Kryzys to szansa na rozwój - rozmowa z br. dr Piotrem Zajączkowskim

- To, czym mogę dzielić się z małżonkami, to pokazywać im, że sytuacja, którą oni dziś przeżywają nie musi być końcem, że ich kryzys to nie jest gwóźdź do trumny, ale - być może - szansa na rozwój. Tylko od nich zależy, czy z tego skorzystają, czy podejmą decyzję, tak jak ja ją podjąłem, że tylko ja mogę z tym coś zrobić – mówi br. dr Piotr ZAJĄCZKOWSKI OFMCap. w rozmowie z Aleksandrą IRLĄ.

Aleksandra Irla: - Weekendy Małżeńskie, SMS-owe kursy dla par, webinary - ta szeroka oferta adresowana do małżeństw ma twarz zakonnika! Jak to się stało? Co spowodowało, że tak mocno zaangażował się Brat w sprawy małżeństw?

Br. dr Piotr Zajączkowski OFMCap.: - Ja to nazywam powołaniem w powołaniu. Tak, jak np. jakiś ksiądz, będąc już księdzem czy zakonnikiem, pracując w diecezji czy w klasztorze, odkrywa, że ma powołanie misyjne. Mamy również takich Braci. Nie wstępował do kapucynów z myślą, że będzie jeździł na misje - on to odkrył. Ja też odkryłem takie powołanie w powołaniu. Jestem księdzem, zakonnikiem, nie żyję w małżeństwie, nie mam żony ani dzieci, a jednocześnie interesuję się małżeństwem. W Księdze Rodzaju zaraz po opisie stworzenia świata, pierwszą propozycją, jaką Pan Bóg ma dla ludzkości jest właśnie małżeństwo.

Skoro On je wymyślił, a wszystko co Pan Bóg wymyśla, co nam daje, jest dobre, a nawet bardzo dobre, to małżeństwo też jest takim dobrem. Tylko jak to jest, że w niektórych małżeństwach dzieje się tyle rzeczy niewłaściwych - dużo cierpienia, ogrom nieszczęścia, a u innych par jest fajnie, miło, dobrze. Może nie zawsze, ale przeważnie jest dobrze. Jak to jest? Dlaczego tak się dzieje? To mnie zawsze nurtowało.

Pochodzę z rodziny, w której rodzice nie byli małżeństwem sakramentalnym. Mój tata był po rozwodzie, kiedy związał się z mamą. Razem z bratem często zastanawialiśmy się, jak wyglądała ich historia. To też nas trochę w tę stronę pokierowało. Poza tym, w oazie rodzin, miałem kontakt z pewnym bardzo dobrym małżeństwem, które nas, młodzież, często zapraszało do domu na pogaduchy. Widziałem, jak to małżeństwo funkcjonuje - byli blisko Pana Boga i blisko siebie. Zastanawiałem się jak to jest, że moi rodzice nie byli tak blisko siebie... Wszystko to mnie zastanawiało, chciałem zrozumieć: dlaczego tak jest?

Pracując z małżeństwami, sam też bardzo wiele na tym korzystam. Gdy widzę pary, które pracują ze sobą, idą na terapię małżeńską, podejmują wyzwania, rozwijają się, pokonują trudności, czasami latami cierpią z różnych powodów, ale nie się poddają się, doszedłem do przekonania, że naprawdę warto się rozwijać. Przez rozmowy, przez dialog z małżonkami, zobaczyłem, ile ja sam mam w sobie spraw do przepracowania, ile dysfunkcji, które nie pozwalają mi lepiej żyć i prawdziwie kochać.

Aleksandra Irla: - Nie pozwalają być tą najlepszą wersją siebie?

Br. dr Piotr Zajączkowski OFMCap.: - Tak. Żeby ta moja miłość, którą chcę kochać najpierw w ogóle siebie, a potem także drugiego człowieka i Pana Boga, żeby ta miłość nie była uczuciem toksycznym, roszczeniowym, ale dojrzałym, opartym o wolność i dającym dużo radości.

