Rady taty – prof. inż. Jan Tadeusz Duda w rozmowie z Elżbietą Lachman, redaktor naczelną Polskiego Forum Rodziców

Jak wytłumaczyć młodym ludziom co to jest wolność? Co oznacza pojęcie dobra? Czego oczekuje młodzież od pokolenia swoich rodziców? Czy rodzic musi być dla dziecka autorytetem?

Swoimi przemyśleniami podzielił się prof. inż. Jan Tadeusz Duda, naukowiec, elektrotechnik, informatyk i samorządowiec, a prywatnie ojciec prezydenta Andrzeja Dudy, w rozmowie z Elżbietą Lachman, redaktor naczelną Polskiego Forum Rodziców. Wywiad publikujemy w Dniu Ojca, dedykując go uwadze wszystkich ojców, którzy we współczesnym świecie mają niełatwe zadanie dobrego wychowania młodego pokolenia swoich dzieci.

Przy tej okazji redakcje Polskiego Forum Rodziców i telewizji Iworis Family składają wszystkim Ojcom życzenia szczęśliwego życia rodzinnego, dumy i zadowolenia z dzieci oraz wielu sukcesów na polu zarówno domowym, jak i zawodowym.

Całej rozmowy z prof. inż. Janem Tadeuszem Dudą można wysłuchać na kanale telewizji internetowej Iworis Family. Poniżej kilka wybranych wypowiedzi.

Zapytany przez red. Elżbietę Lachman o sposób pojmowania wolności i jak wytłumaczyć młodym ludziom to pojęcie, prof. inż. Jan Tadeusz Duda powiedział m.in.:

- Powinniśmy uświadamiać młodzieży, że wolność wiąże się zawsze z odpowiedzialnością. Wolność to prawo decydowania o swoim postępowaniu, ale przy świadomości, że ponosi się konsekwencje efektów tego działania. Wolność nie jest wartością bezwzględną i absolutną, ale można ją powierzyć komuś, kto jest w stanie ponosić odpowiedzialność za swoje czyny.

Poproszony o opinię na temat wychowania młodego pokolenia i rozumienia pojęcia „dobra", które jest poddawane różnym interpretacjom, zauważył, że:

- Wszystkie normy moralne są przepisem na szczęśliwe życie gatunku ludzkiego – mówi prof. J.T. Duda. – Wszystko to, co w danym momencie wydaje się i jest trudem, rozpatrywane w szerszej perspektywie jest budulcem szczęścia, a więc jest dobrem. Musimy mieć skuteczny sposób polemizowania z tymi wszystkimi głosicielami „dobra", którzy w duchu znanego hasła „Róbta co chceta" lansują wolność od odpowiedzialności – dodał naukowiec.

W wątku rozmowy dotyczącym autorytetu rodziców prof. J.T. Duda powiedział:

- Rodzice nie mogą pozwolić zepchnąć się na margines i tłumaczyć się nieznajomością nowych technologii, czy twierdzeniami o tym, że nie są ekspertami od wychowania. To ich nie zwalnia od bycia dla dzieci autorytetem, ponieważ dzieci tego od rodziców oczekują.

- Rodzice – mimo wielu niedoskonałości – znają się na życiu. Zdecydowana większość kocha swoje dzieci i chce je dobrze wychować. Rodzicom trzeba wciąż uświadamiać, iż mają wszelkie predyspozycje do bycia autorytetami dla swoich dzieci. W wielu trudnych dla dziecka momentach, kiedy trzeba ocenić jakąś sytuację, to rodzic jest autorytetem i tą ostateczną instancją odwoławczą – stwierdził prof. J.T. Duda.

Cała rozmowa z prof. inż. Janem Tadeuszem Dudą jest dostępna na kanale telewizji Iworis Family.

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.