Kreacja Polki - współczesna kobieta się zmienia

Jedne chcą być żonami, lub partnerkami, inne także matkami, a część wybiera – z różnych względów – rolę singla. W dzisiejszym świecie dziewczyny i kobiety chcą się kształcić, zdobywać wiedzę o świecie, angażują się społecznie i politycznie chcąc wpływać na losy kraju i zagadnienia, które ich bezpośrednio dotyczą. Do tego chcą mieć dobre, ciekawe i stabilne życie, ciepłe relacje w rodzinie, gronie przyjaciół i znajomych. Obraz współczesnych kobiet jest tak różnorodny, jak bogaty jest świat. 8 marca obchodzimy Dzień Kobiet.

Opieka i praca

Zmienia się rola kobiet w społeczeństwie, a także ich postrzeganie. Chcą robić karierę, godzić pracę zawodową z życiem codziennym. Są postrzegane jako zdolne menedżerki, coraz więcej kobiet zajmuje wysokie stanowiska z biznesie i instytucjach państwowych.

Z jednej strony współczesna kobieta postrzegana jest tradycyjne, jako opiekunka domowego ogniska, zarządzającej sprawami domowymi. Z drugiej to wyzwolona jednostka, dynamiczna, poszukująca i obecna w przestrzeni publicznej. Większość współczesnych kobiet łączy w sobie te obszary działania – rodzinny, zawodowy i społeczny.

Kobieta od kuchni

Rodzina była i jest postrzegana jako domena kobiet. Na przełomie wieków model kobiety, jej potrzeb, pragnień i miejsca jakie zajmowała w rodzinie zmieniał się z pokolenia na pokolenie.

W całkiem niedalekiej przeszłości miejscem kobiety była kuchnia, dom i opieka nad dziećmi. To było ich priorytetowe zajęcie. Tworzenie domowej atmosfery, gotowanie i dbanie o to, by wszystkie zajęcia domowe przed przyjściem męża z pracy zostały wykonane. Rzadko która kobieta pracowała a całkowite oddanie się pracy zawodowej zupełnie nie wchodziło w grę. Nieznaczna tylko część z nich potrafiła oderwać się od istniejących stereotypów i podejmowała nowe wyzwania.

Wyjście z domu

Spoglądając dziś na Polki można bez ryzyka stwierdzić, że większość z nich to kobiety, które dążą do indywidualnej wolności. Są otwarte na świat, na nowe propozycje i sprawnie kontrolują swoje życie.

Dla współczesnych Polek duże znaczenie ma praca zawodowa, w której wykazują się znacznymi zdolnościami, w niczym nie odbiegającymi od zdolności mężczyzn. Model i obraz kobiety zajmującej się wyłącznie domem i dziećmi odchodzi dziś już chyba powoli w zapomnienie a mężczyźni coraz częściej przejmują jeszcze niedawno przypisane wyłącznie kobietom obowiązki.

Nowa kreacja kobiety

Współczesne Polki posiadają zupełnie inną mentalność i pogląd na świat, niż przed laty. To naturalny rezultat zmieniającego się świata. Są niezależne, i choć nieraz zdarza się, że trudniej zdobyć im pracę tak dobrze płatną jak mężczyznom, wykazują sporą inwencję w tworzeniu nowej kreacji kobiety. Chętnie podnoszą swoje kwalifikacje i nie wynika to tylko z warunków stawianych przez pracodawców, lecz z własnej potrzeby samokształcenia i doskonalenia w nowych, nieznanych im dziedzinach.

Z pewnością można wskazać na kilka czynników, które przyczyniają się do zmian w tym obszarze: rola mediów, społeczna debata, proces wyrównywania praw kobiet i mężczyzn, przeciwdziałanie dyskryminacji kobiet na rynku pracy.

Ten obraz nie jest jednak idealny, bo wciąż znacząca grupa kobiet nadal tkwi w szarej rzeczywistości, prowadzenia gospodarstwa domowego „od pierwszego do pierwszego", bez myślenia o swoich potrzebach, bez nadziei na relaks w SPA i wakacje, na tworzenie związku partnerskiego, na samorealizację.

Rodzinna wspólnota

Wszystkie te nowoczesne aspekty w myśleniu kobiet nie wykluczają całkowicie ich zainteresowania rodziną. Wyzwaniem staje się pogodzenie roli żony i matki ze sprawami zawodowymi i własnego rozwoju. Model rodziny też się zmienia, a tradycyjne role jej członków ewoluują w kierunku większej wspólnotowości, wymiany zadań, wsparcia kobiet w ich codziennych obowiązkach.

Część prac domowych przejmują mężowie i nastoletnie dzieci, więc obowiązki te wykonywane są wspólnie. Dziś dziewczyny i kobiety uważają, że mają prawo i powinny robić karierę oraz osiągać sukcesy. Nie zawsze czują już tak silną potrzebę przebywania w domu pełniąc wyłącznie rolę gospodyni, choć zapewne są i takie przypadki. Z pewnością następuje zmiana przynajmniej w sferze mentalnej.

Światowa emancypacja zarabiania

Taka przemiana Polek spowodowana jest przede wszystkim ogólną emancypacją kobiet na całym świecie. Zmiany występujące w Polsce tworzą nowe warunki dla rozwoju i aktywności kobiet we wszystkich dziedzinach. Trend ten ma wciąż tendencje wzrostową i nic nie wskazuje na to, by cokolwiek się zmieniło i Polki powróciły do swych dawnych zajęć, wręcz przeciwnie, obserwuje się coraz większe zainteresowanie nowymi wyzwaniami, chęcią udowodnienia płci przeciwnej swej duchowej siły, wartości i pewności siebie. Kobiety chcą być silniejsze, chcą być bardziej niezależne, doceniane przez otoczenie, a przede wszystkim przez mężczyzn.

