Czym jest logoterapia? Poszukiwanie sensu życia według Viktora Frankla

Logoterapia to metoda z dziedziny psychoterapii, która umożliwia człowiekowi poznanie i akceptację samego siebie oraz odnalezienie sensu własnego istnienia. Czynnikiem wyróżniającym ten nurt od pozostałych szkół psychoterapeutycznych, jest skupienie się na przyszłych celach i osiąganiu stanu szczęścia, w warunkach mierzenia się np. z brakiem siły i motywacji, z uzależnieniem, ze stanem ciągłego stresu, kryzysem egzystencjonalnym, z myślami samobójczymi i kryzysem małżeńskim . Logoterapia to praca z wartościami i celami w życiu.

Kiedy możemy zwrócić się do logoterapeuty? Pustka egzystencjalna, nerwica noogenna, depresja, zaburzenie osobowości, kryzys emocjonalny to tylko wybrane przykłady problemów, z jakimi spotykają się specjaliści logoterapeuci. Logoterapia należy do nurtu psychoterapii egzystencjalnej – czyli opiera się na analizie egzystencjalnej. Zajmuje się ona leczeniem poprzez pomoc w odnalezieniu wartości i sensu życia, który - w założeniu tej terapii - stanowi najsilniejszy rodzaj motywacji podejmowanych działań, nawet w najtrudniejszych chwilach.

Obszary działania i cele logoterapii

Logoterapeuci pomagają w rozpoznaniu, jak pacjent przeżywa swoje cele życiowe starając się uaktywnić w człowieku przeżywanie wartości trwałych oraz konfrontują bieżące zaangażowanie i doświadczenie z perspektywą przemijania życia.

Cele terapeutyczne logoterapii są następujące:

• zorientowanie na sferę noetyczną;
• analiza konfliktów dążeń;
• reorganizacja hierarchii wartości;
• odkrycie sensu;
• uświadamianie wypartych aspektów duchowości.

Viktor Frankl - twórca logoterapii

Logoterapia została opracowana przez neurologa i psychiatrę Viktora Frankla i opiera się na założeniu, że podstawową siłą motywacyjną jednostki jest odnalezienie sensu życia. Sam twórca logoterapii określa ją mianem „trzeciej wiedeńskiej szkoły psychoterapii", obok psychoanalizy Freuda i psychologii indywidualnej Adlera.

Zamiast nietzscheańskiej doktryny woli mocy czy freudowskiej woli przyjemności, logoterapia i analiza egzystencjalna opiera się na przekonaniu, że dążenie do znalezienia sensu istnienia staje się równoznaczne z odnalezieniem najpotężniejszej siły motywującej i napędowej człowieka.

Krótkie wprowadzenie do tego systemu znajduje się w najsłynniejszej książce Frankla, „Man's Search for Meaning" (1946), która w polskim przekładzie jako „Człowiek w poszukiwaniu sensu" ukazała się w ub. roku. Autor opisuje, w jaki sposób jego teorie pomogły mu przeżyć lęk przed śmiercią i przetrwać doświadczenie Holokaustu (był więźniem Auschwitz) oraz w jaki sposób doświadczenie to rozwinęło i wzmocniło jego teorie.

Założenia logoterapii

Pojęcie logoterapii powstało z greckiego słowa logos („znaczenie"). Koncepcja Frankla opiera się na założeniu, że podstawową siłą motywacyjną jednostki jest odnalezienie sensu życia. Podstawowe zasady logoterapii to:

• Życie ma sens w każdych okolicznościach, nawet tych najbardziej nieszczęśliwych;
• Naszą główną motywacją do życia jest chęć znalezienia sensu życia;
• Mamy swobodę odnajdywania sensu w tym, co robimy i czego doświadczamy, a przynajmniej w postawie, jaką zajmujemy w obliczu sytuacji niezmiennego cierpienia i poczucia braku sensu.

Według Frankla sens życia możemy odkryć na trzy sposoby:

• tworząc dzieło lub dokonując czynu;
• doświadczając czegoś lub spotykając kogoś;
• poprzez postawę, jaką przyjmujemy wobec nieuniknionych rzeczy.

Frankl podkreślał, że uświadomienie sobie wartości cierpienia ma sens tylko wtedy, gdy nie ma dwóch pierwszych możliwości twórczych (np. w obozie koncentracyjnym) i tylko wtedy, gdy takie cierpienie jest nieuniknione – nie sugerował, że ludzie cierpią niepotrzebnie.

Frankl zwraca także uwagę na bariery w poszukiwaniu przez ludzi sensu życia. Przestrzega przed „... zamożnością, hedonizmem , materializmem …". Twórca logoterapii zaobserwował, że zablokowanie poszukiwania sensu może być szkodliwe dla ludzkiej psychiki. Pozytywny cel i znaczenie życia łączono z silnymi przekonaniami religijnymi, przynależnością do grup, oddaniem sprawie, wartościami życiowymi i jasnymi celami. Teorie rozwoju i dojrzałości osoby dorosłej uwzględniają koncepcję celu życiowego. Dojrzałość kładzie nacisk na jasne zrozumienie celu życia, jego ukierunkowania i intencjonalności, co przyczynia się do poczucia, że ​​życie ma sens.

Procedury pracy logoterapeuty i ekspansja

Idee Frankla zostały opracowane w formie proceduralnej. Za pomocą testu Crumbaugha i Maholicka celu w życiu (PIL), można zmierzyć znaczenie i cel egzystencji jednostki. Za pomocą tego testu badacze odkryli, że poczucie sensu życia pośredniczy w związkach między religijnością a dobrostanem.

Logoterapia pomaga wydobyć człowieka z pustki egzystencjalnej i utraty sensu życia oraz jest przydatna m.in.: w pokonywaniu lęku, leczeniu nerwicy, odbudowywaniu systemu wartości, depresji, zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych, schizofrenii oraz w leczeniu pacjentów nieuleczalnie chorych.

Od lat 90. XX w. na całym świecie stale rośnie liczba instytutów zajmujących się kształceniem i szkoleniem w zakresie logoterapii. Obecnie na świecie istnieje wiele instytutów logoterapii. W Polsce działa Krakowski Instytut Logoterapii.

Oprac.: wit

Źródło: en.wikipedia.org, logoterapia-krakow.pl

Zdjęcia: Pixabay.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.