Siła drobnych gestów

Dominika Wielkiewicz

Świat, w którym żyjemy powstaje z jakości naszych relacji. (Martin Buber)

Naszym najbliższym światem jest rodzina, w której kształtują się pierwsze schematy zachowań, działań i reakcji w różnych życiowych sytuacjach. Jakość relacji kształtowanych w rodzinie wpływa na wszystkie inne relacje w przyszłym życiu, nierzadko je determinując. Przyglądamy się naszym rodzicom, a później nasze dzieci patrzą na nas i obserwują panujące w rodzinie schematy zachowań, uczą się rozwiązywać konflikty, funkcjonować z drugą osobą.

W trudnej sztuce bycia z przyszłym partnerem życiowym jesteśmy pierwszymi i najważniejszymi nauczycielami naszych dzieci. Tymczasem niekiedy nawet nie zauważamy, że nasze skupienie na pracy, problemach, dzieciach i wielu innych obowiązkach pozbawia nas swoistej uważności na partnera. Niby wiemy, że jest, ale nasze zachowanie wskazuje jakby go nie było. A jakość relacji małżeńskich przekłada się na życie całej rodziny. To, w jaki sposób małżonkowie odnoszą się do siebie i jak siebie nawzajem traktują kształtuje postawy dzieci w przyszłości, nierzadko też mając wpływ na to, jakiego partnera wybiorą i jaki stworzą dom.

Choć to wydaje się błahe, niezwykłą siłę rażenia w związku dwojga ludzi ma uważność na drugiego człowieka, na jego aktualne potrzeby, emocje, uczucia. Po wielu wspólnych latach na ogół nie chwalimy i nie doceniamy się nawzajem, sądząc że nie ma już takiej potrzeby, wychodząc z założenia, że skoro raz powiedziało się, że się kocha, to powinno to wystarczyć na całe życie. Tymczasem zauważenie wysiłku drugiej osoby daje jej poczucie, że nie jest dla nas przezroczysta i nijaka. Uważność daje nam poczucie, że nadal jesteśmy atrakcyjni dla drugiej osoby, że nasz świat jest dla niej ważny i interesujący, a w trudnych chwilach jesteśmy dla siebie wsparciem i pomocą.

Ważne jest, aby dostrzegać troskę bliskich i swoją własną, doceniać, wyrażać uznanie i być wdzięcznym, ponieważ to wszystko wzmacnia więzi, wyzwala poczucie szczęścia i spełnienia. Życzliwe słowo, uśmiech, przytulenie i pełen miłości gest po trudnym dniu są ukojeniem. I nie chodzi o wielkie czyny. Niejednokrotnie zwykłe zrobienie herbaty, przykrycie kocem w chłodny wieczór mówi więcej niż tysiąc słów.

Troska o drugą osobę i żywe zainteresowanie jej dniem, sytuacją w pracy czy stanem emocjonalnym jest konkretnym przekazem: kocham cię i jesteś dla mnie ważna/ważny. Uważność, wrażliwość i życzliwość są wyrazem naszej miłości, troski i cierpliwości, ale też uczą nas doceniać i dziękować za to, co mamy. Przyzwyczajeni do tego, co jest, czasami zapominamy, że nic nie jest nam dane raz na zawsze. Dlatego warto pamiętać, żeby sprawiać drobne niespodzianki i przyjemności nie tylko dzieciom, ale również współmałżonkowi. I nie chodzi tu ani o brylanty, ani o drogie samochody, ale o tak prozaiczne rzeczy, jak ulubione ciasto, kwiaty bez okazji, spacer w ulubione miejsce czy wspólna kawa na tarasie. Bez pośpiechu, nerwów i natłoku spraw, ale z bliskością, zainteresowaniem, czułością.

Oczywiście, nie zawsze jesteśmy w stanie zatroszczyć się o to wszystko, bo w natłoku obowiązków zapominamy, nie mamy siły i ochoty na kolejne działanie (i mamy do tego prawo), ale warto mieć to na uwadze i w miarę możliwości jak najczęściej sobie o tym przypominać. Doceniając najbliższą nam osobę i okazując jej uczucia, dajemy przykład dzieciom, które uczą się nie poprzez słowa, jakie wypowiadamy, ale obserwując czyny. Czy tego chcemy czy nie jesteśmy wzorem kobiecości i męskości dla naszych dzieci, dajemy im pierwszą lekcję z tworzenia prawidłowych relacji i więzi, warto więc, aby była to lekcja dająca nie tylko pozytywne rezultaty ale też miłe wspomnienia.

Zdjęcie ilustracyjne/Pixabay.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.