Współczesna aktywności zawodowa Polek często posiada także inny wymiar niż tylko pragnienie zaistnienia w świecie kariery. Przywołując niedawny, typowy model rodziny, gdzie jedynym źródłem utrzymania był solidny zarobek mężczyzny można zrozumieć dotychczasową bierność kobiet na rynku pracy. Dochody męża w pełni wystarczały na utrzymanie całej rodziny, często wielodzietnej.

W nowych warunkach gospodarczych jakie zaistniały także w Polsce, gdzie przeciętne wynagrodzenie pracownika wystarcza tylko na bieżące potrzeby, taki model jest często jednoznaczny z biedą i ubóstwem. Tak więc rola kobiety nie sprowadza się już tylko do zajmowania się domem i rodziną lecz także do jej utrzymania. To jest też ważny element podbudowy psychologicznej kobiet – mimo, iż coraz bardziej zdajemy sobie sprawę, że tzw. zajęcia domowe, to ciężka, niewynagradzana finansowo praca – to praca zawodowa kobiet jest możliwością kontaktu ze światem pozadomowym oraz daje poczucie wspólnej odpowiedzialności finansowej za rodzinę.

Silniejsze od mężczyzn

Te dzisiejsze perspektywy dały współczesnej kobiecie możliwość rozwinięcia się i pokazania światu, że wbrew panującej jeszcze opinii nie są one istotami słabymi z natury, lecz przeciwnie, dużo silniejszymi, przede wszystkim psychicznie, od mężczyzn. Do tej pory bycie kobietą oznaczało poszukiwanie własnej wartości. Zwrot ten zatem, kobiety umiejętnie wykorzystały, by wyzwolić się z ogólnych stereotypów dotyczących niższej pozycji kobiety w hierarchii społecznej, by w końcu pokazać na co je stać.

Teraźniejsza wizja roli kobiety w rodzinie z pewnością odbiega od jej dawnych modeli. Nie zawsze jest to jednak na tyle dalekie odbieganie, by móc prawomocnie zaryzykować stwierdzenie, iż Polki oddają się pracy zawodowej i przynoszą wymierne korzyści ekonomiczne rodzinie. Te z nich, które jeszcze nie zdobyły się na podjęcie nowych wyzwań, czy to ze swej nieśmiałości czy z braku możliwości rozwoju w tej kwestii, zazdrośnie zerkają w stronę przedsiębiorczych, odległych od zamierzchłych stereotypów dziewczyn lub kobiet.

Jednak, aby nie pozostać na etapie zazdrosnego zerkania konieczny wydaje się nie tylko wysiłek samych zainteresowanych, ale i odpowiedzialnych za politykę i równouprawnienie instytucji i organizacji, a wreszcie także państwa. Te procesy w Polsce zresztą następują, czego dowodem są zmiany w prawie pracy, dostosowywanie przepisów do tych panujących w Europie, system wsparcia socjalnego.

Czasem trzeba się zatrzymać

Jak w każdym procesie postępu nie wszystkie cywilizacyjne zdobycze są tak idealnie zbawienne, jak się je przedstawia. Także emancypacja kobiet, ich dążenia do zawodowej realizacji, a czasem tzw. pęd do kariery, mogą skutkować negatywnymi zjawiskami dla samych zainteresowanych oraz ich bliskich. Jeśli w obrębie rodziny uda się wypracować mechanizmy godzące wielość aktywności kobiet z życiem domowym, wszyscy będą zadowoleni i nikt na tym nie ucierpi.

Jeśli jednak ten model dobrze nie zadziała, wtedy grozi to dezintegracją, a nawet rozpadem rodziny. Także kobieta staje w takiej sytuacji przed trudnym dylematem – co jest dla niej ważniejsze, czy nie musi na pewien czas zwolnić, a nawet się zatrzymać (w rozwoju kariery), by bardziej zająć się rodziną. Takiej sytuacji trudno kobietom pozazdrościć…

Kobiety na Ukrainie

Dokładnie rok temu pisaliśmy na łamach PFR o Dniu Kobiet w kontekście pierwszych tygodni rosyjskiej agresji na Ukrainę. Niestety, ta wojna nadal trwa. W tym czasie doszło do wielu aktów morderstw i przemocy dokonanych na cywilach, w tym kobietach (gwałtów, porwań, pobić, upokorzeń) i dzieciach, przez rosyjskich agresorów.

Ukraińskie kobiety znajdują się w szeregach żołnierzy i oddziałów pomocniczych, ale zdecydowana ich część musi żyć w warunkach wojennych – dbać o codzienny byt rodziny, opiekować się dziećmi. W tej sytuacji wszelkie dyskusje na temat emancypacji, dyskryminacji na rynku pracy, karierze zawodowej schodzą na plan dalszy – bo najważniejsze to po prostu przetrwać, przeżyć.

Wiele ukraińskich kobiety, głównie tych z dziećmi, zdecydowała się opuścić swój kraj i emigrować, by chronić życie swoje i rodziny. Tu znów – mimo całej otrzymywanej pomocy – muszą borykać się z wieloma problemami codzienności, ale przynajmniej nie muszą się obawiać ryzyka kalectwa, lub utraty życia. 8 marca, w Dzień Kobiet, pamiętajmy też o tych wszystkich głęboko doświadczonych, dzielnych kobietach.

Oprac.: wit
źródło: nor.wsg.byd.pl
zdjęcia: Pixabay.com, Pexels.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.