W zimie zadbaj o wzrok – kilka praktycznych porad dla rodziców

W okresie zimowym nasze oczy narażone są na szereg niekorzystnych czynników, takich jak ostre promienie słoneczne odbijające się od śniegu, zanieczyszczenia smogowe i od kaloryferów, więcej czasu spędzanego przy sztucznym świetle oraz przed wszelkiego rodzaju ekranami.

Problem dotyczy nas wszystkich, dużych i małych, nie bez powodu będzie więc zapoznanie się z rodzajami zagrożeń wzroku i sposobami jak można je ograniczyć i zapobiec ewentualnym dolegliwościom, bądź chorobom oczu. Wystarczy poznać i zastosować kilka prostych i sprawdzonych zasad.

Winna pogoda i ekrany

Jak podkreślają lekarze zimą szybciej się męczymy, jesteśmy senni, bardziej podatni na infekcje, bo w tym okresie obniża się odporność naszego organizmu. Te niekorzystne zjawiska dotykają też naszych oczu, nawet, jeśli na co dzień nie odczuwamy żadnych związanych z ich funkcjonowaniem dolegliwości.

Może jednak wystąpić łzawienie, pieczenie, a nawet ból oczu spowodowane mroźnym wiatrem, suchym powietrzem, dużą ilością czasu przed komputerem i telewizorem, małą aktywnością fizyczną.

Więcej ruchu

Mimo zimna i często niesprzyjającej pogody warto podjąć regularny wysiłek fizyczny w postaci ćwiczeń gimnastycznych, uprawiania sportów, lub choćby spacerów. W ocenie specjalistów poprawia to nie tylko naszą ogólna kondycję fizyczna, ale jest korzystne także dla oczu.

Okulary dla ochrony

Lekarze doradzają też stosowanie ochrony oczu w postaci okularów przeciwsłonecznych. Światło słoneczne odbija się od śniegu i lodu powodując większą ekspozycję promieniowania UV. Przebywanie przez dłuższy czas w takich warunkach bez ochrony oczu może powodować zapalenie spojówek, a nawet uszkodzenie rogówki. Jeśli kontakt z nadmiernym promieniowaniem odbywa się regularnie ryzykiem może być zaćma, zwyrodnienie plamki odpowiadającej za ostrość widzenia, a w skrajnych przypadkach może dojść do oparzenia spojówki i nabłonka rogówki (tzw. ślepota śnieżna).

Okulary są też skuteczna ochrona oczu przed zanieczyszczeniami znajdującym się w powietrzu.

Co zrobić, gdy maseczka przeszkadza

Sporym kłopotem dla osób noszących okulary korygujące wzrok jest obowiązek noszenia maseczek. Szkła często parują, bo wydychane ciepłe powietrze wydostaje się poprzez górna część maski i osiada na zimniejszej powierzchni szkieł okularów. Można temu zapobiec dociskając szczelniej do twarzy i nosa górną część maseczki i osadzając na niej dolną część okularów. Optometryści doradzają używanie płynów i ściereczek zapobiegających parowaniu okularów, lub specjalnych soczewek z powłoką zapobiegającą zaparowywaniu.

Picie i nawilżanie

Oprócz ochrony oczu szkłami okularów ważne jest ich nawilżanie. Zimą oczy szybko wysuszają się na zimnym i suchym powietrzu, a także w ogrzewanych pomieszczeniach. Należy przyjmować dziennie przynajmniej 2 litry wody, można też bezpośrednio nawilżać oczy wodą albo kroplami nawilżającymi i dbać o naturalne nawilżanie poprze częste mruganie.

Wypracuj dystans do ekranu

Nadwyrężenie wzroku i zmęczenie oczu jest też skutkiem długich godzin spędzanych przed ekranem. Wiele dorosłych osób ma taki charakter pracy, a dzieci i młodzież spędzają długi czas ze smartfonami i laptopami, nie tylko wybierając taki rodzaj komunikacji i rozrywki, ale także z konieczności – z powodu powtarzających się długich okresów nauki zdanej. Skutkiem tego jest cyfrowe zmęczenie oczu.

Można je częściowo zniwelować dbając o odpowiednia odległość ekranu od oczu i właściwe oświetlenie. Sam sprzęt można ustawić określając jasność i kontrast ekranu oraz wielkość czcionki. Specjaliści proponują stosowanie zasady 20-20-20, czyli robienia sobie przerwy co 20 minut oraz patrzenie przez 20 sekund w dal na odległość 20 stóp (ok. 6 m). Pozwoli to ograniczyć zmęczenie oczu oraz zapobiec powstawaniu tzw. przykurczów akomodacyjnych.

Taka dieta wzmocni oczy

Nie należy zapominać – i to odnosi się nie tylko do oczu i wzroku, ale do całego naszego organizmu – o właściwym odpoczynku, odpowiedniej ilości snu, a także o prawidłowej diecie. Spożywając zielone warzywa liściaste: natkę pietruszki, szpinak, jarmuż, szczypiorek, brokuły, cukinię, kapustę, koper dostarczamy organizmowi luteinę, wzmacniającą naczynia włosowate siatkówki i ochronę przed szkodliwym promieniowaniem ultrafioletowym. Powinniśmy też jeść żółte i czerwone warzywa i owoce - marchew, ziemniaki, kukurydzę, paprykę, dynię, czerwone winogrona oraz ryby zawierające kwasy omega-3: łososia, makrelę i tuńczyka. Źródło potrzebnego organizmowi cynku znajdziemy w ostrygach i innych skorupiakach oraz w wołowinie.

Oprac.: wit
Źródło: zdrowie.pap.pl
Zdjęcie: pixabay.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.