To rodzina jest fundamentem życia społecznego i gospodarczego – relacja z debaty na Kongresie 590

Dziś rozpoczęła się 7. edycja Kongresu 590. Wydarzenie jest poświęcone szerokiej debacie na najważniejsze współcześnie tematy gospodarcze, polityczne i społeczne. Wśród dyskusji na temat bezpieczeństwa, energetyki, rolnictwa, ekologii, gospodarki, nauki, kultury i zdrowia nie zabrakło też rozmowy o rodzinie, jej roli społecznej, wpływu na kondycję państwa i zjawiska ekonomiczne, a także o zagadnieniach demograficznych i ich znaczeniu dla przyszłości kraju.

Rodzina łączy

W panelu dyskusyjnym „Rodzina jako przestrzeń łączenia potencjałów", który dziś odbył się w ramach Kongresu udział wzięli: minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg, Judyta Kruk – rzecznik Związku Dużych Rodzin „Trzy Plus", Bartosz Marczuk – wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju oraz dr hab. prof. UAM Michał Michalski - prezes Fundacji Instytut Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie.

Panel moderowała Elżbieta Lachman – redaktor naczelna portalu Polskie Forum Rodziców (na zdjęciu poniżej).

W dyskusji paneliści poruszyli m.in. takie kwestie jak: rodzina jako źródło kapitału społecznego, rola rodziny w kształtowaniu społeczeństwa obywatelskiego i przekazywanie wartości w rodzinie, dzielenie się obowiązkami w rodzinie oraz rodzina jako przestrzeń wzajemnego wsparcia. Nie pominięto też ważnych w tym kontekście działań państwa oraz jego instytucji, a także organizacji pozarządowych w procesie wspierania polskich rodzin w różnych obszarach ich funkcjonowania, nie tylko w sferze pomocy socjalnej, ale przede wszystkim w realizacji idei „inwestycji w rodzinę", tworzenia prawa pracy bardziej przyjaznego rodzicom czy wspieraniu inicjatyw gospodarczych kobiet.

Działania prorodzinne skutkują lepszymi wynikami ekonomicznymi

Wiedza o znaczeniu rodziny dla firm i dla gospodarki powinna docierać do szerokiej opinii publicznej. Rodzina jest źródłem kapitału – nie tylko społecznego, ale i w sensie rozumienia ekonomii - powiedziała prowadząca panel red. Elżbieta Lachman. Wspomniała słowa pierwszego prezesa Polskiej Izby Biznesu - Wielkopolskiej Izby Gospodrczej p. Tomasza Desko, które padły przed dwoma laty po wykladzie pt. "Dobrobyt zaczyna się w rodzinie". - Rozwiązania pro family w firmach są w interesie właścicieli, pracowników, ich rodzin i państwa. Mamy wspólny cel.

- Jednak zrozumienie tych mechanizmów i przełożenie ich na praktyczne rozwiązania i działania dokonało się w Polsce dopiero niedawno. Wcześniej cały koszt, liczony już w setkach tysięcy złotych, utrzymania dzieci ponosili rodzice, nie otrzymując znikąd, a zwłaszcza od państwa, żadnego wsparcia, mimo, że – to oni przygotowywali nowe pokolenie do tego, by państwo dalej pozostawało w dobrej kondycji. W końcu jednak – po latach - rodzice tą pomoc otrzymują.

Pieniądze przeznaczane dla rodzin to nie koszt, a inwestycja

- Bo od rodziny wszystko się zaczyna – powiedziała minister M. Maląg (na zdjęciu powyżej). Podkreśliła, że środki przeznaczane przez państwo na rzecz rodzin to nie koszt, ale inwestycja. Wymieniła przy tym aktualne programy wspierające rodzinę, a realizowane od kilku lat przez obecne władze („Rodzina 500 plus", „Dobry Start", „Maluch Plus" oraz nowe – Rodzinny Kapitał Opiekuńczy, świadczenie matczyne za wychowanie co najmniej czwórki dzieci).

- To inwestycje w przyszłość rodziny, a rodzina jest dla nas centrum życia, nie tylko w słowach, ale i w czynach – stwierdziła Marlena Maląg.

Zaznaczyła, że cały czas te programy są realizowane, choć kraj stanął w obliczu wielkich wyzwań – najpierw pandemii, a potem wojny u naszych granic i kilkumilionowej fali uchodźców.

Jakimi metodami pokonać kryzys demograficzny

Jednym z podstawowych problemów, z jakimi boryka się wiele dobrze rozwiniętych ekonomicznie krajów jest kryzys demograficzny. Nie ominął on również Polski. Polityka demograficzna stanowi jeden z ważniejszych elementów także w kontekście rozwoju gospodarczego.

– Jako rodzice czujemy, że język ekonomiczny nie zawsze dobrze opisuje tematykę rodzinną, ale czasem warto tych pojęć używać, bo uświadamiają nam realny wpływ naszych prywatnych decyzji i działań na sferę gospodarki – zauważył prof. M. Michalski (na zdjęciu powyżej). – W zakresie kapitału ludzkiego inwestycje są sprawą kluczową, bo to spojrzenie w przyszłość, na nowe pokolenia. Jeśli nie będziemy odtwarzać na odpowiednim poziomie naszego kapitału ludzkiego, to obecny poziom życia będzie trudny do utrzymania – dodał naukowiec, który zajmuje się zagadnieniami powiązań rodzin i gospodarki.

