniu na rodziny wielodzietne. Kojarzono je z biedą, nieodpowiedzialnością, zaburzeniami w relacjach między członkami rodziny, stanami patologicznymi.

850 pexels 3556662

Bez wątpienia żadne społeczeństwo nie jest wolne od problemów związanych z ubóstwem części rodzin wielodzietnych, ale cywilizowane kraje mają wypracowane dobre mechanizmy pozwalające po pierwsze skutecznie promować rodzinę jako jedną z najwyższych wartości życiowych, a po drugie systemowo wspierać rodziny wielodzietne, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej.

Przełamanie stereotypu wielodzietności jako objawu patologii społecznej, to jedno z największych osiągnięć ostatnich lat.

Rodzina i dzieci wymagają uwagi ze strony państwa

Wsparcie dla rodzin z dziećmi to nieodłączny element polityki społecznej takich wysoko rozwiniętych krajów Europy jak chociażby Francja i Niemcy. Borykając się z kryzysem demograficznym państwa te zdają sobie doskonale sprawę, że obserwowany spadek liczby urodzeń zaowocuje w przyszłości kryzysem gospodarczym. Oprócz programów wspierających rodziny z dziećmi realizują też liberalną politykę emigracyjną, co z kolei skutkuje konfliktami na tle społecznym i kulturowym – nie wszyscy emigranci są skłonni asymilować się z lokalnymi społecznościami, gównie ze względu na zbyt wielkie różnice kulturowe i religijne.

870 pexels kampus production 7669130

Od kilku lat także Polska wprowadziła, wzorując się na rozwiązaniach z zagranicy, nowy model polityki społecznej oraz prorodzinnej. Coraz więcej młodych rodzin planuje nie tylko jedno czy dwoje, ale także troje i więcej dzieci.

Na ogół większość społeczeństwa dobrze ocenia obecnie funkcjonujące w kraju programy wspierające rodziny z dziećmi. Trudno zresztą spodziewać się innej opinii, zważywszy, że po 1989 roku, kiedy Polska ponownie znalazła się w rodzinie państw wolnych i demokratycznych, przez 26 lat nie wypracowano żadnego modelu polityki prorodzinnej, pozostawiając wszystko mechanizmom wolnego rynku i tłumacząc się brakiem środków na takie działania.

Rodzina i miłość równa się życiowa stabilizacja

870 lifestyle 3238401 1280

Jak pokazuje szereg badań, młode osoby bez względu na dokonujące się zmiany stylów życia nieustannie wykazują pragnienie ustatkowania się, czyli dążenie do założenia rodziny i potrzebę miłości.

Warto więc – wspólnymi działaniami społecznymi i instytucjonalnymi – zrobić jak najwięcej, by utrzymać wysoką pozycję udanego życia rodzinnego w hierarchii wartości wyznawanych przez młode pokolenie.

oprac.: wit
Źródło: odpowiedzialnybiznes.pl, ukw.edu.pl, zdrowie.pap.pl
Zdjęcia: Pixabay.com, Pexels.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Twoje prawa jako rodzica:
  • Prawo do wglądu w materiały dydaktyczne i podręczniki
  • Prawo do złożenia pisemnego sprzeciwu wobec wybranych treści
  • Prawo do uczestnictwa w radzie rodziców i wpływu na szkolny program wychowawczy
  • Prawo do wnioskowania o zwolnienie dziecka z konkretnych zajęć (za zgodą dyrektora)

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Marzec 2026

Publikacja nowej podstawy programowej

MEN opublikowało projekt nowej podstawy programowej w Dzienniku Ustaw.

Kwiecień 2026

Konsultacje społeczne

Trwały zaledwie 3 tygodnie. Wpłynęło ponad 12 000 uwag od rodziców i nauczycieli.

Maj–Czerwiec 2026

Szkolenia nauczycieli

Obowiązkowe szkolenia dla pedagogów z nowych przedmiotów i metod oceniania.

Wrzesień 2026

Wejście w życie reformy

Nowe przedmioty i programy nauczania obowiązują we wszystkich szkołach publicznych.

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Uwaga – termin składania uwag mija 15 maja 2026!

Jeśli chcesz wyrazić swoje zdanie na temat reformy, masz czas do 15 maja 2026 r. Uwagi możesz składać przez platformę konsultacji MEN lub bezpośrednio do rady rodziców w swojej szkole.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.