O co najczęściej kłócimy się w domach i jak tego uniknąć

dr Sabina Zalewska

Powszechnie zwraca się uwagę na fakt, twierdzi profesor Jan Rostowski, że szczęście lub nieszczęście, a nawet rozpad małżeństwa kończący się rozwodem, są w dużej mierze przypisywane tzw. procesowi wymiany ról, a ściślej, zgodności lub niezgodności między partnerami w zakresie ich pełnienia. Pełne zrozumienie partnerów jest związane z podobnym wyobrażeniem o pełnieniu ról, jakie powinni realizować małżonkowie względem siebie lub w stosunku do zadań małżeństwa.

Role te nieomal w każdym małżeństwie mogą być inaczej określane. Istotny jest wpływ wiedzy o danej roli, jaką jednostka posiada i motywacji do jej pełnienia. Oczekiwania związane z rolą małżeńską jednego z partnerów są uzależnione od wdrażania tej roli będącej przedmiotem zainteresowania. Znaczenie nadawania roli przez jednostkę pozostaje w ścisłym związku z jej koncepcją siebie jako partnera określonego związku. Im większą zgodność dostrzega małżonek między swoimi oczekiwaniami a zachowaniem się partnera, tym bardziej zadowalająco będzie przebiegać interakcja między partnerami, czyli większe będzie zadowolenie wzajemne partnerów.

Wilhelm Hehlmann, psycholog i terapeuta, wyróżnił trzy aspekty funkcjonowania pary małżeńskiej w odniesieniu do ról partnerskich: oczekiwania związane z rolą, które stają się przyczyną konfliktów, zwłaszcza gdy partnerzy rozmijają się w swoich oczekiwaniach; biorą się one z wzorców wyniesionych z domu rodzinnego, dlatego brak wiedzy o rodzinie pochodzenia współmałżonka prowadzi często do niezrozumienia przez niego przyjętej roli; własna koncepcja roli – konflikty na tym tle biorą się w związku dlatego, że jeden z partnerów dane role definiuje inaczej niż społecznie się przyjmuje, np. dobry mąż to ten, który dużo pracuje i dużo zarabia; zachowania związane z rolą – często danej roli przypisuje się konkretne zachowania, np. stereotypowo mówi się, że tylko kobieta gotuje i sprząta w domu; jeśli kobieta ma wdrukowany taki stereotyp, a jej mąż lubi gotować, to na tym tle dochodzi do poważnych konfliktów.

Niezależnie od tego, czy uważamy się za osoby tradycyjne czy nowoczesne, najważniejszym zadaniem partnerów jest wynegocjowanie podziału zadań, które będzie zadowalało obie strony. Badaczka amerykańska, prof. Sharon Sassler, przeanalizowała w 2006 roku podział ról młodych małżonków. Doszła do wniosku, że w związkach małżeńskich, w których obowiązki domowe były podzielone mniej więcej po połowie, partnerzy przyznawali, że częściej rozmawiają ze sobą, wyżej oceniają swoje relacje oraz odczuwają większe zadowolenie z jakości kontaktów seksualnych niż partnerzy w związkach, w których jedno z małżonków wykonywało zdecydowaną większość prac domowych. Dlatego terapeuci często podkreślają, jak niezwykle ważne jest, aby przed decyzją o wstąpieniu w związek małżeński partnerzy szczerze rozmawiali ze sobą o kwestii podziału obowiązków. Powinni dobrze poznać także swoje wzajemne oczekiwania w tym zakresie. Najbardziej zadowolone z pożycia małżeńskiego są te pary, które miały podobne oczekiwania w stosunku do siebie nawzajem. Dodatkowo należy pamiętać, że w trakcie dwóch pierwszych lat małżeństwa partnerzy wypracowują dopiero swoje podstawowe wzorce zachowania, które z czasem się utrwalają.

Kobiety i mężczyźni mogą tak samo dobrze pełnić rolę rodzica, wzajemnie się uzupełniać. Profesor Bogdan Wojciszke, znany psycholog, podkreśla, że podstawowymi warunkami udanego związku są zarówno chęć i umiejętność wczuwania się partnerów w siebie nawzajem, jak i ich wewnętrzne przekonanie, że oboje wkładają w budowanie związku tyle samo wysiłku.

Zdjęcie ilustracyjne/Pexels.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.