Jak ważna jest dla gospodarki rola rodzica w pracy pokazały różne symulacje, na które powołała się red. E. Lachman. Gdyby przykładowo pracujący rodzice masowo porzucili swoje zajęcia domowe, byłoby to dla gospodarki katastrofą.

- To prawda, gdyby rodzice zastrajkowali to poziom życia obniżyłby się o połowę – powiedział prof. M. Michalski.

Na pozycję międzynarodową kraju silnie wpływa jego liczebność

Badaniem procesów migracyjnych i budowaniem fundamentów polityki prorodzinnej zajmuje się Bartosz Marczuk – wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju (na zdjęciu poniżej). Jest on autorem pierwszych koncepcji dotyczących rozwiązań wspierających rodziny, wprowadzanych w latach 2006-2007.

- W tamtym czasie Polska jako jedyny członek OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju - organizacja międzynarodowa o profilu ekonomicznym skupiająca 38 wysoko rozwiniętych i demokratycznych państw – dop. red.) nie miała żadnej ulgi związanej z wychowaniem dzieci – przypomniał B. Marczuk.

W ekonomii nie ma nic cenniejszego niż aktywa, przekonywał B. Marczuk, dodając, że wydatki państwa na dzieci i rodziny to inwestycja, w dodatku o największej stopie zwrotu.

- To inwestycja w ludzi i – posługując się żargonem ekonomicznym - mamy z niej, jako wspólnota, niesamowite zyski – dodał prezes B. Marczuk.

Wspomniał też, że znajdujemy się w nowej sytuacji historycznej, bo wojna zmienia wszystko. Jeśli chcemy czuć się bezpieczni i budować mocne państwo, posiadające 250-tysięczną armię, to nie da się tego osiągnąć bez skutecznych działań w obszarze demografii.

- Jest wyraźna korelacja między liczebnością kraju, a jego pozycją międzynarodową – powiedział B. Marczuk. – Żyjemy w jednym z najniebezpieczniejszych rejonów świata, a więc potrzebujemy nowoczesnych technologii, realizowania skutecznej polityki bezpieczeństwa, przetrwania i rozwoju – a więc demografia to podstawa – wnioskował panelista.

Poprawa wizerunku rodzin

Efekty polityki prorodzinnej znacznie dowartościowały rodzinę, nie tylko w sferze materialnej. Chodzi o poprawienie wizerunku np. rodzin wielodzietnych, na rzecz których działa Związek Dużych Rodzin „Trzy Plus". Organizacja zajmuje się budowaniem kultury rodzinnej, motywowaniem matek do dzielenia się swoimi pozytywnymi doświadczeniami macierzyństwa i rodzicielstwa. Jak zauważyła red. E. Lachman wiele mam rezygnuje ze swojej prywatności i publicznie pokazują różne strony funkcjonowania rodziny.

– Związek Dużych Rodzin „Trzy Plus" ma spory wkład w poprawę wizerunku rodziny – powiedziała Judyta Kruk, rzecznik tej organizacji (na zdjęciu powyżej). - Ważne jest nazywanie rzeczywistości i poszukiwanie obszarów wsparcia, budowanie bezpieczeństwa i poczucia bycia zauważaną, by móc się rozwijać – dodała.

Według niej w większych rodzinach, z kilkorgiem dzieci, dokonuje się intensywny rozwój tzw. kompetencji miękkich. Małe dzieci często się ze sobą konfrontują, co w przyszłości owocuje umiejętnościami w sferze społecznej.

- Ważne, by tworzyć przestrzenie, które nawet jeśli nie mają wymiernych efektów finansowych, to wpływają na nasz rozwój – stwierdziła J. Kruk. Dodała, że takie inicjatywy są konieczne, ze względu na migracje i tworzenie wspólnot w nowych miejscach. Jako dobry dowód takich działań podała tzw. networking rodzicielski (pojęcie „networking" oznacza nawiązywanie relacji biznesowych w celu współpracy, wymiany wiedzy i umiejętności – dop. red.).

ZOBACZ WIĘCEJ INFORMACJI I PROGRAM CAŁEGO KONGRESU

Kongres 590 to kluczowe wydarzenie gospodarcze w kraju, odbywające się od 2016 roku, które swoją obecnością uświetniają najważniejsze osoby w państwie.

Tematem wiodącym 7. edycji Kongresu 590, który odbywa się w warszawie w dniach 22-23 czerwca 2022 r., jest współpraca międzynarodowa krajów Trójmorza. To region charakteryzujący się dynamicznym rozwojem gospodarczym, co przekłada się na wzrost zamożności obywateli jego krajów. Jednocześnie współpraca w ramach tego formatu przynosi wymierne korzyści, jak realizacja wspólnych projektów infrastrukturalnych, inicjatyw biznesowych, wymiany naukowej i kulturalnej.

Wydarzenie jest objęte Patronatem Honorowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy.

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.