O bliskości słów kilka...

dr Sabina Zalewska

Pierwotnym doświadczeniem człowieka jest bliskość. Zaczyna się już ona w łonie matki.

Bliskość nie dotyczy tylko sfery seksualnej, ale poczucia więzi psychicznej i uczuciowej. Pragnienie bliskości zawiera w sobie zarówno ciekawość drugiego człowieka, jak i potrzebę przygarnięcia, schronienia – podobnie jak w dzieciństwie. Bliskość jest zarówno pozostawaniem w objęciu, jak i obejmowaniem, przyjmowaniem, jak i udzielaniem schronienia. Nie jest biernym trwaniem w tym schronieniu, bowiem istnieje pewien rytm szukania bliskości i oderwania od niej. Rytm ten powoduje, że oderwanie napawa tęsknotą i dążeniem do bliskości, która z kolei w pewnym momencie wyzwala pragnienie dystansu. Bycie razem w życiu małżeńskim, to rytm przechodzenia od dystansu do bliskości i znów wyzwalania się z tej bliskości do dystansu, podkreśla znany psycholog Elżbieta Sujak. W bliskości rodzi się wzajemna czułość kochających się ludzi, która może być odbierana jako wypoczynek po namiętności. Czułość liczy się z wrażliwością, dyktuje delikatną troskliwość, staranie o osłonięcie emocjonalności kochanego człowieka, niedopuszczenie do tego, by doznał przykrości. Czułość i bliskość przynależą do miłości i do siebie wzajemnie. One dyktują gesty serdeczności i słowa stanowiące najgłębsze porozumienie miłujących się osób.

Na podstawie wielu badań, m.in. profesor Mari Ryś dotyczących rożnych wymiarów wzajemnych odniesień małżonków, przyjęto, że dynamika bliskości małżeńskiej obejmuje relacje przejawiające się w trzech wymiarach: emocjonalnym, poznawczym i dążeniowym pozostających ze sobą w sprzężeniu zwrotnym. Te trzy wymiary stały się podstawą do wyodrębnienia trzech rodzajów bliskości małżonków.

Bliskość emocjonalna, która wyraża się poprzez odczuwanie stanów psychicznych partnera, przez wzajemną troskę o siebie, czułość i wrażliwość. Zapewnia ona poczucie bezpieczeństwa, akceptacji, wsparcia w związku. Dzięki bliskości emocjonalnej małżonkowie czują, że są przedmiotem zainteresowania. Bliskość emocjonalna pogłębia się dzięki takim kontaktom, które stają się swoistym odnalezieniem wspólnego spojrzenia na świat, ułatwiającego orientację w środowisku społecznym i zmieniających się warunkach życia małżeńskiego. Bliskość emocjonalna wiąże się z ujawnianiem siebie, zaufaniem i dyskrecją. Wywiera ona znaczny wpływ na inne płaszczyzny funkcjonowania pary małżeńskiej.

Bliskość intelektualna – jej istotą jest dążenie do wymiany wzajemnych doświadczeń, spostrzeżeń, refleksji. Bliskość intelektualna ułatwia dostrzeganie i rozwiązywanie problemów, pozwala traktować współmałżonka jako osobę równą sobie, a także jako kogoś, kto posiada własną hierarchię potrzeb i celów. Bliskość intelektualna wymaga stałej, otwartej i pełnej komunikacji pomiędzy małżonkami. Wzrost bliskości intelektualnej prowadzi do upodabniania poglądów w odniesieniu do wielu dziedzin życia i następuje wraz z rozszerzeniem się zakresu zgodności i powiększaniem liczby wspólnych tematów. Autentyczna bliskość intelektualna jest zjawiskiem wielopłaszczyznowym angażującym uczucia, słowa i działania.

Bliskość działaniowa – obejmuje wspólne dążenia, wspólną odpowiedzialność za podejmowane działania, pokonywanie trudności. Bliskość działaniowa pomaga w wypełnianiu zadań małżeństwa, w rozwoju osobowym małżonków. Współdziałanie jest nieodłącznie związane z realizacją celów, jakie sobie dane małżeństwo stawia. Współdziałanie rozwija i umacnia przyjaźń pomiędzy małżonkami, a także pomaga w osiąganiu zadowolenia ze związku. Ważną rolę w kształtowaniu bliskości działaniowej odgrywają wspólne wartości i cele.

Bliskość może implikować bardziej szczerą komunikację, ujawnianie swoich pretensji, osłabiając obawy przed konsekwencjami negatywnych zachowań w związku. W bliskich relacjach ludzie skłonni są tłumić pomniejsze irytacje i zachowywać dla siebie swoje negatywne odczucia. Pielęgnowanie bliskości na wszystkich płaszczyznach wpływa na wyższą jakość i stabilność małżeństwa.

Zdjęcie ilustracyjne/Pexels.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.