Kobiety mają wybór – relacja z konferencji w Poznaniu

30 maja br. odbyła się w Bibliotece Raczyńskich w Poznaniu II Konferencja „Kobiety mają wybór". Uczestnicy spotkanie, wśród których znalazła się m.in. Jadwiga Emilewicz - pełnomocnik rządu do spraw polsko-ukraińskiej współpracy rozwojowej, Wiceminister Funduszy i Polityki Regionalnej, skupili się na współczesnej sytuacji kobiet w kontekście społeczno-ekonomicznym, ich funkcjonowaniu w sferze publicznej i biznesie oraz sytuacji finansowej.

Dwa raporty o kobietach

Podczas konferencji zaprezentowano dwa raporty - Instytutu Pokolenia pt. „Kobiety mają wybór. Zmiana sytuacji kobiet w Polsce w XX i XXI wieku", który przedstawiła Maria Jankowska – ekspertka Instytutu Pokolenia ds. badań społecznych, współautorka raportu oraz Polskiego Instytutu Ekonomicznego pt. „Sytuacja kobiet w Polsce z perspektywy społeczno-ekonomicznej", który przedstawiła Aneta Kiełczewska, zastępca kierownika zespołu ekonomii behawioralnej Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Debaty i warsztaty

Po wystąpieniu gościa specjalnego konferencji – minister Jadwigi Emilewicz, odbył się panel dyskusyjny „Przywództwo w sferze publicznej i biznesie w rękach kobiet". W debacie udział wzięli:

- Jadwiga Emilewicz – pełnomocnik rządu do spraw polsko-ukraińskiej współpracy rozwojowej, Wiceminister Funduszy i Polityki Regionalnej;
- Bartosz Marczuk – Wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju;
- Dorota Zdziebkowska – prezes odzyskani.pl;
- Dagmara Nickel – założycielka i prezeska YouNick Mint, Kolegium Doradców Sieć Badawcza Łukasiewicz;
- Lidia Skudławska – prezes zarządu Moore Polska Audyt Sp. z o.o.;
- Dorota Bojemska - Przewodnicząca Rady Rodziny przy Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej;
- dr Paulina Michalska – kulturoznawca, fizyk medyczny, redaktor naczelna portalu pieknadziewczyna.pl, felietonistka portalu Polskie Forum Rodziców;
- dr Małgorzata Pawlus – Ekspert Instytutu Pokolenia ds. demografii, współautorka raportu.

Kolejnym punktem programu konferencji było wystąpienie Joanny Wargin-Torchały, ekspertki Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w Biurze Regionalnym w Poznaniu „Kobiety w biznesie dzięki wsparciu Funduszy Europejskich".

Na zakończenie odbyły się warsztaty połączone z wystąpieniem na temat dobrostanu finansowego kobiet, które poprowadził Mateusz Kozłowski, trener z Portalu PPK Polskiego Funduszu Rozwoju.

II Konferencja „Kobiety mają wybór" zorganizowana została przez Fundację Polskiego Funduszu Rozwoju. Cele i działania funduszu przedstawiła jego prezes Magdalena Grzankowska. Dyskusje moderowała Ida Nowakowska z TVP.

Co jest w raportach

„Sytuacja kobiet w Polsce z perspektywy społeczno-ekonomicznej"

Sytuacja kobiet w świetle wielu wskaźników gospodarczych staje się coraz lepsza. W raporcie pokazano, że kobiety w Polsce są w lepszej sytuacji zdrowotnej niż mężczyźni i średnio żyją dłużej. Mają także wyższy poziom edukacji, choć obierają inne kierunki kształcenia.

Sfera pracy wydaje się natomiast tą, w której – mimo widocznego postępu w ostatnich latach – wciąż trzeba podejmować działania, by lepiej wykorzystać potencjał kobiet. Dzięki temu można będzie poprawić nie tylko sytuację materialną samych kobiet i ich rodzin, ale również wzmocnić rynek pracy borykający się z coraz większymi deficytami pracowników.

Wśród pozytywnych trendów warto zwrócić uwagę na wzrost zatrudnienia kobiet w polskiej gospodarce – rekordowy pod tym względem był 2022 r. Wzrost zatrudnienia kobiet to jeden z ważniejszych czynników, które przyczyniły się do wzrostu gospodarczego naszego kraju. Problem bezrobocia dotyczy stosunkowo niewielu kobiet, ale wyzwaniem dla rynku pracy pozostaje bierność zawodowa części kobiet.

