Wojewoda Wielkopolski o tzw. Karcie Równości

Niepokój budzą poszczególne skrajne postulaty

Rozmowa z Wojewodą Wielkopolskim ŁUKASZEM MIKOŁAJCZYKIEM

Kilka dni temu Rada Miasta Poznania przyjęła do realizacji "Europejską kartę równości kobiet i mężczyzn w życiu lokalnym". Wiele poznańskich środowisk, w tym rodzice są tym faktem zaniepokojeni, szczególnie, że 3 grudnia ub.r. Rada Miasta odrzuciła zgłoszoną w trybie obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej - pod którą podpisało się 1500 osób, głównie rodziców - Samorządową Kartę Praw Rodzin. Czy podziela Pan ich niepokój?

Z pewnością niepokój budzą poszczególne skrajne postulaty wywodzące się z ideologii gender, które mogą naruszać prawa rodziców do wychowywania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Inną kwestią, niezwykle kontrowersyjną, jest sposób, w jaki ta Karta została przyjęta. Jeśli znaczna część mieszkańców wyraża sprzeciw, a dialog w postaci konsultacji faktycznie nie istnieje, to możemy mówić o sytuacji dalekiej od demokratycznych standardów. Społeczna Rada Edukacji i Wychowania „Rodzinny Poznań" wraz z Centrum Życia i Rodziny zebrała osiem tysięcy podpisów, które faktycznie zostały przez część rajców wrzucone do kosza. W moim odczuciu to sytuacja niedopuszczalna i zasługująca na stanowcze słowa krytyki.

Przyjęciem Karty Równości zaniepokojone są również środowiska biznesowe. W liście do Polskiego Forum Rodziców prezes Wielkopolskiej Izby Gospodarczej - Polskiej Izby Biznesu, Tomasz Desko, napisał, że realizacja wielu jej założeń "jest zagrożeniem dla wolności gospodarczej"? Czy sądzi Pan, że realizacja zapisów Karty może uderzyć w podstawy rozwoju gospodarczego?

To kolejny przykład, że z jednej strony ignorowany jest głos mieszkańców, a z drugiej głos przedsiębiorców. Firmy same powinny decydować o polityce kadrowej. Narzucanie przez samorząd zasad, które mają panować w danej firmie, to ingerencja w wolność gospodarczą, która w wielu przypadkach może negatywnie odbić się na jej funkcjonowaniu. W rezultacie ograniczanie swobód przedsiębiorstw na terenie danych samorządów może prowadzić do zmniejszenia atrakcyjności inwestycyjnej regionu, co odczują mieszkańcy w swoich portfelach. Narzucanie ideologicznych zasad pod pretekstem europejskości w moim odczuciu jest totalnym nadużyciem. Europejskość, to dobre zarobki, szerokie i bezpieczne drogi, brak wykluczenia komunikacyjnego czy edukacja na wysokim poziomie, a nie narzucanie zasad, które uderzają m.in. w swobodę gospodarczą.

Zapisy Karty mają charakter totalny, dotyczą wielu dziedzin życia, w tym również edukacji. Np. pojawia się w niej zapis, że "sygnatariusz uznaje potrzebę likwidowania stereotypów ról kobiet i mężczyzn we wszystkich formach edukacji" i w tym celu zobowiązuje się do zastosowania różnych środków, w tym: "sprawdzania materiałów edukacyjnych szkół i innych programów edukacyjnych oraz metod nauczania, w celu zapewnienia, że zwalczają one stereotypowe postawy i praktyki". Czy samorząd ma takie uprawnienia? I czy to nie wygląda na cenzurę?

Na tym etapie nie chcę ferować wyroków ze względu na fakt, że uchwała zostanie przeze mnie przeanalizowana jako organ nadzorczy. Mój prywatny pogląd a ocena formalno-prawna to dwa aspekty, które musimy rozróżnić. Jeśli chodzi o uprawnienia samorządu w tym obszarze, zapewniam, że wkrótce na to pytanie odpowiem, oceniając uchwałę.

W związku z tym, że według niektórych opinii Karta Równości jest niezgodna z obowiązującym w Polsce prawem wiele osób twierdzi, że powinna być uchylona przez organ nadzorczy, czyli przez Wojewodę Wielkopolskiego. O jej uchylenie zaapelowało do Pana m.in. Forum Współpracy Organizacji Pozarządowch skupiające kilkadziesiąt podmiotów. Czy w najbliższym czasie poznamy Pana stanowisko w tej sprawie?

Bardzo wnikliwie analizuję każdy głos, który w tej sprawie do mnie dotarł. Moją rolą jest ocena uchwały pod kątem formalno-prawnym. I na tej podstawie w najbliższym czasie podejmę decyzję. Niezależnie od decyzji, zostanie ona przeze mnie odpowiednio uargumentowana.

rozmawiała Małgorzata Tadrzak-Mazurek

fot. Urząd Wojewódzki w Poznaniu

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.