Sam wyszedłem z domu rodzinnego, w którym wprawdzie nie było patologii, jednak była jedna dysfunkcja. Polegała na tym, że w naszym domu się nie rozmawiało. Mówiło się zadaniowo: byłeś w szkole, odrobiłeś lekcje, co dostałeś z klasówki, obrałeś ziemniaki? Zrób to, tamto, posprzątaj - takich rzeczy było mnóstwo. Natomiast nie było rozmów. Nie było pytań: jak się czujesz, co u ciebie słychać, co się wydarzyło fajnego? Takie sytuacje, żebyśmy siedzieli wszyscy razem - mama, tato, mój brat i ja - w jednym pokoju i o czymś rozmawiali, to były sytuacje bardzo wyjątkowe. Z całego mojego życia pamiętam ich tylko kilka.

Pamiętam tęsknotę w sercu - dlaczego my tak nie rozmawiamy? Dlaczego tak nie jest na co dzień? Ta dysfunkcja spowodowała, że wyszedłem z domu rodzinnego bez umiejętności rozmowy, dialogowania. Gdy już coś mówiłem, to było w tym dużo oceniania, osądzania, niezadowolenia, krytykanctwa.

To są schematy, które wynosimy z domu rodzinnego. Gdy to odkryłem, doszedłem do wniosku, że jeśli sam czegoś z tym nie zrobię, to to się nie zmieni.

Chcę powiedzieć wyraźnie - w dużym stopniu to małżonkowie dali mi taką perspektywę, że można coś z tym zrobić. Dlatego poszedłem na swoją pierwszą psychoterapię, w latach 2013 - 2015. To było spore „Wow"! Potem poszedłem na 12 kroków dla chrześcijan, czyli warsztaty rozwoju osobowego i duchowego. To było jeszcze większe „Wow"! Rok temu skończyłem swoją drugą terapię indywidualną, pracując konkretnie na traumach z dzieciństwa.

To było ogromne przełamanie, odkrywanie. Rozpocząłem drogę, na której mogę wreszcie zaopiekować się sobą, być dla siebie trochę lepszym. Z tego dziś wychodzę i widzę, że to coś, czym mogę się dzielić z małżonkami. Pokazywać im, że to, co oni dziś przeżywają nie musi być końcem, że ich kryzys to nie jest gwóźdź do trumny, a może być szansą na rozwój. Tylko od nich zależy, czy z tego skorzystają, czy podejmą decyzję, tak jak ja ją podjąłem: że tylko ja mogę z tym coś zrobić.

Oczywiście mogę obwiniać mamę, tatę i wszystkich dookoła. Tak zresztą kiedyś było. Mogę też zobaczyć, że sam sobie z tym nie poradzę, sam nie rozwiążę problemu, który mam w sobie i który zaczynam dostrzegać. Więc idę do specjalisty, niech mi pomoże. To były najtrudniejsze, ale też najpiękniejsze chwile w moim życiu.

Może jeszcze kiedyś skorzystam z terapii, bo chcę kochać lepiej, dojrzalej. Chcę, żeby miłość mogła być miłością - w relacji. Było wiele rzeczy, które sprawiały, że nie mogłem dojrzalej, piękniej, lepiej żyć. To nie znaczy, że teraz wszystko mi wychodzi, ale wiem, że mogę coś zrobić, zmierzyć się z tym. Ode mnie tutaj najwięcej zależy. W czasie Weekendów Małżeńskich, już w piątek, mówię parom o tych swoich doświadczeniach i widzę, że to jest dla nich bardzo ważne. Chcę im pokazać siebie, bo wiem, że mają podobnie.

Aleksandra Irla: - Mówił Brat o domu rodzinnym, o schematach, które stamtąd wynosimy. Skąd możemy czerpać dobre wzorce, jeżeli ich brak wśród najbliższych?

Br. dr. Piotr Zajączkowski OFMCap.: - Myślę, że z różnych zdrowych środowisk. Rozumiem, że to może być trudne, bo sami często nie wiemy czy to środowisko jest zdrowe. Warto szukać tych miejsc, w których czujemy się dobrze, nie jesteśmy oceniani, przymuszani. Kontakt z człowiekiem, który kocha dojrzale, szanuje nas, nie ocenia, jest nami zaciekawiony, słucha tego co mówimy, towarzyszy nam, jest empatyczny, współczujący – to nas buduje.

Aleksandra Irla: - Dziękuję za rozmowę.

Rozmawiała: Aleksandra IRLA

Zdjęcia: Pixabay.com, Pexels.com, archiwum Piotra Zajączkowskiego

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.