Średnie wynagrodzenie kobiet wyraźnie wzrosło nominalnie i realnie na przestrzeni ostatnich lat. Wzrost ten w większym stopniu dotyczył niższych stanowisk, przede wszystkim pracowniczek przemysłowych, rzemieślniczek, pracowniczek usług i sprzedawczyń. Jednocześnie zmniejszyła się stopa ubóstwa.

W Polsce, tak jak w całej Unii Europejskiej, kobiety średnio zarabiają mniej niż mężczyźni. Ta luka płacowa jest jednak w naszym kraju stosunkowo niska, wyższa jest tzw. skorygowana luka płacowa – zbliżona do średniej dla krajów UE. Stosunkowo dużo Polek pracuje na stanowiskach kierowniczych, ale kobiety wciąż wyraźnie rzadziej zasiadają w zarządach dużych spółek giełdowych. 15-letnie dziewczęta w teście PISA badającym umiejętności matematyczne mają wyniki zbliżone do chłopców. Pomimo tego kobiety nawet kilkukrotnie rzadziej wybierają kierunki STEM i ICT. Jednocześnie to kobiety częściej niż mężczyźni kończą studia (dużo większy udział mają kierunki w dziedzinie kształcenia, w tym studia pedagogiczne).

Aby utrzymać pozytywne trendy i lepiej wykorzystywać potencjał kobiet wskazane są działania w następujących obszarach: walka ze stereotypami i dyskryminacją, narzędzia wspierające aktywność zawodową kobiet, kobiety w nietradycyjnych zawodach, kobiety na stanowiskach decyzyjnych, monitorowanie postępów w zakresie równości płci.

(cytat ze wstępu do raportu „Sytuacja kobiet w Polsce z perspektywy społeczno-ekonomicznej")

„Kobiety mają wybór. Zmiana sytuacji kobiet w Polsce w XX i XXI wieku"

Pozycja społeczna kobiet w Polsce od dawna różniła się od pozycji pań w pozostałych częściach Europy. Już w czasach szlacheckich sytuacja kobiet była lepsza niż na Wschodzie i na Zachodzie, gdyż zasada równości, czyli „każdy szlachcic był bratem", pozwalała np. rodzinie kobiety zamężnej chronić ją w razie konfliktu małżeńskiego. W tym czasie w większości państw kontynentu los kobiety był niemal zupełnie zależny od mężczyzny.

Organizacje polskie rozumiejące, jakie znaczenie mają kobiety w społeczeństwie w okresie zaborów, uruchomiły tajne nauczanie dla młodych dziewczyn. Wpłynęło to z jednej strony na wzrost niezależności kobiet, z drugiej zaś wychodziło naprzeciw ich aspiracjom w zmieniającym się wówczas świecie. O tym, jak staranne było to wykształcenie, świadczy fakt, że właśnie w takiej szkole uczyła się późniejsza laureatka Nagrody Nobla Maria Skłodowska-Curie.

Było więc oczywiste, że w odrodzonej Polsce kobiety natychmiast musiały uzyskać prawa wyborcze, a uczelnie szybko znieść wszelkie ograniczenia w przyjmowaniu studentek. Kobiety nie zdążyły wejść do naukowej elity szeroką ławą, gdyż proces zmian przerwała wojna, a następnie okres komunizmu.

Gdy jednak spojrzymy na to, jak rośnie rola kobiet w dzisiejszej Polsce, bez wątpienia dostrzeżemy, że w wolnym kraju powracamy do naszych najlepszych tradycji.

(cytat ze wstępu do raportu „Kobiety mają wybór. Zmiana sytuacji kobiet w Polsce w XX i XXI wieku" autorstwa Mariusza Staniszewskiego - zastępcy dyrektora Instytutu Pokolenia)

II Konferencja „Kobiety mają wybór"
Miejsce: Biblioteka Raczyńskich, pl. Wolności 19, Poznań
Termin: 30 maja 2023
Prowadząca: Ida Nowakowska

Oprac.: wit
Źródło: ops-nysa.pl, Instytut Pokolenia, Polski Instytut Ekonomiczny
Zdjęcia: Facebook/Jadwiga Emilewicz

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.