Co możemy zrobić teraz, żeby kiedyś nasze dzieci odnalazły się na rynku pracy

Dynamicznie kształtujący się rynek pracy, niepewność zatrudnienia, zmieniające się wymagania wobec pracownika. Czy tradycyjna szkoła odpowiada na te potrzeby i co rodzice mogą dać dziecku, by przygotować je na taką rzeczywistość – opowiada ANNA CHMIELIŃSKA, specjalistka HR, w rozmowie z Joanną Sztaudynger

Doświadczamy ogromnej zmiany cywilizacyjnej. Stoimy przed niewiadomą, koniecznością bycia elastycznym i gotowym na zmianę. Od pracownika wymaga się nie tylko dyspozycyjności, ale też ciągłego uczenia się. Wygląda również na to, że to nie firmy zadbają o rozwój pracownika, ale on sam musi się o niego zatroszczyć, szukać swojej drogi i być może się przekwalifikowywać. Czy zatem to, co dostają w szkole nasze dzieci, wyposaża je na przyszłość?

W małym stopniu. Powstają wprawdzie szkoły proponujące edukację alternatywną, ale ona obejmuje niewielki procent dzieci. Warto wiedzieć, że są dwie grupy znaczących przyszłych kompetencji zawodowych. Pierwsza z nich dotyczy danych i umiejętności ich przetwarzania, to również sprawność posługiwania się nowymi technologiami i systemami. Druga natomiast, to kompetencje społeczne i komunikacyjne. To wielkie wyzwanie. ManPower opublikował raport, z którego wynika, że w sytuacji, jaką przyniósł nam Covid, te umiejętności są kluczowe.

Chociaż mogłoby się wydawać, że izolacja społeczna, to wymarzone warunki pracy dla osób wycofanych i niezainteresowanych integracją.

Niby tak, ale ci samotnicy po wielu godzinach pracy muszą się zaprezentować i pokazać, co zrobili. Wytłumaczyć i przekonać do swojego pomysłu. To rodzi wiele problemów. Dlatego z pewnością specjaliści z zakresu szeroko pojętej pomocy psychologicznej mają i będą mieli pełne ręce roboty. Im szybszy rozwój technologii, tym zawody wspierające człowieka będą bardziej potrzebne. Badania ManPower pokazują również, że w obecnym czasie jest znacznie więcej ofert pracy dla pracowników fizycznych znających się na konkretnym rzemiośle. Dzięki mediom, na przykład, praca kucharza czy fryzjera staje się nie tylko dobrze płatna, ale i prestiżowa. Z pewnością jest zapotrzebowanie na takich specjalistów. Warto więc zastanowić się, czy liceum i studia, to najlepsza droga, może szkoła zapewniająca konkretny zawód będzie rozsądniejszym pomysłem.

Na jakie problemy najczęściej napotykasz, gdy zatrudniasz ludzi i obserwujesz ich drogę zawodową?

Ponad 60 procent mojego zespołu stanowią tzw. milenialsi, pokolenie cyfrowe. Ludzie dobrze wykształceni, kreatywni, chcący się rozwijać. Przebojowi i odważni, otwarci, pewni siebie, ale też niecierpliwi. Czekają na „lajka" za każde wykonane zadanie, a ich średni czas zatrudnienia w jednym miejscu, to 8-12 miesięcy. Potem idą dalej, szukają nowych wyzwań i bodźców. A czasami mówienie „dzień dobry" i „do widzenia" nie jest oczywistą praktyką.

Co zatem powinno się znaleźć w plecaku, z którym nasze dzieci wyjdą z domu?

Umiejętności społeczne. Polecam harcerstwo, wolontariat – to uczy funkcjonowania we wspólnocie. Pozwólmy dzieciom na samodzielność, która da im pewność siebie i przekonanie „że umiem i mogę". Na tym potem buduje się gotowość do podejmowania prób, ale też przyjmowania porażek. Ale trzeba zacząć od samodzielnych powrotów ze szkoły, przysłowiowego klucza na szyi i robienia kanapek na cały dzień. I naszej, rodziców, decyzji, że oddajemy dzieciom odpowiedzialność w pewnych dziedzinach. Niezbędna jest też umiejętność uczenia się, znajomość samego siebie – swoich mocnych i słabszych stron. No i kręgosłup moralny. Nasze dzieci będą się w stanie wszystkiego nauczyć, w dość krótkim czasie będą nabywały nowe kompetencje, ale wartości, którymi będą się kierowały w życiu, nie da się wypracować w chwilę. Na to potrzeba czasu i my jako rodzice za tę sferę jesteśmy najbardziej odpowiedzialni.

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.